เวลานี้เจียวเหวยกับลวี่ฉี่นำสุราข้าวและสุราองุ่นที่จูหมิงหลีซื้อกลับมาแล้ว สาวใช้ยกอาหารสองคนรีบก้าวเข้ามา คิดจะช่วยรินสุรา
จูหมิงหลีกล่าวว่า “ไม่ต้องมายืนเฝ้าอยู่ตรงนี้แล้ว พวกเจ้าไปทำงานของพวกเจ้าเถิด”
“เรียนฮูหยินสาม งานเสร็จหมดแล้วเจ้าค่ะ”
“เช่นนั้นก็ไปพักเถิด” จูหมิงหลีโบกมือ ทั้งสองจึงได้แต่ถอยออกไป
ภายในห้องเหลือเพียงจูหมิงหลีคนเดียว
สุราองุ่นใสกระจ่าง จอกแก้ววิจิตร สุราองุ่นงามใต้จอกเรืองแสง ช่างสำราญเสียจริง
นางรีบยกขึ้นชิมหนึ่งอึก จากนั้น—
“อุ๊บ!” รสชาติแย่เกินไป เทียบกับภายหลังไม่ได้เลยสักนิด อืม! ข้อมูลเรื่องการหมักสุราก็ต้องหามาเช่นกัน กินอาหารเสร็จ เก็บกวาดเรียบร้อย จุดตะเกียง ล้างหน้าแปรงฟันเสร็จสิ้น ก็ยามดึกแล้ว สายลมราตรีสดชื่น จูหมิงหลีถือพัดกลมออกมาชมจันทร์ในลาน ฟากฟ้าที่ไม่เคยถูกมลภาวะยิ่งสว่างกระจ่างเป็นพิเศษ
แม้กลางวันจะเงียบสงบ แต่ก็เป็นความเงียบคนละแบบกับยามค่ำคืน เวลานี้บ่าวไพร่ส่วนใหญ่กลับไปพักที่เรือนแล้ว เหลือเพียงสาวใช้ที่เฝ้ายามคอยอยู่เงียบ ๆ สาวใช้ตัวน้อยเขย่งปลายเท้า พลิกแผ่นไม้ของตนไปอีกด้าน แล้วเปิดแผ่นไม้ถัดไป แสดงว่าคืนนี้ผู้เข้าเวรมาถึงแล้ว
นางอ่านหนังสือได้น้อยมาก แต่จำลำดับของแผ่นไม้ตนเองได้ ก่อนอื่นไปดูที่ครัวเล็กว่าน้ำยังอุ่นอยู่หรือไม่ และฟืนใต้เตาไม่มีสะเก็ดไฟหลงเหลือ จากนั้นเข้าไปตรวจในห้องอีกรอบว่าไม่มีไส้ตะเกียงจุ่มอยู่ในน้ำมัน เพื่อป้องกันการดับหรือไฟลุก
ฮูหยินสามไม่จุดเครื่องหอมยามค่ำ จึงลดงานตรวจเครื่องหอมไปได้อย่างหนึ่ง… หน้าที่หลักของการเฝ้ายามคือคอยดูว่าเจ้านายต้องการสิ่งใด แล้วเข้ามารับใช้ได้ทันที ส่วนเรื่องอื่นล้วนเป็นงานเพิ่มเติม ยกตัวอย่างเช่นเรื่องที่นางเพิ่งทำไป เดิมก็มีสาวใช้ที่ดูแลตะเกียงและถ่านไฟรับผิดชอบอยู่แล้ว นางเพียงทำหน้าที่เป็นการตรวจซ้ำอีกชั้นหนึ่งเท่านั้น เมื่อเจ้านายยังไม่นอน นางก็ไม่มีอะไรทำ คิดแล้วก็ไม่รู้ไปเอาเบาะรองนั่งมาจากที่ใด หอบหายใจวิ่งเหยาะ ๆ มาหยุดตรงหน้าจูหมิงหลี “ฮูหยินสาม รองด้วยเบาะเถิดเจ้าค่ะ ระวังจะเป็นหวัด”
