ผู้เฒ่าสวี่กล่าวจบแล้วก็รอฟังความเห็นจากบรรดาลูกชายทั้งหลาย สวี่ชุนซานกับจางซิ่วหลานในฐานะพ่อแม่ของสวี่ต้าจวิ้นสบตากัน ต่างก็เห็นความจนใจในแววตาของอีกฝ่าย เพราะรู้ดีว่าพอพูดถึงเรื่องให้ต้าจวิ้นเรียนหนังสือ นั่นไม่ใช่เรื่องง่ายเลย เจ้าลูกคนนี้ตั้งแต่เล็กจนโต ต้องให้พี่สาวถือแส้ไล่หลังถึงจะยอมเปิดหนังสือ หากไม่มีพี่สาวคอยกำกับ คะเนนในสำนักศึกษาก็อยู่เพียงระดับกลางเท่านั้น ตอนสอบใหญ่ก็ยังต้องซ้ำชั้นอีกปี ถึงได้ผลกลับแย่กว่าเดิมเสียอีก ให้เขาไปเรียนอีกหรือ? อย่าเลย เสียดายเงินเปล่า! เปลี่ยนคนอื่นเถอะ!
ซานหลางก็ดูเฉลียวฉลาดออกนี่นา! สวี่ชุนซานอ้าปากหมายจะพูด แต่คำยังไม่ทันออกก็ถูกผู้เฒ่าสวี่ถลึงตาใส่เสียก่อน จึงต้องกลืนคำพูดกลับไปทันที
“เป็นพ่อแท้ ๆ ยังไม่อยากให้ลูกเรียนหนังสือหรืออย่างไร? ไปให้พ้นตา!”
ผู้เฒ่าสวี่ละสายตาจากลูกชายคนเล็ก แล้วหันไปมองลูกชายคนโตกับคนรอง
สวี่ชุนเหอยิ้มพลางเอ่ยด้วยความซื่อสัตย์ “ลิ่วหลางฉลาด เป็นหน่อดีของผู้เรียนหนังสือแน่ขอรับ หนังสือพวกนี้ต้องได้เรียนแน่ ๆ ท่านพ่อวางใจเถิด พวกข้าพี่น้องสามคน กับพวกหลานชายอีกสามคนก็ยังทำงานได้ตั้งหกแรง ช่วยกันเหนื่อยอีกหน่อยจะกลัวอะไร ไม่ต้องห่วงเรื่องส่งเสียให้ลิ่วหลางดอกขอรับ”
สวี่ชุนหลินพูดน้อยนัก แต่ก็พยักหน้าสนับสนุน “พี่ใหญ่กล่าวถูกต้องแล้วขอรับ”
ผู้เฒ่าสวี่รู้จักนิสัยลูกชายดีนัก พอฟังคำของทั้งสองก็พยักหน้าด้วยความพอใจ แล้วกล่าวซ้ำสิ่งที่เคยพูดไว้เมื่อครั้งตัดสินใจให้ลิ่วหลางเรียนหนังสือ
“ตระกูลสวี่ของเรา นับขึ้นไปสองชั่วคนก็เคยมีคนเรียนหนังสือเป็นผู้มีความรู้ ถึงรุ่นข้านี้ ก็ต้องมีสักคนได้เป็นผู้มีวิชา จะได้ไม่เสียเกียรติบรรพบุรุษไม่ใช่หรือ? ลิ่วหลางฉลาด อาจารย์ยังชมว่าเป็นเด็กเรียนดี หากพวกเราช่วยกันส่งเสียให้เรียนจนจบ วันข้างหน้าเขามีวาสนาได้ออกหน้าออกตา ย่อมไม่ลืมบุญคุณพี่ชายกับลุงทั้งหลายแน่!” สวี่ชุนซานอ้าปากอยากพูด แต่สุดท้ายก็กลืนคำกลับ ได้แต่บ่นอยู่ในใจ แม้คนที่จะได้เรียนจะเป็นบุตรของตนเอง เขาก็ยังรู้สึกว่าไม่ยุติธรรมเอาเสียเลย ทำไมกัน? ทำไมต้องให้ลุงกับพี่ชายทั้งหลายทำงานหนัก เพื่อส่งเสียเพียงเขาคนเดียวให้เรียนหนังสือ? หวังให้เขาเรียนสำเร็จแล้วค่อยมาช่วยตอบแทนหรือ?
