เธอลองคำนวณดู ถ้าจ้างพี่เลี้ยงก็ต้องเสียเงิน จ้างครูสอนพิเศษให้ลูกก็ต้องเสียเงิน แต่มีเธออยู่ เด็กๆ ก็ได้ทั้งพี่เลี้ยงและครูในคนเดียว สามหนูน้อยเริ่มต้นชีวิตได้ดีกว่าเด็กคนอื่น ส่วนเรื่องพี่เลี้ยง เธอไม่ถือว่าเป็น เพราะเธอพักอยู่บ้านนี้ฟรี การดูแลอาหารสามมื้อกับช่วยดูแลเด็กนิดหน่อยถือเป็นเรื่องสมควร
พอกระท่อมสร้างเสร็จ งานเลี้ยงไก่เลี้ยงหมูก็จะมอบให้สองหนูน้อยทำ ส่วนเรื่องทำอาหาร สำหรับเด็กห้าขวบมันอันตรายเกินไป แต่การตัดหญ้าให้หมูกับไก่ไม่อันตรายเลย เด็กวัยเดียวกันในหมู่บ้านก็ทำอยู่แล้ว เธอจึงไม่กังวล
ยิ่งไปกว่านั้น เธอยังได้พื้นที่รอบบ้านและที่ดินส่วนตัวฟรีอีกด้วย ซึ่งทั้งหมดนี้คือโอกาสในการทำเงินของเธอ
หนิงซูกินข้าวที่เหลืออีกไม่กี่คำหมดแล้ว “พวกลูกกินต่อเถอะนะ แม่จะออกไปดูข้างนอกหน่อย” ผู้ใหญ่ทั้งหลายมาช่วยสร้างกระท่อม เธอนั่งอยู่เฉยๆ ในบ้านก็ดูไม่ดี
พอหนิงซูออกไป ข้างนอกทุกคนก็หันมามองเธอ
แม่หลินพูดเป็นคนแรก “กินข้าวเสร็จแล้วเหรอ?”
“เสร็จแล้วค่ะ” หนิงซูเดินเข้ามาใกล้ “วันนี้ดูเหมือนกำแพงสามด้านจะเสร็จแล้วนะคะ”
“ใช่แล้ว อีกหน่อยจะไปดูวันดีวันไหนขึ้นคาน เจ้าทำเรื่องขอไม้กับหัวหน้ากองแล้วหรือยัง?” พ่อหลินถามต่อ
หนิงซู “……สองวันนี้ยุ่งน่ะค่ะ ลืมไปเลย”
“งั้นไปตอนนี้เลย ฉันไปด้วย” แม่หลินพูด “พอดีหัวหน้ากองก็กำลังพักอยู่”
“ได้ค่ะ ต้องใช้ไม้กี่ต้นเหรอคะ? หรือให้พ่อไปด้วยดี ฉันไม่รู้เรื่องพวกนี้เลย” หนิงซูถาม
พ่อหลินว่า “เอาไว้เยอะหน่อย ขอไว้สักยี่สิบต้น เผื่อเอาไว้ทำบานประตูด้วย”
หนิงซูพยักหน้า “ได้ค่ะ งั้นรบกวนแม่ไปด้วยกันนะคะ”
“คนในครอบครัวจะพูดว่ารบกวนอะไรกันล่ะ” แม่หลินยิ้มตอบ การสร้างบ้านให้ลูกชายเป็นเรื่องน่ายินดี แม้จะเป็นแค่กระท่อมหญ้า แต่ก็ถือเป็นบ้านก่ออิฐ ซึ่งไม่ใช่ว่าทุกบ้านจะมีโอกาสสร้างได้ ที่จริงสมัยนี้การสร้างบ้านไม่แพงหรอก ที่แพงคือค่าพื้นที่ เพราะที่ดินของกองการผลิตไม่ได้ให้ฟรี ต้องจ่ายเงินซื้อ
แล้วยังมีค่าแรงอีก ต้องจ่ายให้คนมาช่วยสร้างบ้าน ไม่มีใครช่วยฟรีๆ อยู่แล้ว.
