แม้จะบอกว่าเป็นการจับสลาก แต่หน่วยผลิตที่แปดกับหน่วยผลิตที่สิบกลับถูกตัดออกตั้งแต่แรก
เพราะหน่วยผลิตที่แปดมีเจียงพั่นอวี๋อยู่แล้ว ส่วนหน่วยผลิตที่สิบก็มีแต่เด็กสาวกับเด็กเล็ก คงดูแลเยาวชนลงชนบทจากในเมืองพวกนี้ไม่ไหว
หลังจับสลากเสร็จ แต่ละหน่วยผลิตก็ได้รับเยาวชนลงชนบทไปหน่วยละหนึ่งคน จากนั้นหัวหน้าหน่วยผลิตก็พาคนของตัวเองแยกย้ายไปทำงานในไร่
งานที่เจียงพั่นอวี๋ได้รับมอบหมายคือพรวนดินและจับแมลงในแปลงข้าวสาลี ไม่ใช่งานหนักอะไร เพียงแต่ต้องระวังอย่าเผลอพรวนโดนต้นกล้าข้าวสาลีก็พอ
หัวหน้าหน่วยผลิตพาเจียงพั่นอวี๋ไปหาหยางกุ้ยอิงกับเฉินล่าเหมย พร้อมกำชับให้ทั้งสองช่วยดูแลและสอนเธอให้มากหน่อย เพราะต้นกล้าหายไปเพียงต้นเดียว ก็หมายถึงปลายปีจะมีข้าวในชามน้อยลงหนึ่งชาม ยุคนี้ธัญพืชมีค่ามาก
เจียงพั่นอวี๋ยิ้มให้หยางกุ้ยอิงกับเฉินล่าเหมย ทั้งสามรู้จักกันดีตั้งแต่บนรถไฟ หยางกุ้ยอิงจึงรับปากทันที “วางใจเถอะหัวหน้าหน่วย ฉันจะคอยดูแลเด็กคนนี้เอง”
หัวหน้าหน่วยผลิตจึงจากไปอย่างสบายใจ เจียงพั่นอวี๋หันมายิ้มทักทั้งสอง “คุณป้าทั้งสอง เจอกันอีกแล้วนะคะ”
“หนูเจียง ไม่คิดเลยว่าสุดท้ายจะได้อยู่หน่วยเดียวกับพวกเรา เอ้า ถือเครื่องมือให้ดี ลองทำให้พวกป้าดูก่อน ถ้าทำไม่เป็น เดี๋ยวป้าจะสอนเองว่าต้องทำยังไง”
เพราะเคยร่วมวงเมาท์กันบนรถไฟ ทั้งสองจึงเอ็นดูเจียงพั่นอวี๋ไม่น้อย
เจียงพั่นอวี๋รับเครื่องมือมาแล้วเริ่มพรวนดินทันทีอย่างคล่องแคล่ว แน่นอนว่าเธอไม่มีทางทำพลาดในเรื่องแบบนี้ ชาติที่แล้วเธอเติบโตในชนบท ตั้งแต่เล็กก็ทำงานไร่กับปู่ย่ามาโดยตลอด
งานพรวนดินจึงเป็นเรื่องง่ายสำหรับเธอ แทบไม่ต้องก้มมองมากนัก ดินก็ร่วนขึ้นอย่างพอดี แถมต้นกล้าข้าง ๆ ก็ไม่เสียหายเลย
คุณป้าทั้งสองยืนดูอยู่พักใหญ่ ก็พบว่าเด็กสาวคนนี้ทำงานได้ดีทีเดียว ดีกว่าเด็กสาวชาวบ้านบางคนเสียอีก
เพียงแต่จังหวะค่อนข้างช้า ซึ่งก็ถือเป็นเรื่องปกติ เด็กตัวเล็ก ๆ แบบนี้ ขอแค่ทำงานที่ได้รับมอบหมายเสร็จก็พอ จะเร็วหรือช้าก็ไม่ใช่เรื่องสำคัญ
ความจริงหัวหน้าหน่วยผลิตก็มอบงานให้เจียงพั่นอวี๋ไม่มากนัก เพราะสภาพร่างกายของเธอตอนนี้ดูน่าเป็นห่วงจริง ๆ หากเหนื่อยจนล้มป่วยขึ้นมา คงยุ่งยากไม่น้อย
เจียงพั่นอวี๋ค่อย ๆ ทำงานไปเรื่อย ๆ ใช้เวลาสองชั่วโมงก็เสร็จเรียบร้อย ขณะที่คนอื่นยังทำงานกันอยู่ในแปลง เธอกลับเริ่มไม่ไหวแล้ว สายตาพร่ามัวเป็นระยะ ๆ ศีรษะหมุนจนแทบทรงตัวไม่อยู่ จึงเดินโซเซไปนั่งตรงคันนา ก่อนคลำหากระติกน้ำของตัวเองแล้วดื่มเครื่องดื่มที่ชงจากมอลต์นมหลายอึก กว่าจะรู้สึกว่าสายตากลับมาเป็นปกติก็ผ่านไปพักใหญ่
จากนั้นเจียงพั่นอวี๋ก็หยิบห่อกระดาษใบเล็กออกมาจากกระเป๋า ด้านในเป็นบิสกิตที่แตกหักอยู่หลายชิ้น ซึ่งเธอเตรียมไว้เป็นอาหารว่างระหว่างทำงาน
