หลีชิงจื้อคิดเรื่องต่าง ๆ มากมาย แต่สีหน้ากลับไม่แสดงออกแม้แต่น้อย ยังคงยิ้มแย้มพูดคุยกับฮูหยินสวีและคนอื่น ๆ กระทั่งคุยไปถึงเรื่องของสวีฉี่เฟยด้วย
จนกระทั่งยามเย็น หลีชิงจื้อจึงเดินทางกลับหมู่บ้านเมี่ยวเฉียนพร้อมกับจินเสี่ยวเยี่ย
ระหว่างทางกลับ ทั้งสองพบกับนายท้ายเรือเหยา นายท้ายเรือเหยาก้มหลังงอ พายเรืออย่างหมดเรี่ยวแรง
คนที่ทำงานหนักมักบาดเจ็บที่เอวได้ง่าย อีกทั้งในยุคสมัยนี้การแพทย์ยังมีข้อจำกัด เมื่อบาดเจ็บที่เอวก็แทบไม่มีทางรักษา
ในหมู่บ้านเมี่ยวเฉียนก็มีคนชราหลายคนที่เดินตัวงออยู่เป็นประจำ เพราะเอวเหยียดตรงไม่ได้อีกแล้ว ทั้งหมดล้วนเป็นผลมาจากการเคยหาบของหนักหรือทำงานหนักจนบาดเจ็บที่เอว นายท้ายเรือเหยาอยู่ในสภาพเช่นนี้...หรือว่าเอวยังไม่หายดี ก็ออกมาทำงานแล้ว?
ความจริงแล้วนายท้ายเรือเหยายังไม่หายดี ก็ออกมาทำงานแล้วจริง ๆ สินสอดของจินโม่ลี่ยังจัดเตรียมไม่ครบ ส่วนเหยาเจิ้นฟู่ก็ไม่ยอมลงนา...นายท้ายเรือเหยาจะกล้าไม่ทำงานได้อย่างไร ทั้งที่อาการบาดเจ็บยังไม่หายสนิท เขาก็ต้องออกมาทำงานอีกครั้ง
เพียงแต่ตอนนี้เขาไม่สามารถช่วยขนสินค้าหนัก ๆ ให้ผู้คนได้ จึงรับได้แต่งานเบา ๆ อีกทั้งเขาก็ไม่ได้พูดเก่งเหมือนจินเสี่ยวเยี่ย และไม่กล้าเข้าไปชวนใครคุย...ทำงานมาทั้งวันก็หาเงินได้ไม่กี่อีแปะ
จินเสี่ยวเยี่ยรู้ดีว่านายท้ายเรือเหยามีความลำบาก จึงไม่ได้ถามเรื่องของบ้านสกุลเหยา เพียงกล่าวว่า “ลุงเหยา ท่านเคยคิดจะปล่อยเช่าเรือหรือไม่เจ้าคะ?”
หากนายท้ายเรือเหยายังฝืนพายเรือต่อไปเช่นนี้ก็คงไม่ใช่ทางออก อย่าให้ร่างกายทรุดหนักไปกว่านี้เลย!
แต่พอนายท้ายเรือเหยาได้ยินคำพูดของจินเสี่ยวเยี่ย ก็รีบกล่าวทันทีว่า “เสี่ยวเยี่ย เช่นนั้นเจ้าเช่าเรือของลุงเถอะ”
ตอนนี้จินเสี่ยวเยี่ยไม่ได้พายเรือเองแล้ว นางยกเรือที่เคยพายให้จินเสี่ยวซู่รับช่วงต่อ ส่วนค่าเช่าเรือในเวลานี้ก็เป็นจินเสี่ยวซู่ที่รับผิดชอบจ่าย
จินเสี่ยวซู่เป็นคนร่าเริง ชอบพูดชอบคุย เขารับงานเบา ๆ เหมือนที่จินเสี่ยวเยี่ยเคยทำมาก่อน อีกทั้งยังแวะขายของจุกจิกตามหมู่บ้านใกล้เคียงไปด้วย วันหนึ่งหาเงินได้น้อยก็หกสิบถึงเจ็ดสิบอีแปะ มากหน่อยก็หนึ่งร้อยถึงสองร้อยอีแปะ หักค่าเช่าเรือวันละสี่สิบอีแปะแล้ว หนึ่งเดือนก็ยังมีรายได้มากกว่าหนึ่งพวงเงิน
รายได้ของเขาอาจไม่ถือว่าสูงนัก แต่เขาเป็นเพียงเด็กหนุ่มวัยสิบหกปี มีรายได้เช่นนี้ก็นับว่าดีมากแล้ว!