“สะใภ้สาม เก็บลูกเกาลัดไปถึงไหนแล้ว?” แม่หลินนึกขึ้นได้ว่า ตอนเช้าไปทำงานในไร่ มีหลายคนถามถึงเรื่องที่สะใภ้สามเก็บลูกเกาลัด เธอเองก็ไม่รู้รายละเอียดนัก เพราะปกติไม่ค่อยยุ่งกับเรื่องของสะใภ้ แต่เช้านี้ได้ยินมาว่า สะใภ้สามเอา ลูกอมรสนม ไปแลกลูกเกาลัด เธอก็ยังแปลกใจอยู่ไม่น้อย
หนิงซูตอบเหมือนเดิมว่า “เมื่อไม่กี่วันก่อนฉันกลับไปบ้านพ่อแม่ของตัวเอง ญาติที่บ้านอยากกินลูกเกาลัด เพราะที่นั่นไม่มี ฉันเลยมาเก็บไว้หน่อย ฉันเป็นภรรยาทหาร ต้องมีจิตสำนึกดีๆ เรื่องฉวยโอกาสค้ากำไรฉันไม่ทำแน่ ลูกเกาลัดพวกนี้ก็ได้มาโดยการแลกของเท่านั้น แลกมาแค่ประมาณสองร้อยจินเอง ฝั่งพ่อกับแม่รวมกันก็มีญาติอยู่สิบกว่าบ้าน บ้านละยี่สิบจิน ก็น่าจะพอแล้ว”
“อ๋อ อย่างนั้นนี่เอง” แม่หลินพยักหน้า “แต่ลูกเกาลัดมันไม่ค่อยมีราคาเท่าไหร่ เธอกับกั๋วต้งแต่งกันตั้งห้าปี ยังไม่เคยกลับไปเยี่ยมบ้านเลยนะ คราวนี้กลับไปครั้งแรก ให้บ้านละแค่ยี่สิบจิน มันจะน้อยไปไหม?”
โดยปกติ ลูกสาวที่แต่งออกไปครั้งแรกกลับไปเยี่ยมบ้าน ต้องเตรียมของฝากไว้เยอะหน่อย ไม่ว่าจะของดีหรือไม่ดี แต่รวมๆ แล้วอย่างน้อยก็ต้องมีของมูลค่าราวสิบหยวนขึ้นไป
แต่หนิงซูให้ลูกเกาลัดแค่สองร้อยจิน ถึงจะดูเยอะ แต่ราคาถูกมาก รวมแล้วไม่ถึงห้าหยวนด้วยซ้ำ ยังต้องแบ่งกันถึงสิบกว่าบ้าน แม่หลินเลยรู้สึกเกรงใจแทน ถ้าเป็นตามธรรมเนียมเก่า ครั้งแรกที่ลูกสะใภ้กลับบ้านของตัวเอง ของฝากก็ควรเป็นหน้าที่ของแม่สามีเตรียมให้ด้วยซ้ำ
หนิงซูตอบด้วยน้ำเสียงไม่เกรงใจนัก “ไม่น้อยหรอกค่ะ ตอนฉันแต่งงาน พวกเขาก็ไม่ได้ให้ของอะไรเหมือนกัน ให้ลูกเกาลัดไปก็ถือว่าเกรงใจมากแล้ว แม่ไม่ต้องห่วงเรื่องนี้หรอกค่ะ” จริงๆ แล้วเธอไม่อยากพูดถึงเรื่องบ้านเดิมของเจ้าของร่างเก่ามากนัก
เห็นลูกสะใภ้พูดแบบนั้น แม่หลินก็ไม่ได้ซักต่อ
ทั้งสองเดินไปถึงบ้านหัวหน้ากองการผลิต หัวหน้ากองชื่อหลินหงฟา ถึงจะถือว่าเป็นญาติห่างๆ กันออกไป แต่ก็ยังมีสายเลือดเดียวกันอยู่บ้าง พ่อหลินต้องเรียกเขาว่าพี่ และเวลามีงานแต่งงานหรืองานศพ ทั้งสองบ้านก็ยังไปมาหาสู่กันอยู่เสมอ
