หลายครั้งที่มีคนมารับจ้างงานแล้วจากไป จนบัดนี้ ผู้ที่ยังเหลือรวมตัวอยู่ใต้กำแพงเตี้ย ๆ นั้น ล้วนแต่เป็นพวกผู้ลี้ภัยทั้งสิ้น สภาพเช่นนี้ แม้ไม่ต้องพูดอะไรก็รู้ชัด ใครจะโง่จนดูไม่ออกกันเล่า สวี่ชุนเหอถอนหายใจเบา ๆ “เขาว่ากันว่าไม่รังเกียจผู้ลี้ภัย แต่คนเราน่ะ จะให้เปิดใจรับคนนอกง่าย ๆ มันไม่ง่ายเลยจริง ๆ”
สวี่ชุนซานยองกายลงอย่างสบาย ๆ กางขาออก พูดไปพลางเคี้ยวหญ้าในปากไปพลาง “พี่ใหญ่ ไม่ต้องร้อนใจนักหรอก รอไปเถอะ สักพักก็ต้องมีงานเข้ามาเองแหละ”
สวี่ชุนเหอเหลือบมองน้องสามทีหนึ่ง คิดจะว่า เจ้าสามนี่จะรู้อะไร! แต่ก่อนตัวเองยังขี้เกียจไม่ยอมทำไร่ที่บ้านด้วยซ้ำ จะมาหาอะไรทำได้น่ะหรือ? เจ้าหนูนี่ไม่เคยออกมาหางานเลย ครั้งนี้ก็เหมือนเจ้าสาวนั่งเกี้ยวเข้าจวนเจ้าบ่าวครั้งแรกนั่นแหละ! คิดได้เช่นนั้น เขาก็อดหลุดเสียง “อืม?” เบา ๆ ออกมา ก่อนจะยิ้มบาง ๆ เหมือนนึกถึงบางสิ่งขึ้นมาได้
“รอเถอะ ไม่รอก็ไม่ได้อยู่ดี” ลุงใหญ่จางถอนหายใจ “ถ้าไม่มีงานทำ ก็ไม่มีเงินซื้อข้าวกิน ยังไงก็ต้องทนหิวต่อไปอีกนั่นแหละ” ไม่นานนัก ก็มีคนเดินมาทางนั้น มองไปรอบกลุ่มคนที่ยืนบ้าง นั่งบ้างอยู่ใต้กำแพง แล้วตะโกนขึ้นว่า “ที่ท่าเรือ! ต้องการคนช่วยขนของลงเรือ ใครพอมีแรงบ้าง?”
การยกกระสอบหนัก ๆ นั้นเป็นงานใช้แรงมาก คนทั่วไปมักทำไม่ไหว แต่เมื่อโอกาสมาถึง ก็มีหลายคนรีบลุกขึ้นทันที ลุงใหญ่จาง ลุงรองจาง สวี่ชุนเหอ และเจิ้งเถี่ยฉุย ต่างเป็นคนแรงดี แม้ตอนนี้ท้องว่างจนแทบไม่มีแรง แต่ก็ต้องกัดฟันทนไว้ให้ได้ สวี่ชุนเหอลุกขึ้นทันที พอหันมาเห็นน้องชายยังนิ่งอยู่ก็เอื้อมมือดึง “ไปเถอะน่า”
เดิมทีสวี่ชุนซานไม่อยากทิ้งภรรยาและลูกไว้ จึงลังเลไม่อยากไป แต่เมื่อพี่ใหญ่ดึงแขนไว้ เขาก็จำต้องลุกตามไปด้วย เหล่าผู้ลี้ภัยแต่ละคนผอมจนเห็นกระดูก ดูไม่ออกเลยว่าใครแข็งแรงกว่าใคร นายงานจึงเลือกเพียงจากรูปร่างคร่าว ๆ เท่านั้น โชคดีที่ลุงใหญ่จางกับสวี่ชุนเหอทั้งคู่ตัวสูงใหญ่ พวกเขาจึงถูกเลือกไปพร้อมกัน
ก่อนจาก นายงานนัดไว้ว่าให้กลับมารวมตัวที่ประตูเมืองตอนบ่าย เพื่อรับค่าจ้างหลังจบงาน สวี่ชุนซานหันมาส่งสัญญาณด้วยสายตาให้ลูกชาย แสดงให้เข้าใจว่าให้คอยดูแลมารดาให้ดี แล้วจึงเดินตามขบวนออกไป