จูหมิงหลีรับเบาะมา แต่ไม่ได้ใช้ กลับวางไว้ข้างตน แล้วตบเบาะเบา ๆ เป็นเชิงให้นางนั่ง
หัวใจของสาวใช้ตัวน้อยเต้นตุบตับ ลังเลอยู่พักหนึ่ง สุดท้ายก็นั่งลงอย่างหวาด ๆ
จูหมิงหลีถามนางว่าอายุเท่าใด นางก็ตอบรัวราวกับเทถั่ว “เรียนฮูหยินสาม บ่าวอายุสิบสองแล้วเจ้าค่ะ เมื่อสองปีก่อนเกิดภัยพิบัติ อาเย่ขายบ่าวหญิงออกมา โชคดีที่ได้เข้าจวนพร้อมพี่สาวอีกหลายคน”
หลังเข้ามา เช่นเดียวกับสาวใช้ตัวน้อยคนอื่น ๆ เงินรายเดือนล้วนต้องส่งขึ้นไปทั้งหมด แต่เมื่อไม่กี่วันก่อน มามาหล่ายถูกพัวพันเรื่องผู้จัดซื้อยักยอกทรัพย์ ถูกเรียกไปสอบถามแล้วก็ไม่กลับมาอีกเลย ดังนั้นเดือนนี้จึงเป็นครั้งแรกที่นางได้รับเงินเดือนของตนเอง
ความรู้สึกจริงจังที่เงินมอบให้นั้นรุนแรงยิ่งนัก
ตัวนางที่ถูกขายให้พ่อค้าค้ามนุษย์และตกเป็นชนชั้นต่ำต้อยไปตลอดชีวิต ก็แลกมาได้เพียงเสบียงไม่กี่เดือนของครอบครัว แต่ขณะเดียวกันนางก็โชคดีอย่างยิ่ง การได้เข้าจวนเสิ่นนับว่าเป็นวาสนาที่สั่งสมจากชาติปางก่อน ดังนั้นนางจึงกอดถุงเงิน ร้องไห้คร่ำครวญอยู่ใต้ผ้าห่มครั้งหนึ่ง และความอาลัยต่ออดีตก็สลายไปพร้อมหยาดน้ำตา ดวงตาของสาวใช้ตัวน้อยเป็นประกาย เปล่งแสงมีชีวิตชีวา พ่อค้าค้ามนุษย์เห็นว่า “หน้าตาดี” จึงเก็บนางไว้จนท้ายสุด
จูหมิงหลีไม่ได้ตรวจดูคุณสมบัติตัวละครมานานแล้ว นางกะพริบตาใส่สาวใช้ ก่อนพบว่าบนศีรษะอีกฝ่ายมีตัวอักษร [ค่าความภักดี: 100％] ลอยอยู่
นางถามว่า “อ่านหนังสือได้หรือไม่?”
สาวใช้ตัวน้อยพยักหน้า “ได้นิดหน่อยเจ้าค่ะ”
จูหมิงหลีถามต่อว่าปกติทำงานใดบ้าง แล้วสาวใช้หรือหญิงรับใช้ชั้นสูงด้านบนมีการกดขี่หรืออู้งานหรือไม่ นางก็ตอบทีละข้อ พูดจาเป็นลำดับ จากตอนแรกที่หวาดกลัว จนกลายเป็นวางตัวอย่างเปิดเผยสง่างาม ใช้เวลาไม่ถึงครึ่งก้านธูป
จูหมิงหลีเกิดความคิดขึ้นมา “อยากอ่านหนังสือได้มากกว่านี้หรือไม่?”