“พี่ชาย อยู่ไหม?” แม่หลินตะโกนเรียกจากหน้าประตูรั้วบ้านหัวหน้ากอง
“โอ้ ภรรยาน้องชายมาเหรอ ภรรยากั๋วต้งก็มาด้วยนะ” ภรรยาหัวหน้ากองออกมาจากในบ้าน ยิ้มพลางพูด “พี่ชายหลับอยู่น่ะ เดี๋ยวฉันไปเรียกให้ นั่งรอแป๊บนึงนะ”
“ขอบใจมากเลยพี่สะใภ้ ไม่ต้องลำบากหรอก เรารอได้ เรื่องไม่ใหญ่หรอก เดี๋ยวก็เสร็จ” แม่หลินพูด
“สวัสดีค่ะ คุณป้า” หนิงซูเอ่ยทักด้วย
หัวหน้ากองออกมาอย่างรวดเร็ว “อ้าว ภรรยาน้องชายมา ภรรยากั๋วต้งก็มาด้วย มีเรื่องอะไรเหรอ?” เห็นทั้งคู่มาพร้อมกัน เขารู้สึกแปลกใจอยู่บ้าง แต่พอเห็นหนิงซูมาด้วย เขาก็อดรู้สึกหวั่นใจเล็กๆ เพราะในสายตาของคนทั้งกองการผลิตชิงหลิน หนิงซูนับว่าเป็นหญิงที่ไม่ธรรมดา
มองทั่วทั้งกองการผลิต จะมีใครขี้เกียจเหมือนภรรยากั๋วต้งอีกไหม? ถึงจะว่าไม่มีใครเก่งเท่ากั๋วต้งก็จริง แต่ถึงสามีจะเก่งแค่ไหน ภรรยาก็ไม่ควรขี้เกียจขนาดนี้
ตอนที่ภรรยากั๋วต้งเพิ่งมาถึงชนบทใหม่ๆ เขายังจำได้ว่า เธอขยันมาก ทำให้เขาประทับใจไม่น้อย ตอนนั้นพวกหนุ่มสาวกลุ่มที่ลงมาจากเมือง มีแต่คนดูท่าว่าทำงานไม่เป็น แต่เธอกลับขยันที่สุดในบรรดาคนพวกนั้น
แต่ผ่านมาแค่เดือนเดียว เธอกับกั๋วต้งก็หมั้นแล้วแต่งงานทันที ตอนนั้นเขายังคิดว่า ถึงจะเร็ว แต่ก็เหมาะสมกันดี — กั๋วต้งเป็นคนมีอนาคต ส่วนภรรยาก็เป็นสาวมัธยมปลาย ถือว่าคู่ควรกัน
แต่ใครจะรู้ว่า หลังแต่งงานได้ไม่นาน ภรรยากั๋วต้งก็ไม่ยอมออกไปทำงานอีก แถมยังขอแยกเรือนจากบ้านเดิมด้วย แล้วตลอดห้าปีที่ผ่านมา เธอก็กลายเป็นคนที่ใครๆ ในกองพูดถึงในสองคำนี้ —
หญิงขี้เกียจ กับ หญิงใช้เงินสิ้นเปลือง
เพราะแบบนั้น หัวหน้ากองเลยอดรู้สึกเกรงใจหนิงซูไม่ได้ เขาเป็นผู้ชาย จะไปมีเรื่องกับผู้หญิงให้เสียเวลาก็ไม่คุ้ม
หนิงซูไม่รู้ว่าหัวหน้ากองคิดอะไร เห็นเขาออกมาก็รีบเอ่ยทัก “หัวหน้ากองคะ”
แม่หลินพูดต่อ “พี่ชาย บ้านสามกำลังสร้างกระท่อมอิฐ สามีของฉันให้สะใภ้สามมาขอใบอนุญาตตัดไม้ อยากจะขึ้นเขาไปตัดต้นไม้ยี่สิบต้นไว้ทำคานหลังคา”
หัวหน้ากองพยักหน้า “ได้เลย ไปตัดก่อนก็ได้ เดี๋ยวฉันเขียนใบอนุญาตตามไปให้ ไม้ต้นละสองเหมา ยี่สิบต้นก็สี่หยวน พอฉันเอาใบไปให้แล้วค่อยจ่ายก็ได้”