ทุกเย็นหลังรับประทานอาหารที่บ้านหลีชิงจื้อ จินเสี่ยวซู่ก็จะนำเงินที่หามาได้มามอบให้จินเสี่ยวเยี่ยเก็บไว้ ก่อนหน้านี้ตอนที่ช่วยจินเสี่ยวเยี่ยทำงาน นางก็จ่ายค่าจ้างให้เขาด้วย...
จนถึงตอนนี้ จินเสี่ยวซู่มีเงินฝากอยู่กับจินเสี่ยวเยี่ยมากกว่าสามพวงเงินแล้ว นั่นเท่ากับเหรียญทองแดงกว่าสามพันเหรียญ! ระยะนี้เวลาจินเสี่ยวซู่ออกไปข้างนอก เขามักเชิดหน้าอกเดินอย่างภาคภูมิใจ รู้สึกว่าตัวเองเก่งกาจเป็นที่สุด
ในหมู่บ้านเมี่ยวเฉียน คนที่อายุเท่ากับเขา จะมีใครมีเงินมากเท่าเขาอีก?
เวลานี้ หากจะแต่งภรรยาในหมู่บ้านเมี่ยวเฉียน ต้องใช้ค่าสินสอดราวสิบตำลึงเงิน หากเขาทำงานต่อไปอีกเพียงปีเดียว ก็สามารถเก็บเงินแต่งภรรยาด้วยตัวเองได้แล้ว!
พอคิดถึงตรงนี้ จินเสี่ยวซู่ก็ถึงกับยิ้มออกมาแม้แต่ในความฝัน
เมื่อได้ยินคำพูดของนายท้ายเรือเหยา จินเสี่ยวซู่ก็หันไปมองจินเสี่ยวเยี่ย ราวกับถามว่าเขาควรเปลี่ยนมาเช่าเรือลำนี้หรือไม่
จินเสี่ยวเยี่ยกล่าวว่า “ลุงเหยา บ้านพวกเรามีเรืออยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องเช่าเพิ่มอีกลำ หากลุงอยากปล่อยเช่าเรือ ลองถามคนในหมู่บ้านดูก็ได้ ข้าว่าในหมู่บ้านต้องมีคนอยากเช่าแน่”
เมื่อก่อนคนในหมู่บ้านไม่เคยนึกถึงเรื่องเช่าเรือไปหาเงิน แต่ตอนนี้นางทำได้แล้วไม่ใช่หรือ?
จินเสี่ยวเยี่ยสังเกตมานานแล้วว่า หลังจากนางหาเงินได้ คนในหมู่บ้านหลายคนก็เริ่มใจไม่อยู่กับเนื้อกับตัว อยากเช่าเรือเข้าอำเภอไปหาเงินบ้าง บางคนยังมาถามนางเรื่องการเช่าเรืออีกด้วย
เพียงแต่คนส่วนใหญ่ไม่ค่อยเข้าใจอาชีพนี้ จึงไม่กล้าลองง่าย ๆ แต่หากนายท้ายเรือเหยายินดีช่วยชี้แนะ...
เมื่อคิดได้เช่นนั้น จินเสี่ยวเยี่ยก็กล่าวต่อว่า “ลุงเหยา ท่านรับลูกศิษย์สักคนเถอะ สอนเขาพายเรือ แล้วก็แนะนำลูกค้าให้เขาบ้าง...ถึงตอนนั้น ต่อให้เก็บค่าเช่าเรือวันละห้าสิบอีแปะ เขาก็ต้องยอมจ่ายแน่นอน”
นายท้ายเรือเหยาพายเรืออยู่ในอำเภอฉงเฉิงมานานยี่สิบปี รู้จักผู้คนมากมาย และมีลูกค้าประจำอยู่ไม่น้อย
หากเขายินดีส่งต่อลูกค้าเหล่านั้นให้ผู้อื่น...