สาวใช้ตัวน้อยลางสังหรณ์ว่ามีเรื่องดีเกิดขึ้น จึงพยักหน้าอย่างตื่นเต้น ยังไม่ทันที่จูหมิงหลีจะพูด นางก็ลุกขึ้นรีบเตรียมคุกเข่า “เรียนฮูหยินสาม บ่าวหญิงปรารถนาเช่นนั้นยิ่งนักเจ้าค่ะ”
จูหมิงหลียื่นมือรั้งนางไว้ เด็กน้อยผอมแห้งเสียจนมือเดียวก็ยกขึ้นได้
“พอเถิด เรื่องนี้ยังไม่แน่นอน เก็บแรงไว้ก่อน”
นางหันไปมองสาวใช้ที่แอบมุงดูอยู่ด้านข้าง “ข้าจะไม่มานั่งตรงนี้ให้พวกเจ้าหวาดผวาแล้ว ต่างคนต่างไปพักเถิด” นางคิดไว้เรียบร้อยแล้ว เจียวเหวยกับลวี่ฉี่ในฐานะคนเก่า ย่อมต้องถูกฝึกให้เป็นผู้ช่วยคนสำคัญ แต่มีเพียงสองคนย่อมไม่พอ
ผู้ช่วยคนสำคัญก็ต้องมีผู้ช่วยของตนเอง ดังนั้นตั้งแต่วันพรุ่งนี้ เจียวเหวยกับลวี่ฉี่จะมีงานเพิ่มอีกอย่าง นั่นคือ “พาเด็กฝึกงาน” พวกนางเป็นสาวใช้ใกล้ชิดก็จริง แต่จูหมิงหลีไม่จำเป็นต้องมีคนรายล้อมรับใช้อยู่ตลอดเวลา ทรัพยากรคนต้องใช้ให้ถูกจุด น่าเสียดายที่เช้าวันถัดมา แผนของนางกลับล้มเหลว หลังถูกกลองประกาศรุ่งอรุณแห่งเมืองฉางอันปลุกขึ้นมา นางยังไม่ทันได้หารือเรื่องนี้กับเจียวเหวยและลวี่ฉี่ คนจากเรือนเสิ่นเหล่าฟูเหรินก็มาหาก่อนแล้ว
จูหมิงหลีเข้าใจในใจ เรื่องคดีทุจริตนี้ ผ่านมาหลายวัน ก็ควรตรวจสอบจนกระจ่างแล้ว เมื่อไปถึง เสิ่นเหล่าฟูเหรินใช้มื้อเช้าเสร็จแล้ว เสิ่นหลิงอี๋เพราะเป็นห่วงเรื่องนี้ จึงตั้งใจอยู่รอต่อ ครั้งนี้ไม่มีพวกก่อเรื่องหรือคนมุงดู ภายในเรือนเงียบจนชวนประหลาดอยู่บ้าง เสิ่นเหล่าฟูเหรินปฏิบัติต่อทุกคนด้วยท่าทีเดียวกัน ไม่ใกล้ชิดเกินไป และไม่ห่างเหินเกินไป เย็นชาได้พอเหมาะพอดี
นางโบกมือเรียกจูหมิงหลี เป็นเชิงให้นั่งข้างตน
มามาด้านหลังยื่นรายการแผ่นหนึ่งให้นาง แล้วนางก็ส่งต่อให้จูหมิงหลี “คนพวกนี้ ข้าจัดการหมดแล้ว ตำแหน่งที่ว่างลง เจ้าจะเติมคนเข้าไปหรือจะยุบเสีย ข้าก็จะไม่ยุ่งไม่ถาม”
จูหมิงหลีกางรายการออก มีทั้งคนที่นางจำได้ขึ้นใจ และคนที่นางไม่ทันสังเกต นางไม่ได้ถามว่าคนพวกนี้ถูกจัดการอย่างไร เพียงพยักหน้า “เจ้าค่ะ”
“หลิงอี๋ส่งมอบอำนาจดูแลกิจการในจวนเสร็จหมดแล้วหรือยัง?”
เสิ่นหลิงอี๋ที่อยู่ด้านข้างตอบอย่างว่าง่ายว่า “ยังมีเรื่องจุกจิกเล็กน้อยอยู่เจ้าค่ะ”
เสิ่นเหล่าฟูเหรินกล่าวว่า “ยามใดที่ท่านอาสะใภ้ของเจ้ายุ่งเกินไป เจ้าก็ช่วยอยู่ข้าง ๆ ช่วยแบ่งเบาบ้าง”
“ท่านย่า หลานเข้าใจแล้วเจ้าค่ะ” จูหมิงหลีรู้สึกว่าเสิ่นเหล่าฟูเหรินควบคุมความเย็นชาได้พอเหมาะอย่างยิ่ง และเสิ่นเหล่าฟูเหรินเองก็มองนางเช่นเดียวกัน
ในตระกูลใหญ่ ความสัมพันธ์ระหว่างแม่สามีกับลูกสะใภ้มักเกี่ยวพันกับผลประโยชน์ ไม่ค่อยมีการแก่งแย่งทะเลาะเบาะแว้ง ลูกสะใภ้ตระกูลสูงศักดิ์ไม่ก็เคารพนอบน้อม ไม่ก็หยิ่งทะนง
แต่จูหมิงหลีไม่ใช่ทั้งสองแบบ เสิ่นเหล่าฟูเหรินครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่ง จึงหาคำที่เหมาะจะอธิบายนางได้ นางโบกมือ บ่าวไพร่ทั้งหลายก้มหน้าถอยออกไป
เสิ่นหลิงอี๋ไม่ค่อยอยากไปนัก แต่สุดท้ายก็ถูกมามาตบแขนเบา ๆ แล้วกล่อมให้ออกไป