เขารู้อยู่แล้วว่าบ้านกั๋วต้งกำลังสร้างบ้าน เพราะเมื่อไม่กี่วันก่อน พ่อหลินมาซื้ออิฐไป และคนในกองที่ไปทำงานแถวๆ นั้นก็เห็นว่ากำลังสร้างอยู่ จึงไม่แปลกใจที่พวกเขาจะมาขอใบอนุญาตตัดไม้
แม่หลินยิ้ม “ได้เลย ไม่เป็นปัญหา งั้นเราไปก่อนนะ”
หนิงซูเลยได้แต่เดินตามแม่หลินไปตลอดทาง โดยพูดเพียงสองคำตลอดทั้งเรื่อง — “คุณป้า” กับ “หัวหน้ากอง” เท่านั้น
พอกลับถึงบ้าน แม่หลินก็เล่าเรื่องใบอนุญาตให้พ่อหลินฟัง ส่วนหนิงซูเห็นพวกเด็กๆ เล่นกันอยู่ในลานบ้าน ก็นึกว่าพวกเขาคงกินข้าวเสร็จแล้ว เธอเลยตั้งใจจะไปเก็บของในครัว แต่ก็ได้ยินอี้เป่าพูดขึ้นว่า “แม่ ชามกับตะเกียบล้างเสร็จแล้ว โต๊ะก็เช็ดแล้วด้วย เป็นพี่สาวคนโตที่จัดการให้ครับ”
หนิงซูหันไปมองหลินชิงเหมย “ขอบใจมากเลยนะ ชิงเหมย”
หลินชิงเหมยเป็นหลานสาวคนโตของตระกูลหลิน ตอนเด็กๆ ก็เป็นที่เอ็นดูมาก จึงเป็นคนเรียบร้อยแต่คล่องแคล่ว พอได้ยินอาสะใภ้สามพูดขอบคุณก็ยิ้มเขิน “ไม่เป็นไรค่ะ”
เมื่อวานเธอเพิ่งได้กล่องอะลูมิเนียมใหม่เอี่ยมจากอาสะใภ้สาม ถึงจะเป็นค่าตอบแทนที่พ่อช่วยสร้างบ้าน แต่เธอก็รู้ดีว่าอาสะใภ้สามมีน้ำใจ เพราะแม่เธอก็บอกเหมือนกันว่า ได้กล่องอะลูมิเนียมจากอาสะใภ้สามถือว่าเกินคาด แถมสองวันที่ผ่านมาไห่ไฉก็มากินข้าวที่นี่ด้วย การช่วยล้างชามแค่นี้ไม่ใช่เรื่องใหญ่เลย
“ก็แค่เรื่องเล็กๆ เอง จะขอบคุณอะไรกันนักหนา” เฉียนอ้ายเฟินพูดขึ้น เพราะรู้สึกว่าคนเมืองกับคนบ้านนอกพูดจาต่างกันมาก คนเมืองมักจะพูดคำว่า “ขอบคุณ” อยู่บ่อยๆ
หนิงซูได้ยินแล้วก็ไม่รู้จะอธิบายยังไง เพราะคำว่า “ขอบคุณ” มันติดปากจากชีวิตในยุคปัจจุบันไปแล้ว ในยุคนี้เธอเคยชินกับสังคมที่มีงานบริการมากมาย ไม่ว่าจะไปกินพิซซ่าฮัท หรือสตาร์บัคส์ เวลามีพนักงานมาบริการ ก็มักจะพูดขอบคุณติดปาก อีกอย่างตอนที่เธอทำธุรกิจขายของออนไลน์ เวลาลูกค้ามารับของ เธอก็จะพูดขอบคุณเสมอ มันเป็นความเคยชินโดยไม่รู้ตัว จะให้เลิกทันทีคงยาก
แต่เธอเองก็คิดไม่ออกเหมือนกันว่าจะขอบคุณเด็กสาวยังไงดีดีอยู่ๆ หนิงซูก็ถามขึ้นว่า “ชิงเหมย รองเท้าเธอเบอร์อะไรเหรอ?”