อนาคตใครบอกได้เล่า ตอนนี้คนที่ได้ประโยชน์ก็มีแต่เขา ส่วนคนที่ต้องเหนื่อยกลับเป็นคนอื่นทั้งหมด แต่เขาก็รู้ดีว่า สำหรับครอบครัวเช่นพวกเขา การส่งให้คนหนึ่งเรียนหนังสือได้ ถือเป็นบุญใหญ่ของทั้งตระกูลแล้ว
อย่าว่าแต่ตอนนี้เลย แม้แต่ชาติที่แล้วในวัยเยาว์ บ้านก็ยากจนเช่นกัน ลูกชายหลายคนพอเติบใหญ่ก็กินจุ บ้านแทบเลี้ยงไม่ไหว จะให้ทุกคนเรียนก็เป็นไปไม่ได้ สุดท้ายส่งเสียได้เพียงคนเดียว แล้วสิทธิ์นั้นเล่าจะเป็นของใคร แน่นอนว่าต้องเป็นพี่ใหญ่ ทั้งที่เขาเองกับน้องสามก็ไม่ได้โง่กว่าพี่เลย แต่พวกเขากลับไม่มีโอกาส ต้องออกทำงานตั้งแต่ยังเล็ก ตัวเตี้ยกว่าโต๊ะทำงานก็ยังต้องยืนเขย่งทาสีเครื่องเรือนหาเงินส่งบ้าน อายุเพียงสิบห้าสิบหกก็ต้องออกไปทำงานต่างเมือง ทำงานหนักแทบตายก็เพราะหวังว่าพี่ชายจะได้ดี จะได้ให้พวกเขาได้พึ่งพิงบ้างตามคำของพ่อ แต่พอพี่ชายได้งานดีในที่ว่าการหมู่บ้าน กลับมาดื่มสุราเสียสติ วันหนึ่งก็หนีหายไปโดยไม่บอกกล่าว ทิ้งไว้แต่ภาระให้คนในบ้านต้องตามหาอยู่หลายปี สุดท้ายคนที่เคยเรียนหนังสือมากที่สุด กลับกลายเป็นคนเก็บขยะนอนใต้สะพานตอนแก่! ยังต้องให้พวกเขาเหล่าน้อง ๆ คอยช่วยอีก นี่มันน่าขำหรืออย่างไร! พอนึกถึงเรื่องพวกนั้น สวี่ชุนซานก็อดรู้สึกขุ่นใจไม่ได้
แต่เมื่อได้ยินสวี่ชุนเหอกับสวี่ชุนหลินพูดพร้อมกันว่า “ลิ่วหลางฉลาดแน่เจ้าค่ะ ต้องเรียนได้ดีแน่ พวกเราลำบากหน่อยไม่เป็นไร ขอเพียงให้เขาได้เรียนเถอะ!”
เขาก็ได้แต่ถอนหายใจเบา ๆ ครั้งนั้นเขาเองก็เคยดื้อไม่เห็นด้วย แต่เพราะพ่อยืนกราน ทั้งยังมีหมัดหนัก ๆ บังคับ ก็ได้แต่ยอมทำตามโดยดุษณี แต่สวี่ชุนเหอกับสวี่ชุนหลินตอนนี้กลับไม่แม้แต่จะบ่น ยังพูดอย่างรื่นเริงเสียอีก เขาเองก็ไม่รู้จะว่าอย่างไรดี คิดไปคิดมาก็เลยเลือกเงียบไว้ไม่พูดดีกว่า หลังประชุมเสร็จ ครอบครัวของสวี่ชุนซานก็พากันออกจากบ้าน มุ่งหน้าไปเรือนลุงใหญ่จางตามปกติ ระหว่างทาง เขาค่อย ๆ ชะลอฝีเท้า
“ต้าจวิ้น” เขาเรียกเสียงเรียบ
สวี่ต้าจวิ้นหันมามอง “อะไรหรือ ท่านพ่อ?”