คนที่เหลืออยู่เพียงมองตามแผ่นหลังของพวกเขาจนลับตา แล้วจึงนั่งรอทำใจอยู่ต่อไป
เวลานั้นก็ล่วงเข้าสายมากแล้ว โอกาสจะได้งานเพิ่มเติมก็เริ่มน้อยลงทุกที จริงดังที่คาดไว้ พวกเขานั่งรอจนถึงยามเที่ยงก็ยังไม่มีใครมารับงานเพิ่ม จึงได้แต่ส่ายหน้าแล้วพากันกลับไปที่ประตูเมือง เพื่อรอคนที่ออกไปทำงานกลับมารวมกลุ่ม
ก่อนประตูเมืองจะปิด สวี่ชุนซานและคนที่ออกไปทำงานมาทั้งวันก็กลับมาทันเวลา ทั้งหมดออกจากเมืองไปพร้อมกัน รีบจ้ำเท้ากลับบ้านให้ทันฟ้ามืด ที่บ้าน แม่เฒ่าสวี่อยู่กับสวี่อินอินและสวี่อู่ยา ทั้งวันก็ไม่ว่างเช่นกัน พวกนางออกหาผักป่ากลับมาได้จำนวนหนึ่ง ต้มน้ำแกงผักรอคนที่เข้าเมืองกลับมา พวกที่ได้งานกลับมานั้นเหนื่อยจนแทบหมดแรง ส่วนคนที่นั่งรอทั้งวันก็ไม่ได้สบายไปกว่ากันนัก ทุกคนต่างแย่งกันซดน้ำผักร้อน ๆ อย่างหิวโหย ก่อนจะเอนหลังนั่งพักแล้วเริ่มพูดคุยถึงเรื่องที่เกิดขึ้นในวันนี้
หลังอาหารค่ำ หลายครอบครัวก็มารวมตัวพูดคุยกันที่บ้านผู้เฒ่าสวี่ หัวข้อสนทนาแน่นอนคือเรื่องการเข้าเมืองไปหางานในวันนี้ คนที่เข้าเมืองวันนี้มีไม่น้อย แต่สุดท้ายกลับมีเพียงสวี่ชุนเหอกับพวกที่ได้งานขนของที่ท่าเรือ งานหนักจนตัวงอทั้งวัน แต่ค่าจ้างกลับได้เพียงสิบเหรียญทองแดงเท่านั้น
นายงานรู้ดีว่าพวกเขาเป็นผู้ลี้ภัยที่ลำบากและต้องการงาน จึงจงใจลดค่าแรงให้ต่ำกว่าครึ่ง งานเดียวกันที่คนในเมืองได้ยี่สิบเหรียญทองแดง พวกเขากลับได้แค่สิบ แต่ถึงอย่างนั้น พวกเขาก็ไม่มีทางเลือก แม้จะได้เงินเพียงสิบเหรียญก็ยังต้องทำ เพราะถ้าไม่ทำก็จะไม่มีแม้แต่เหรียญเดียวติดมือกลับมา ส่วนคนที่ไม่ได้งานเลยในวันนี้ ก็เท่ากับเสียเวลาไปทั้งวันโดยไม่ได้อะไรกลับมาแม้แต่น้อย
ผู้เฒ่าสวี่ได้ฟังเรื่องทั้งหมดก็เข้าใจสถานการณ์ดี จึงกล่าวขึ้นว่า “พรุ่งนี้ คนที่ขนของอยู่ท่าเรือก็ให้ไปต่อ ส่วนคนอื่นให้อยู่บ้าน ใครพอมีแรงก็ไปเก็บฟืนไว้เยอะ ๆ หน่อย เอาไปลองขายในเมืองดูก็ได้ หากขายไม่ออก อย่างน้อยพวกเราก็ยังเก็บไว้ใช้เอง อีกอย่าง... พรุ่งนี้ข้าจะเข้าเมืองไปด้วย”
ผู้เฒ่าโจวถามขึ้น “จะเข้าไปหาน้องสาวของเจ้าหรือ?”
