สองหนูน้อยขยันมาก เห็นแม่ใช้ตะกร้าใส่ผัก พวกเขาก็ใช้สองมือตัวเองอุ้มเอาไว้ ผักกวางตุ้งมีน้ำหนักเบา คล้ายผักฮ่องเต้ในยุคหลังๆ หนึ่งจินมีอยู่สามต้น ที่เรียกว่า “ผักกวางตุ้งเล็ก” ก็เพราะมันไม่อวบกลมเหมือนผักกวางตุ้งใหญ่ ผักกวางตุ้งใหญ่หนึ่งต้นหนักถึงสองถึงสามจิน ใบห่อซ้อนกันหลายชั้น ส่วนผักกวางตุ้งเล็กนั้น ใบไม่ห่อกัน หนึ่งต้นมีแค่สิบกว่าชั้นใบเท่านั้น เพราะฉะนั้นเด็กๆ จึงสามารถอุ้มเป็นกำได้คนละกำ
หนิงซูและสองหนูน้อยช่วยกันเข้าออกหลายรอบกว่าจะเก็บผักกวางตุ้งเล็กน้ำหนักรวมกว่าร้อยจินได้หมด ผักชนิดนี้แม้จะเบา แต่ผลผลิตต่อหนึ่งหมู่ไม่มากนัก แค่ประมาณสามร้อยจินเท่านั้น หลังบ้านมีพื้นที่ปลูกอยู่ครึ่งหมู่ หักพื้นที่ที่ใช้ปลูกบวบและฟักทองไปแล้ว เหลือที่ส่วนใหญ่ปลูกผักกวางตุ้ง ส่วนถั่วแระก็แค่เล็กน้อย ตอนนี้เก็บได้ร้อยกว่าจิน คาดว่าที่เหลือที่ยังเล็กอยู่ พอโตขึ้นก็น่าจะเก็บได้อีกยี่สิบถึงสามสิบจิน ผักกวางตุ้งพวกนั้นหนิงซูตั้งใจจะเก็บไว้กินเอง
หลังจากเก็บผักเรียบร้อย หนิงซูก็อุ้มเจ้าตัวเล็กกลับไปนอนในห้อง
ส่วนสองหนูน้อยกับหลินไห่ไฉก็ล้างมือกันในลานบ้าน เสร็จแล้วหลินไห่ไฉก็อยู่นิ่งไม่ได้ “พี่ เราไปเล่นกันเถอะ”
สองหนูน้อยก็อยากไปเล่นเหมือนกัน หลังจากถอนผักกวางตุ้งมาเกือบครึ่งชั่วโมง พวกเขาก็เริ่มนั่งไม่ติดแล้ว แต่เมื่อเห็นว่าน้องสามยังนอนอยู่ ก็ไม่สบายใจที่จะทิ้งให้อยู่กับแม่ ถึงแม้วันนี้แม่จะให้กินทั้งเนื้อทั้งผลไม้ แต่ในใจของพวกเขายังไม่เชื่อใจแม่สักเท่าไหร่เลย
หนึ่งคิดอยู่พักหนึ่งแล้วพูดว่า “เอ๋อร์เป่า นายไปเล่นเถอะ ฉันจะเฝ้าน้องสามไว้ นายเล่นแป๊บหนึ่งแล้วกลับมา ถ้าน้องสามตื่นแล้วค่อยไปเล่นด้วยกัน”
“งั้นฉันไปนะ” สองเป็นเด็กที่ชินกับการฟังพี่ชายจัดการ เมื่อพี่พูดแบบนี้ เขาก็ไปเล่นกับไห่ไฉ ส่วนหนึ่งก็มองตามทั้งคู่ไปจนลับตา แล้วกลับเข้าห้องไปเฝ้าน้องสาม
หนิงซูตอนนั้นกำลังขนผักกวางตุ้งไปเก็บในห้องใต้ดิน เมื่อขนเสร็จแล้วก็หยิบโทรศัพท์มาถ่ายรูปพร้อมเขียนข้อความลงประกาศขายว่า — “ผักกวางตุ้งเล็กปลูกเอง ไม่ได้ฉีดยา”
ในแอปแสดงน้ำหนักทั้งหมด 97 จิน หนิงซูเก็บไว้เอง 1 จิน แล้วแบ่งขาย 96 จิน เป็น 48 ชุด ชุดละ 12 หยวน (2 จินต่อชุด) ราคาตลาดของผักกวางตุ้งอยู่ที่ประมาณ 8 หยวนต่อจิน แต่เธอตั้งไว้ที่ 6 หยวนต่อจิน
พอจัดการราคาเสร็จ หนิงซูก็เพิ่งนึกได้ว่า ไม่ใช่แค่พืชผักป่าเท่านั้นที่ขายได้ดี แม้แต่ผักกวางตุ้งเองก็ยังแพงกว่ามันเทศเสียอีก แต่ในยุคนี้ มันเทศกลับได้รับความนิยมมากกว่า เพราะเป็นอาหารหลักที่อิ่มท้อง ส่วนผักกวางตุ้งแค่ช่วยให้มีผักกินแต่ไม่ทำให้อิ่ม
ถ้าอย่างนั้น… เธอจะลองเอามันเทศที่ปลูกในที่ส่วนตัวหนึ่งหมู่ ไปแลกผักกวางตุ้งดูดีไหม? ยังไงราคามันเทศก็แค่ 4 หยวนต่อจิน ส่วนผักกวางตุ้ง 6 หยวนต่อจิน ได้กำไรตั้ง 2 หยวนต่อจิน แบบนี้ไม่ดีหรือ?