“หากเจ้าได้เข้าเรียนในสำนักศึกษาแล้วไม่ตั้งใจเรียนดี ๆ ข้าจะหักขาเจ้าให้หมด! แล้วถ้าวันข้างหน้าเจ้าลืมบุญคุณลุงสองคน หรือละเลยพี่ชายทั้งสาม ข้าจะบิดคอเจ้าเตะเป็นลูกบอล!”
สวี่ต้าจวิ้นสะดุ้งเฮือก ตัวสั่นงัน “ท่านพ่อ! จะโหดไปถึงเพียงนั้นเชียวหรือ ข้าเป็นลูกแท้ ๆ ของท่านพ่อนะ!”
แต่สวี่ชุนซานยังพูดต่อด้วยเสียงจริงจัง “เจ้ามีพี่ชายสามคน สี่พี่น้องแต่เจ้าคนเดียวที่ได้เข้าเรียน เจ้าต้องรู้จักพอ อย่าลืมว่าทุกสิ่งที่เจ้ามีในตอนนี้ ได้มาจากแรงของคนข้างหลัง จำไว้เถิด คนเราจะทำสิ่งใดก็ต้องมีน้ำใจ และต้องรู้จักคิดถึงคนที่อยู่เบื้องหลังเสมอ ก่อนจะตัดสินใจสิ่งใด ต้องคิดถึงพวกเขาให้มากไว้”
สวี่ต้าจวิ้นชะงัก รู้สึกแปลกใจนัก เพราะนี่เป็นครั้งแรกในชีวิตที่ท่านพ่อพูดกับเขาอย่างจริงจังเช่นนี้
แม้ตอนสอบใหญ่ล้มเหลว พ่อก็ยังพูดเพียงว่า “อ่านได้ก็อ่าน อ่านไม่ได้ก็ช่าง ข้าไม่หวังให้เจ้าทำชื่อเสียงให้วงศ์ตระกูล มีพี่สาวเจ้าเรียนเก่ง ข้าก็ภูมิใจพอแล้ว!”
ครานี้คำของท่านพ่อกลับหนักแน่นและซึ้งกว่าที่เคย เขารู้สึกทั้งตื้นตัน ทั้งสับสนในใจ จนไม่รู้จะพูดสิ่งใดดี
รุ่งเช้าวันต่อมา เหล่าชายหนุ่มที่ต้องเข้าเมืองไปทำงาน รวมถึงสวี่ชุนซาน ต่างก็ออกเดินทางแต่เช้า
ก่อนออกไป สวี่อินอินกำชับท่านพ่อหลายรอบ “ท่านพ่อ อย่าลืมซื้อหวีซี่ถี่มาให้ข้าด้วยนะเจ้าคะ”
ท่านพ่อรับคำ “รู้แล้ว รู้แล้ว ข้าจะจำไว้แน่” แล้วจึงออกจากบ้าน เมื่อสวี่อินอินกลับเข้าลานบ้าน ก็ได้ยินเสียงอ่านหนังสือดังออกมาจากห้องของท่านลุงรองสวี่ชุนหลิน ซึ่งห้องนั้นแสงสว่างส่องถึงดีนัก
เสียงนั้นดังชัดเจน เป็นเสียงของสวี่ต้าจวิ้นกำลังอ่านออกเสียงอย่างตั้งใจ นางแอบยิ้มบาง ๆ แล้วเดินเข้าไปยังโรงครัวที่สร้างอย่างง่าย ๆ หลังบ้าน เช้านี้ คนทั้งบ้านมิได้กินข้าว เพราะมักเก็บแรงไว้ทำงานในวันใหม่ แต่ผู้เฒ่าสวี่สั่งไว้ว่า
“ลิ่วหลางต้องเรียนหนังสือ ใช้สมองมาก ตัวก็ผอมเหลืองเช่นนั้น หากไม่ให้บำรุงบ้าง จะไม่ไหวแน่”