จูหมิงหลีมองเสิ่นเหล่าฟูเหรินอย่างประหลาดใจอยู่บ้าง
“ข้าอายุมากแล้ว หายใจเข้าได้มาก หายใจออกได้น้อย ไม่มีแรงจะดูแลเรื่องต่าง ๆ อีกแล้ว”
พอนางเอ่ยปาก จูหมิงหลีก็ไม่รู้จะตอบอย่างไร หากเป็นการทะเลาะโต้เถียง นางถนัดนัก
แต่การปลอบคน นางทำไม่เป็นจริง ๆ โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่ทั้งสองยังไม่สนิทกัน
นางอั้นอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนบีบคำพูดออกมาประโยคหนึ่ง “ท่านแม่อย่ากล่าวเช่นนี้ ไม่เป็นมงคลเจ้าค่ะ”
เสิ่นเหล่าฟูเหรินยิ้มขึ้นมาหาได้ยากครั้งหนึ่ง “ความหมายของข้าคือ ต่อไปบ้านนี้จะมอบให้เจ้าดูแล”
“เจ้าจะจัดการอย่างไร ก็ไม่เกี่ยวกับข้าแล้ว”
พูดตามตรง ต่อให้จูหมิงหลีเป็นอย่างที่พวกผู้ดูแลสาดโคลนใส่จริง ๆ คิดจะกุมจวนเสิ่นไว้ในมือแล้วสูบกินจนหมดสิ้น นางก็ไม่มีแรงจะไปจัดการแล้ว หลายปีมานี้ ส่งสามีจากไปแล้ว ก็ยังต้องส่งบุตรชายและลูกสะใภ้อีก นางเข้าใจดีว่า ทุกสรรพสิ่งล้วนมีชะตาของมัน
“เจ้าก็เห็นแล้ว ตอนนี้จวนเสิ่นเหลือเพียงเด็กกลุ่มหนึ่ง ซานหลางก็ยุ่งจนเท้าแทบไม่ติดพื้น ในบ้านไม่มีผู้ใหญ่คอยค้ำไว้ ดังนั้นข้าจึงทำได้เพียงให้เจ้ากับซานหลางแต่งงานกันอย่างเร่งรีบ”
“จวนเสิ่นจะดีหรือร้าย ล้วนขึ้นอยู่กับใจของเจ้า”
นางหยุดไปเล็กน้อย ก่อนกล่าวอย่างตรงไปตรงมา “สตรีมักถูกมองเบา แต่เมื่อได้เป็นผู้ดูแลบ้านแล้วจึงรู้ว่าภาระหนักดั่งพันชั่ง”
“เจ้าจะใช้เงินราวสายน้ำ หรือจะใช้ชีวิตอย่างประหยัดมัธยัสถ์ ล้วนเป็นวิถีของเจ้า”
“ภาระนี้ไม่เบา แต่บางทีเจ้าอาจจะเพลิดเพลินกับมันก็ได้”
จูหมิงหลีที่ยึดถือความสัมพันธ์เย็นชาระหว่าง “ผู้บังคับบัญชากับลูกน้อง” มาตลอด คราวนี้ก็ควบคุมสีหน้าไม่อยู่เช่นกัน มองเสิ่นเหล่าฟูเหรินอย่างตกตะลึง
เสิ่นเหล่าฟูเหรินแทบจะโยนคำพูดขึ้นมาบนโต๊ะแล้วว่า ไม่ว่าเจ้าจะทำให้จวนเสิ่นรุ่งเรืองยิ่งใหญ่ หรือจะยักยอกผลประโยชน์เข้าตัว ก็สุดแล้วแต่ ข้าก้าวขาข้างหนึ่งลงโลงแล้ว ไม่อยากยุ่งอีก
หากพูดกันตามความจริง อย่าว่าแต่ในตระกูลใหญ่ยุคศักดินาเลย ต่อให้เป็นยุคปัจจุบัน เสิ่นเหล่าฟูเหรินก็นับว่าเป็นแม่สามีที่มีเหตุผลมากแล้ว ผู้อื่นแข็งกร้าว จูหมิงหลีก็จะแข็งกร้าวยิ่งกว่า
แต่เมื่อผู้อื่นอ่อนโยน นางกลับไม่รู้ว่าควรอ่อนโยนอย่างไร
“ท่านแม่ อย่ากล่าวเช่นนี้เลยเจ้าค่ะ”
ผ่านไปพักหนึ่ง นางจึงฝืนสีหน้าอึดอัดแล้วบีบคำพูดออกมาประโยคหนึ่ง “ข้าจะพยายามให้ดีที่สุด” นางทำเรื่องต่าง ๆ ตามมโนธรรม คงไม่เลวร้ายเกินไป
แต่ก็ไม่มีทางทุ่มเทแรงกายแรงใจจนหมดสิ้นเพื่อจวนเสิ่นแน่นอน สีหน้าของเสิ่นเหล่าฟูเหรินไม่เปลี่ยนแปลง เพียงพยักหน้า มามาเดินเข้ามานวดขมับให้นาง นี่คือความหมายของการส่งแขกแล้ว
เมื่อเห็นเช่นนั้น จูหมิงหลีจึงคำนับแล้วจากไป พอออกจากเรือนมา นางก็เดินพลางครุ่นคิด เรื่องนี้ช่างน่าสนใจอยู่บ้าง ดูเหมือนจะแตกต่างจากตอนทำงานให้บริษัทในอดีต หากแปลคำพูดของเสิ่นเหล่าฟูเหรินออกมา ก็ไม่ใช่ว่าตอนนี้นางกลายเป็นประธานบริษัทผู้ถือหุ้นแล้วหรือ?