คิดได้แบบนั้น หนิงซูก็ยังไม่รีบร้อนจะทำจริง คิดว่าจะวางแผนให้ละเอียดก่อน
หนิงซูขึ้นมาจากห้องใต้ดิน เห็นในลานไม่มีใครอยู่ ประตูห้องของเด็กๆ เปิดอยู่ เธอเดินเข้าไปดู เห็นลูกคนโตกับลูกคนที่สามนอนอยู่ ส่วนคนรองไม่อยู่ เธอแยกออกได้ว่าใครเป็นใครไม่ใช่เพราะสายตาดี แต่เพราะสองพี่น้องใส่เสื้อผ้าคนละชุด “อี้เป่า ลูกหลับหรือยัง?”
อี้เป่ากับซานเป่านอนอยู่ด้วยกัน เริ่มง่วงๆ ได้ยินเสียงแม่ก็ขานตอบเบาๆ “ยังไม่หลับ แม่มีอะไรเหรอ?”
“ไม่มีอะไร แค่เห็นเอ๋อร์เป่าไม่อยู่ อยากรู้ว่าไปไหน” หนิงซูถาม
“ไปเล่นกับไห่ไฉแล้วครับ” หนึ่งตอบ
ได้ยินแบบนั้น หนิงซูก็ไม่ถามต่อ เธอนั่งรถไฟมาหลายวันยังไม่ได้อาบน้ำ วันนี้ทำงานในสวนอีกครึ่งชั่วโมง เหงื่อท่วมตัว เหนียวหนึบไปหมด จึงต้มน้ำอาบน้ำให้สดชื่นขึ้นหน่อย พออาบเสร็จก็รู้สึกตัวเบา แต่ปัญหาคือเรื่องสระผม หมอบอกว่าบาดแผลที่ท้ายทอยต้องห้ามโดนน้ำอย่างน้อยครึ่งเดือน หลังจากนั้นถึงค่อยดูว่าพอได้หรือยัง ตอนนี้เพิ่งกันยายน ยังร้อนอยู่ ถ้าไม่สระผมครึ่งเดือน ศีรษะคงเต็มไปด้วยเหาแน่ๆ เธอจึงอดทนล้างเฉพาะส่วนอื่นๆ หลีกไม่ให้โดนแผล หลังล้างเสร็จก็ใช้เสื้อฝ้ายตัวเก่าที่เจ้าของเดิมไม่ได้ใส่แล้วซับผมให้แห้ง จากนั้นนั่งตากแดดใช้พัดโบกหัวให้ผมแห้งไวขึ้น
จริงๆ แล้วเธอเหนื่อยมาตลอดทั้งเช้า ที่ผ่านมาได้แรงใจจากความอยากหาเงินเท่านั้น พออัปโหลดสินค้าขึ้นแอปเสร็จ อาบน้ำเรียบร้อย ก็เริ่มรู้สึกง่วงขึ้นมา
เธอถือพัดโบกหัวอยู่พักหนึ่ง สุดท้ายก็ทนไม่ไหว จึงลากเก้าอี้มานั่งแล้วก้มหน้าพาดโต๊ะหลับแบบนั้น พอดีไม่โดนแผลที่ท้ายทอย แล้วยังได้ตากแดดอ่อนๆ ให้ผมแห้งไวด้วย
ในชนบทเต็มไปด้วยภูเขา เด็กๆ ตั้งแต่เล็กจนโตจึงคุ้นกับการวิ่งเล่นตามภูเขา
ในหมู่บ้านชิงหลิน มีอยู่สองที่ที่ทุกคนทั้งเด็กและผู้ใหญ่ชอบไป หนึ่งคือสนามหน้าสำนักงานหมู่บ้าน สองคือใต้ต้นไม้ใหญ่ตรงปากทางเข้าหมู่บ้าน