ผู้เฒ่าสวี่พยักหน้า “ใช่ งานพวกนี้หายากนัก ข้าจะไปหาอันหนี่ว์ดูหน่อย ว่าจะช่วยอะไรพวกเราได้บ้างไหม”
เมื่อครอบครัวอื่นแยกย้ายกลับไปแล้ว ผู้เฒ่าสวี่ก็ถอนหายใจ สีหน้าเต็มไปด้วยความกังวล “เรานี่ก็ลำบากจริง ๆ ไม่รู้ไปถึงจะทำให้น้องสาวต้องลำบากใจไหม”
สวี่อันหนี่ว์เป็นญาติผู้น้องของผู้เฒ่าสวี่ อายุน้อยกว่าเขาสิบปี บทที่นางออกเรือนไปนั้น ผู้เฒ่าสวี่แต่งงานมีลูกแล้ว กระทั่งบุตรสาวคนเล็ก สวี่ชุนสี่ ก็เกิดได้หลายปี สมัยนั้นสวี่ชุนเหอยังอายุแปดถึงเก้าขวบ จำเหตุการณ์ได้ดี ถึงวันนี้ก็ยังพอจำภาพของ “ท่านอาหญิงเล็ก” ผู้นั้นได้
แต่เวลาผ่านมากว่ายี่สิบปีแล้ว พี่น้องตระกูลสวี่แต่ละคนล้วนมีลูกมีหลาน บางคนก็ใกล้จะได้อุ้มเหลน น้องสาวคนนั้นเห็นพวกเขาอีกครั้งก็คงจำกันไม่ได้แน่ ดังนั้น ผู้เฒ่าสวี่จึงเห็นว่าควรเป็นตนเองไปพบจะเหมาะกว่า
แม่เฒ่าสวี่จึงพูดขึ้น “ให้ข้าไปเถิด อันหนี่ว์สนิทกับข้ามากกว่า” คำนี้ก็ไม่ผิด เพราะตอนอันหนี่ว์เกิด แม่ของนางเสียชีวิตเพราะคลอดลูก ส่วนบิดาก็ล้มป่วยตายในอีกไม่นาน จากนั้นแม่เฒ่าสวี่ก็เป็นผู้เลี้ยงดูนางมาตั้งแต่เล็ก เหมือนลูกสาวคนหนึ่ง
ผู้เฒ่าสวี่เหล่มองภรรยา “ข้าก็ใช่ว่าจะไม่สนิทกับน้องสาว แต่ข้ากลัวอย่างเดียว ว่าเราห่างเหินกันมาหลายปี ครั้งแรกที่ไปเยี่ยมกัน จะกลายเป็นเหมือนไปขอความช่วยเหลือจนคนในบ้านเขาเอาไปพูดเสีย ๆ หาย ๆ”
แม่เฒ่าสวี่เถียง “ตอนนี้อันหนี่ว์เป็นถึงย่าแล้ว คงมีสิทธิ์ตัดสินใจเองได้ หากไม่มีอำนาจในบ้านจริง ๆ คงไม่ได้ส่งของกลับมาหาเราบ่อย ๆ เช่นนั้นหรอก”
พูดได้สองสามคำ แม่เฒ่าสวี่ก็เริ่มคิดหนัก “เราคงต้องซื้อของติดมือไปบ้าง จะไปมือเปล่าคงไม่ดี”
ผู้เฒ่าสวี่พยักหน้า “ใช่ ต้องซื้อ ของไม่ต้องหรูหราแต่ไปมือเปล่าคงดูไม่งาม”
อันหนี่ว์แต่งงานมานาน พี่น้องทางนี้ก็ไม่เคยไปเยี่ยมเลย หากครั้งแรกที่ไปกลับไปมือเปล่า ก็เท่ากับทำให้นางเสียหน้าในบ้านสามี คิดถึงตรงนี้ ผู้เฒ่าสวี่ก็อดรู้สึกขอบคุณเจ้าของที่ดินหวังที่ซื้อที่ดินและบ้านจากเขาไม่ได้ เพราะทำให้ตอนนี้ยังมีเงินเหลือบ้าง หากเป็นบ้านอื่น ๆ เช่นลุงใหญ่จางหรือเจิ้งเถี่ยฉุย คงไม่มีปัญญาหยิบเงินแม้แต่ตำลึงเดียว เมื่อคิดว่าจะต้องไปเยี่ยมน้องสาววันพรุ่งนี้ เสื้อผ้าที่ใส่มาตลอดทางระหว่างลี้ภัยก็ดูไม่เหมาะเอาเสียเลย ผู้เฒ่าสวี่จึงให้เตรียมเสื้อผ้าที่ดีที่สุดที่พอมีอยู่หนึ่งชุด เพื่อสวมไปให้สมกับการไปเยี่ยมญาติในครั้งนี้