“อะไรนะ?” หลินชิงเหมยไม่เข้าใจ
“รองเท้าที่ฉันใส่เมื่อสองปีก่อน ตอนนี้มันเล็กไปแล้ว ไม่รู้ว่าเธอจะใส่ได้ไหม” หนิงซูพูด เดิมทีตอนที่เธอลงมาชนบท เธออายุแค่ 16 ปี ยังเรียนมัธยมไม่จบ พ่อแม่ของเธอเป็นคนแอบไปสมัครให้ ตอนนี้เธออายุ 21 ปีแล้ว อายุ 16 เป็นวัยที่ร่างกายผู้หญิงกำลังโตเต็มที่ อีกทั้งตอนมาอยู่ชนบทอาหารการกินก็ดีขึ้นมาก ทำให้เธอตัวสูงขึ้นเยอะ เท้าก็โตขึ้นด้วย ตอนนั้นใส่รองเท้าเบอร์ 35 ยังรู้สึกหลวมๆ ตอนนี้ต้องใส่เบอร์ 36 ถึงจะพอดี
พระเจ้า... หนิงซูเพิ่งนึกได้ว่าร่างนี้อายุแค่ 21 ปีเอง ปี 1965 ตอนลงมาชนบทเธออายุ 16 ปี ตอนนั้นตั้งท้อง พอถึงเดือนมีนาคมปี 1966 เธออายุ 17 ปี ก็คลอดลูกแฝดออกมา ตอนนั้นยังไม่ถึง 18 ปีเลย ยังจดทะเบียนไม่ได้ จนต้นปี 1969 ตอนหลินกั๋วต้งกลับมาบ้านพัก จึงได้จดทะเบียนสมรสกัน
นี่เรียกได้ว่าเป็นคู่รักต้นแบบของยุคนั้นเลย — มีลูกก่อนแต่งงานอย่างเป็นทางการ
แต่ในชนบทนั้น ไม่ค่อยใส่ใจเรื่องการจดทะเบียนหรอก ในสายตาพวกเขา แค่จัดงานเลี้ยงแต่งงานก็ถือว่าเป็นสามีภรรยาแล้ว
“ใส่ไม่ได้ก็ไม่เป็นไร อีกหน่อยเท้าชิงเหมยก็จะโตขึ้นเอง” เฉียนอ้ายเฟินรีบพูด สะใภ้สามซื้อแต่ของดีๆ ถ้าใส่ได้ เธอก็อยากได้เหมือนกัน
“งั้นฉันไปเอามาให้” หนิงซูพูด เธอให้รองเท้าที่เคยใส่กับหลินชิงเหมยไม่ใช่เพราะดูถูก แต่เพราะของพวกนี้ยังอยู่ในสภาพดีมาก ถ้าเสียหรือปะแล้ว เธอก็คงไม่ให้
หนิงซูยังสงสัยอยู่เลยว่า เดิมทีเจ้าของร่างเก็บเสื้อผ้าไว้เพราะตั้งใจจะเย็บแก้ให้เล็กลง แล้วพวกรองเท้าผู้หญิงกับรองเท้าหนังนี่ เก็บไว้จะให้ลูกสาวในอนาคตใส่หรือไง?