สำนักงานหมู่บ้านเป็นบ้านชั้นเดียวสามห้อง กับคลังเก็บของใหญ่สี่ห้อง ตัวบ้านเป็นที่ทำงานของเจ้าหน้าที่ ส่วนโกดังไว้เก็บพืชผลและเครื่องมือการเกษตร ด้านหน้าเป็นลานดินกว้าง ที่คนทั้งหมู่บ้านใช้จัดประชุมหรือแบ่งเสบียงต่างๆ แม้จะเป็นดินแต่เรียบแน่นมากเพราะมีคนเหยียบย่ำตลอด ต่อให้ฝนตกก็ไม่มีน้ำขัง
ส่วนต้นไม้ใหญ่ที่ปากทางเข้าหมู่บ้านนั้น เป็นที่โปรดของคนในหมู่บ้านเพราะมีหลายต้นและมีหินใหญ่ให้คนนั่งพัก พูดคุย หรือหลบแดดในหน้าร้อนได้ดี เวลามีลมพัดผ่านก็เย็นสบาย
เอ๋อร์เป่ากับไห่ไฉออกจากบ้านมาเดินเล่นเรื่อยๆ สุดท้ายมาหยุดที่ปากหมู่บ้าน แล้วเห็นเด็กสองคนกับหญิงสาวคนหนึ่งกำลังคุยกันอยู่ ตอนนี้เป็นช่วงหลังอาหารกลางวัน ผู้ใหญ่ส่วนใหญ่พักผ่อนอยู่ในบ้าน มีแต่เด็กๆ ที่ไม่ต้องทำงานเท่านั้นที่ยังมีแรงออกมาเล่น
“พี่เสี่ยวซาน! พี่เสี่ยวสือ!” สองเห็นเพื่อนที่เคยเล่นด้วยกันก็รีบตะโกนเรียกเสียงดัง
ในหมู่บ้านชิงหลินหว่าน นามสกุล “หลิน” เป็นตระกูลใหญ่ แม้จะไม่มีญาติในห้าชั่วคน แต่ถ้าสืบขึ้นไปอาจจะมาจากบรรพบุรุษตระกูลเดียวกัน เพียงแต่ตอนนี้ไม่มีพงศาวดารหรือศาลบรรพบุรุษแล้ว เรื่องเก่าๆ จึงไม่มีใครรู้แน่ชัด และไม่มีข้อห้ามเรื่องคนสกุลเดียวกันแต่งงานกัน แต่โดยทั่วไปก็ไม่ค่อยมีใครแต่งกับคนในหมู่บ้านเดียวกัน
หลินเสี่ยวซานกับหลินเสี่ยวสือเป็นพี่น้องกัน พี่ชายอายุแปดปี น้องชายหกปี บ้านพวกเขาไม่มีพ่อ เพราะพ่อเสียไปนานแล้ว ถึงจะยังไม่ได้แยกเรือน แต่เพราะในบ้านมีเพียงแม่ที่ออกไปทำงานได้ พวกเขาจึงเป็นครอบครัวที่มีอาหารน้อยที่สุดในตระกูล แต่เสี่ยวซานเป็นเด็กหัวไว ชอบพาน้องไปหาของกินในป่า ทั้งเก็บผลไม้ป่า เด็ดผัก หรือหาของในรังนก
พอได้ยินเสียงสอง เสี่ยวซานกับเสี่ยวสือก็หันมาตะโกนตอบ “เอ๋อร์เป่า! ไห่ไฉ!”
เอ๋อร์เป่ากับไห่ไฉเดินเข้าไปใกล้ เห็นหญิงสาวที่อยู่กับพวกนั้นเป็นคนรู้จักในหมู่บ้าน เป็นสาวจากเมืองที่มาทำงานที่นี่ แต่จำชื่อไม่ได้ รู้แค่ว่าเป็น “จือชิง” หรือคนหนุ่มสาวที่มาส่งเสริมชนบท เพราะเห็นกันอยู่บ้างเวลาเดินผ่าน
“พวกพี่ทำอะไรกันเหรอ?” สองถาม
เสี่ยวซานกับเสี่ยวสือมองหญิงสาวคนนั้นแต่ไม่ตอบ หญิงสาวเลยพูดขึ้นว่า “หนูน้อยสองคน อยากกินลูกกวาดไหม?”