ที่นี่ ผู้มีฝีมือเมื่อรับลูกศิษย์แล้ว ลูกศิษย์จะต้องมาเยี่ยมอาจารย์ทุกเทศกาลสำคัญ ทั้งสองครอบครัวไปมาหาสู่กันราวกับญาติ นายท้ายเรือเหยาจึงเสมือนได้บุตรชายเพิ่มมาอีกครึ่งคน
ส่วนผู้ที่ได้ฝากตัวเป็นศิษย์ของนายท้ายเรือเหยา ก็จะได้รับประโยชน์อย่างมากเช่นกัน
หากคนในหมู่บ้านเช่าเรือไปทำมาหากินโดยไม่รู้อะไรเลย สุดท้ายก็คงหาเงินได้ไม่เท่าไร แต่ถ้ามีนายท้ายเรือเหยาคอยสั่งสอน...คนหนุ่มที่แข็งแรงย่อมหาเงินได้ไม่น้อยกว่านายท้ายเรือเหยา ถึงจะต้องจ่ายค่าเช่าเรือให้เขา สุดท้ายก็ยังเหลือเงินเก็บอีกมาก
ส่วนจินเสี่ยวเยี่ยกับจินเสี่ยวซู่นั้น ย่อมไม่เช่าเรือของนายท้ายเรือเหยา
ทั้งสองครอบครัวเป็นญาติกัน เรื่องบางอย่างจึงจัดการได้ลำบากกว่าเดิม แน่นอนว่าเหตุผลสำคัญก็คือความสัมพันธ์ระหว่างนางกับจินโม่ลี่ไม่ได้ดีนัก
หลังจากฟังคำแนะนำของจินเสี่ยวเยี่ยจบ นายท้ายเรือเหยาก็รู้สึกซาบซึ้งใจเป็นอย่างยิ่ง “เสี่ยวเยี่ย ความคิดของเจ้าดีจริง ๆ ลุงจะทำตามที่เจ้าว่า!”
ตอนนี้เขาอายุมากแล้ว แถมเอวก็ไม่ดี ต่อให้ออกไปทำงานทั้งวัน ก็อาจหาเงินได้ไม่ถึงห้าสิบอีแปะ ในเมื่อเป็นเช่นนั้น เหตุใดจะไม่ปล่อยเช่าเรือเสียเลย?
วันละห้าสิบอีแปะ เดือนหนึ่งก็มีรายรับถึงหนึ่งตำลึงเงิน นับว่าไม่น้อยแล้ว!
ตราบใดที่บุตรชายไม่ต้องเรียนหนังสือ ชีวิตความเป็นอยู่ของครอบครัวก็จะสบายขึ้นมาก อีกสักสิบปี บางทีอาจซื้อที่ดินที่เคยขายไปกลับคืนมาได้อีก
เมื่อนายท้ายเรือเหยามีความหวัง ใบหน้าก็มีรอยยิ้มขึ้นมา ก่อนจะถามถึงอาการบาดเจ็บที่แขนของหลีชิงจื้อ
หลีชิงจื้อยิ้มพลางกล่าวว่า “แขนของข้าดีขึ้นมากแล้ว”
“ดีก็ดีแล้ว เจ้าดูแลตัวเองให้ดี ร่างกายสำคัญที่สุด” นายท้ายเรือเหยาพูดถึงเรื่องร่างกายแล้วก็ทอดถอนใจ
การบาดเจ็บที่เอวครั้งนี้ ทำให้เขาตระหนักอย่างชัดเจนว่าตัวเองแก่แล้วจริง ๆ
เรือสองลำเทียบท่าอยู่ที่ท่าน้ำพร้อมกัน แต่ไม่มีใครสนใจนัก เพราะอากาศเริ่มเย็นลงแล้ว เวลานี้จึงไม่มีใครออกมานั่งรับลมริมท่าน้ำ
หลีชิงจื้อและจินเสี่ยวเยี่ยกลับถึงบ้าน หลีเหล่าเกินก็ทำอาหารเสร็จเรียบร้อยแล้ว