จึงให้หม่าซื่อต้มไข่ไว้ให้เขาสองฟอง ตอนนี้ไข่เพิ่งต้มเสร็จ แช่ไว้ในน้ำเย็นอยู่พอดี สวี่อินอินเดินเข้ามาเอ่ยกับป้าสะใภ้ “ป้าสะใภ้เจ้าคะ ให้ข้าเอาไข่ไปให้ลิ่วหลางเถิดเจ้าค่ะ”
หม่าซื่อกำลังจะหยิบผ้าขาวม้ามาซับมือ พลางหัวเราะเบา ๆ “ได้สิ เอาไปเลย ระวังร้อนมือหน่อยนะ”
สวี่อินอินรับถ้วยใส่ไข่มา เดินย่องเข้าไปในห้องด้านใน ในห้องนั้น สวี่ต้าจวิ้นกำลังนั่งพับเพียบอยู่ข้างโต๊ะเตี้ย ๆ ถือหนังสืออยู่ในมือ สีหน้าเคร่งขรึมกว่าทุกวัน เห็นนางเข้ามา เขาเงยหน้าขึ้น “มีอะไรหรือ ท่านพี่?”
สวี่อินอินวางถ้วยไข่ลง “ท่านปู่สั่งให้ป้าสะใภ้ต้มไข่ให้เจ้ากิน จะได้บำรุงสมอง ข้าก็เลยเอามาให้”
สวี่ต้าจวิ้นหัวเราะแห้ง ๆ “ท่านปู่ก็ช่างห่วงจริง ๆ ข้ากินไข่สองฟองคงฉลาดขึ้นกระมัง”
สวี่อินอินกลอกตา “พูดมากเสียจริง รีบกินเถอะ ข้าว่าความฉลาดไม่อยู่ที่ไข่ แต่ที่ใจเจ้าต่างหาก หากเจ้ายังขี้เกียจเหมือนเดิม ต่อให้กินไข่วันละสิบฟองก็เปล่าประโยชน์”
สวี่ต้าจวิ้นหัวเราะเบา ๆ “ท่านพี่นี่พูดเหมือนอาจารย์สอนหนังสือเสียจริง ข้าไม่ขี้เกียจแล้ว ข้าสัญญา”
สวี่อินอินมองเขาเงียบ ๆ ก่อนจะเอ่ยเสียงเบา “ท่านพ่อพูดถูก ทุกคนในบ้านเหนื่อยเพื่อให้เจ้ามีโอกาส ข้าไม่อยากเห็นเจ้าทำให้ท่านปู่ผิดหวังนะ”
สวี่ต้าจวิ้นพยักหน้า น้ำเสียงจริงจังขึ้น “ข้ารู้แล้ว ท่านพี่ ข้าจะไม่ให้ท่านปู่เสียใจแน่” สวี่อินอินเห็นแววตาแน่วแน่นั้น ก็คลี่ยิ้มบาง ๆ ก่อนจะหมุนตัวกลับไปยังครัว ระหว่างนั้น เสียงอ่านหนังสือของสวี่ต้าจวิ้นก็ดังขึ้นอีกครั้ง เสียงนั้นดังชัด กังวาน และมั่นคงกว่าคราใด ๆ
ในลานบ้านยามเช้า แสงอาทิตย์ทอดผ่านรั้วไม้ส่องลงบนพื้นดิน เสียงอ่านหนังสือของเด็กหนุ่มผสมกับเสียงไก่ขันไกล ๆ และเสียงจอบที่ป้าสะใภ้กำลังพลิกดินเตรียมปลูกผัก ชีวิตในบ้านตระกูลสวี่เริ่มกลับมามีจังหวะอีกครั้ง เรียบง่าย แต่เต็มไปด้วยความหวัง