ก็จริงนี่ หากนางคิดจะทำจริง ๆ ตอนนี้เริ่มยักยอกเงินจวนเสิ่น แทรกคนของตนเอง แล้วทำบัญชีปลอม ใครจะมาควบคุมนางได้? สามีที่แม้แต่หน้าตาเป็นอย่างไรก็ยังไม่ชัดเจนนั่นหรือ?
ความคิดนี้เพิ่งผุดขึ้นมา เสียงของเสิ่นหลิงอี๋ก็ดังมาจากด้านหลัง “ท่านอาสะใภ้”
จูหมิงหลีสะดุ้งตกใจ พลันรู้สึกผิดขึ้นมาอย่างประหลาด “หืม?”
เสิ่นหลิงอี๋เห็นนางมีท่าทีตกใจไม่แน่ใจเช่นนั้น จึงถามอย่างระมัดระวัง “ท่านย่าพูดสิ่งใดหรือเจ้าคะ?”
จูหมิงหลีส่ายหน้า สลัดความคิดประหลาดออกไป “ไม่มี เพียงกำชับอยู่บ้าง”
เสิ่นหลิงอี๋ไม่ค่อยเชื่อนัก แต่ก็ไม่กล้าซักถามต่อ ได้แต่อธิบายเองว่า “ร่างกายท่านย่าไม่ค่อยดี พูดเพียงไม่กี่คำก็เหนื่อยแล้ว” ราวกับกลัวว่าจูหมิงหลีจะเข้าใจเสิ่นเหล่าฟูเหรินผิด
จูหมิงหลีพยักหน้า แต่ความคิดลอยไปเรื่องอื่นแล้ว “ตอนนี้มีตำแหน่งว่างออกมาตั้งมาก เจ้าคิดเห็นอย่างไร?”
เสิ่นหลิงอี๋ตามไม่ทัน “หา?”
“พวกบ่าวไพร่”
จูหมิงหลีกางรายการออก “เฉพาะตำแหน่งผู้ดูแลก็ว่างไปสามคนแล้ว ข้าคิดว่าจะให้รองผู้ดูแลด้านล่างรักษาการไปก่อน เจ้าคิดว่าอย่างไร?”
“ผู้มีความสามารถย่อมได้ตำแหน่ง ผู้ใดผ่านการประเมินดีก็ขึ้นมา”
“หากความสามารถไม่พอ ก็เปลี่ยนคนใหม่”
เสิ่นหลิงอี๋ไม่มีความเห็นใด ท่านอาสะใภ้สามกล่าวเช่นนี้ ฟังดูเข้มงวดราวกับแต่งตั้งขุนนาง
แต่พอคิดดี ๆ นายอำเภอในเมืองยังหาเงินไม่ได้เท่าหัวหน้าพ่อบ้านแห่งจวนเสิ่น แล้วเหตุใดจะเข้มงวดไม่ได้เล่า? ทว่าความคิดของจูหมิงหลีกลับเรียบง่ายมาก ให้คนมีความสามารถขึ้นมาเป็นผู้นำ นางก็จะสบายขึ้น แล้วเหตุใดจะไม่ทำเล่า?