วันนี้หลีชิงจื้อไม่อยู่ อาหารที่หลีเหล่าเกินทำจึงลวก ๆ มาก ตามความเห็นของเขา ขอเพียงกินได้ก็พอ จะล้างให้สะอาดหรือตัดให้สวยอย่างไรก็รสชาติเดิม ไม่มีความจำเป็นต้องเสียเวลาวุ่นวาย
วันนี้ที่บ้านทำปลาไหลนา หลีเหล่าเกินใช้กรรไกรตัดหัวและหางปลาไหลนาออก ควักไส้ทิ้งแล้วนำไปเป็นอาหารให้เป็ดตัวสุดท้ายที่เหลืออยู่ในบ้าน จากนั้นโรยเกลือลงบนตัวปลาไหลนาแล้วนำไปนึ่งบนฝาหม้อโดยตรง
ยังดีที่ปลาไหลนาไม่มีกลิ่นคาวแรง รับประทานแล้วไม่เหม็นคาว ไม่เช่นนั้นวัตถุดิบดี ๆ คงถูกเขาทำเสียของหมด
นอกจากปลาไหลนาแล้ว ยังมีแกงจืดผักกับไข่อีกหนึ่งหม้อ เมื่อไม่นานมานี้ที่บ้านปลูกผักกาดเขียวไว้แปลงหนึ่ง ผักขึ้นแน่นเกินไป หลีเหล่าเกินจึงถอนบางส่วนมาปรุงอาหาร
ที่บ้านไม่ได้ปลูกเพียงผักกาดเขียว แต่ยังปลูกหัวไชเท้าด้วย หลังจากหว่านเมล็ดแล้วก็ต้องถอนต้นอ่อนหัวไชเท้าบางส่วนทิ้ง มิฉะนั้นต้นจะขึ้นเบียดกันจนหัวไชเท้าโตไม่เต็มที่
ส่วนต้นอ่อนผักกาดเขียวและต้นอ่อนหัวไชเท้าที่ถอนออกมาเหล่านั้น ก็ล้วนกลายเป็นอาหารบนโต๊ะของพวกเขา โดยส่วนใหญ่นำมาต้มแกง
แม้จะไม่มีผงชูรสหรือเครื่องปรุงที่ช่วยเพิ่มความหวานของรสชาติ ทำให้แกงจืดผักไม่ได้น่ากินนัก แต่หลีชิงจื้อกลับใช้ตะเกียบคีบผักขึ้นมาหลายต้นในครั้งเดียว แล้วนำเข้าปาก พร้อมกับรู้สึกอิ่มเอมใจอย่างบอกไม่ถูก
เขากินผักทีละหลายต้นเช่นนี้ หากเป็นช่วงวันสิ้นโลก จะมีโอกาสฟุ่มเฟือยแบบนี้ได้อย่างไร?
หลังรับประทานไปได้สักพัก หลีชิงจื้อยังคีบผักให้หลีต้าเหมาและหลีเอ้อร์เหมาอีกเล็กน้อย “กินผักเยอะ ๆ”
หลีต้าเหมาและหลีเอ้อร์เหมาไม่ค่อยชอบกินผัก โชคดีที่ทั้งสองเติบโตมากับชีวิตที่ไม่ได้อุดมสมบูรณ์นัก จึงไม่เลือกกิน รับผักมากินอย่างว่านอนสอนง่าย
คนในหมู่บ้านต่างรู้สึกว่าหลีชิงจื้อตามใจลูกมาก แต่ตัวหลีชิงจื้อเองไม่เคยรู้สึกเช่นนั้น เพราะหลีต้าเหมาและหลีเอ้อร์เหมาว่านอนสอนง่ายเกินไป
เด็กทั้งสองไม่เลือกกิน ไม่เลือกสวมเสื้อผ้า อีกทั้งยังเชื่อฟังเขามากเป็นพิเศษ
ไม่ใช่หรือ หลังรับประทานอาหารเสร็จ ทั้งสองก็เกาะติดเขาไม่ยอมไปไหนเลย