“อยากกิน!” สองตอบทันที ไม่มีเด็กคนไหนไม่อยากกินลูกกวาดหรอก
“ผมก็อยากกิน” ไห่ไฉรีบพูดตามอย่างซื่อๆ
“งั้นถ้าอย่างนี้ ฉันให้ลูกกวาดพวกเธอคนละเม็ด แต่ต้องช่วยฉันเก็บฟืนหนึ่งวันนะ ได้ไหม?” หญิงสาวคนนั้นชื่อฉินหย่า เป็นจือชิงที่เพิ่งมาหมู่บ้านไม่นาน แต่ก่อนเธอเคยไปเก็บฟืนเองอยู่ครั้งหนึ่งแล้วเจองู หลังจากนั้นก็กลัวไม่กล้าขึ้นเขาอีกเลย
ช่วงแรกเธอให้เพื่อนหญิงอีกคนช่วยเก็บฟืนให้ โดยจ่ายของเล็กน้อยตอบแทน แต่หลังๆ ทะเลาะกัน จึงหันมาขอให้เด็กในหมู่บ้านช่วยแทน พอดีวันนี้เจอเสี่ยวซานกับเสี่ยวสือ ก็เลยลองถามดู แล้วบังเอิญสองกับไห่ไฉผ่านมาอีก
“พี่สาวจือชิง ถ้าพี่ชวนเอ๋อร์เป่ากับไห่ไฉแล้ว ยังให้พวกเราช่วยไหม?” เสี่ยวซานรีบถาม กลัวว่าพี่สาวจะไม่ให้เขาไป ทั้งที่เขาอยากได้ลูกกวาดสุดๆ
“ต้องการสิ พวกเธอยังเด็ก ช่วยกันก็เก็บได้ไม่เยอะหรอก พอดีเลย จะได้ช่วยกันหลายคน” ฉินหย่าตอบ เธอเองก็ไม่รู้ว่าเด็กพวกนี้จะช่วยได้แค่ไหน แต่ตอนเธอไปเก็บฟืน เคยเห็นเสี่ยวซานกับเสี่ยวสือหาของในป่ามาก่อน จึงมั่นใจพอสมควร และถึงจะได้ฟืนเยอะเกินก็ไม่เป็นไร เก็บไว้ใช้คราวหน้าก็ได้
สองฟังแล้วตาเป็นประกาย “พี่สาวจือชิง ผมมีพี่ชายอีกคน ผมพาเขามาด้วยได้ไหม?” เขาอยากชวนพี่มาด้วย จะได้แบ่งลูกกวาดกันกิน
“ได้สิ” ฉินหย่ายิ้มตอบ บ้านเธอฐานะดี ที่ถูกส่งมาทำงานชนบทก็เพราะนโยบาย เธอมีทั้งเงินและคูปองอาหารจากบ้าน แถมยังมีญาติส่งของมาให้ทุกเดือน ลูกกวาดพวกนี้เธอซื้อจากร้านสหกรณ์เมื่อวันก่อน มีตั้งครึ่งจิน กินเองไม่หมด ส่วนใหญ่เอามาทำเป็นน้ำลูกกวาดดื่ม เลยไม่หวงว่าจะต้องให้เด็กแค่ไม่กี่คน
“งั้นผมไปเรียกพี่ก่อนนะ พี่สาวรอผมด้วยล่ะ” สองพูดจบก็รีบวิ่งกลับบ้านไป
หนิงซูที่เพิ่งหลับได้ไม่นานก็สะดุ้งตื่นเพราะเสียงเรียกของสอง
เอ๋อร์เป่าวิ่งพรวดเข้าลานบ้าน ตะโกนลั่น “พี่! พี่! ตื่นเร็ว! มีลูกกวาดกินแล้ว!” เขาวิ่งพรวดผ่านใต้ชายคาโดยไม่ได้สังเกตเห็นแม่ที่กำลังนอนหลับอยู่ แล้วตรงเข้าห้องตัวเอง “พี่! พี่! ตื่นเร็วสิ!” เขาเรียกพลางเขย่าพี่ชาย
อี้เป่างัวเงียลืมตา ขยี้ตาเบาๆ “สอง มีอะไรเหรอ?”
สองพูดอย่างตื่นเต้น “พี่ มีพี่สาวจือชิงคนหนึ่งให้เราไปช่วยเก็บฟืน เธอจะให้ลูกกวาดคนละเม็ดนะ ผมเลยมาชวนพี่ไปด้วย”
พอได้ยินเรื่องลูกกวาด ดวงตาที่ง่วงของหนึ่งก็ลืมโพลงทันที “จริงเหรอ?”
“จริงสิ! พี่เสี่ยวซาน พี่เสี่ยวสือ แล้วก็ไห่ไฉก็จะไปด้วย พี่รีบไปสิ ถ้าไปช้าเดี๋ยวเด็กคนอื่นแย่งหมดนะ!” สองเร่งเสียงตื่นเต้น
อี้เป่ารีบลุกจากเตียง ใส่รองเท้าอย่างคล่องแคล่ว แต่พอจะออกไปก็หยุดคิดขึ้นมา “แต่ถ้าเราไปเก็บฟืนกัน แล้วน้องสามตื่นขึ้นมาล่ะ ทำไงดี?”