ขณะกำลังกินบิสกิตอย่างเอร็ดอร่อย เธอก็ได้ยินเสียงกลืนน้ำลายดังมาจากด้านหลัง พอหันกลับไปก็เห็นเด็กหลายคนกำลังจ้องบิสกิตในมือของเธอตาไม่กะพริบ
ความอยากกินฉายชัดอยู่เต็มใบหน้า จมูกยังสูดดมกลิ่นหอมจาง ๆ ของบิสกิตไม่หยุด แต่กลับไม่มีใครกล้าเอ่ยปากขอ แม้แต่จะเดินเข้ามาใกล้เธอสักก้าวก็ยังไม่กล้า
เจียงพั่นอวี๋กลืนบิสกิตลงคอ ก่อนรู้สึกว่าโอกาสสร้างความคุ้นเคยกับคนในหมู่บ้านเหลียนซานมาถึงแล้ว เธอจึงยื่นบิสกิตในมือไปทางเด็ก ๆ พลางพูดว่า “อยากกินไหม มาหยิบกันคนละชิ้นสิ”
พอได้ยินเช่นนั้น เด็ก ๆ ก็แทบจะน้ำลายไหล เด็กคนโตมองเธอแวบหนึ่ง ก่อนส่ายหน้า “แม่บอกว่า ห้ามรับของกินของคนอื่นมั่ว ๆ”
เจียงพั่นอวี๋ยิ้มอย่างอ่อนโยน “นี่ฉันให้พวกเธอเอง ที่แม่พูดหมายถึงห้ามไปหยิบของคนอื่นโดยพลการ แต่ถ้ามีคนเลี้ยง พวกเธอก็กินได้”
“จริงเหรอ”
“จริงสิ มาเถอะ คนละชิ้น”
เจียงพั่นอวี๋พูดพลางแบ่งบิสกิตให้เด็ก ๆ คนละชิ้น คราวนี้เด็กทุกคนเลิกเกรงใจทันที ต่างรับบิสกิตแล้วพากันไปนั่งยอง ๆ อยู่ใต้คันนา พยายามไม่ให้ผู้ใหญ่ที่กำลังทำงานอยู่เห็น จากนั้นก็ค่อย ๆ แทะบิสกิตอย่างทะนุถนอมราวกับลูกหนู กัดอยู่นานแต่บิสกิตชิ้นเล็กกลับแทบไม่พร่องไปเท่าไร
เมื่อเห็นว่าหัวหน้าหน่วยผลิตยังไม่มอบงานใหม่ให้ เจียงพั่นอวี๋ก็ชวนเด็ก ๆ คุยอย่างออกรส “พวกเธอเป็นลูกบ้านไหนกันบ้าง”
“ผมกับน้องชายเป็นลูกของหยางกุ้ยอิงครับ คนที่ใส่หมวกสาน มีไฝเม็ดใหญ่ตรงมุมปากคนนั้นคือแม่ผม”
“ผมเป็นลูกของเฉินล่าเหมยครับ คนที่กำลังคุยกับป้าหยางกุ้ยอิงนั่นแหละแม่ผม”
“ผมเป็นลูก...”
เด็ก ๆ ต่างผลัดกันแนะนำตัว เจียงพั่นอวี๋จึงรู้ว่าแต่ละคนเป็นลูกของใคร เด็กกลุ่มนี้ล้วนเป็นลูกของบรรดาผู้หญิงในหน่วยผลิตที่แปดทั้งนั้น
เธอจำได้ว่าก่อนหน้านี้หยางกุ้ยอิงกับเฉินล่าเหมยเพิ่งไปเยี่ยมลูกชายที่เป็นทหารมา คนโตโตพอเป็นทหารแล้ว แต่คนเล็กยังเป็นเด็กอยู่เลย ผู้หญิงในยุคนี้ช่างคลอดลูกกันตั้งแต่หนุ่มจนแก่จริง ๆ
หลังพักได้สักครู่ หัวหน้าหน่วยผลิตก็มอบงานอีกแปลงให้เจียงพั่นอวี๋ คราวนี้ระหว่างทำงาน ข้างกายเธอมีหางน้อย ๆ เพิ่มมาหลายคน เด็ก ๆ ต่างขยันขันแข็ง ช่วยเธอทำงานกันอย่างเต็มใจ
หยางกุ้ยอิง เฉินล่าเหมย และผู้หญิงอีกหลายคนพอหันมาเห็นลูกตัวเองกำลังช่วยคนอื่นทำงาน ก็พลันรู้สึกเหมือนเลี้ยงลูกมาเสียเปล่า
แม่แท้ ๆ กำลังทำงานจนเหงื่อท่วมตัว หอบเหนื่อยอยู่ตรงนี้ พวกเจ้ากลับยืนเล่นดินเล่นทรายอยู่ข้าง ๆ ไม่คิดจะช่วยแม่สักนิด
แต่กลับไปเอาอกเอาใจเด็กสาวที่เพิ่งมาใหม่ หรือเพราะเจียงพั่นอวี๋หน้าตาเหมือนเด็กก็เลยเอ็นดูกันอย่างนั้นหรือ
ทำไมความแตกต่างระหว่างคนกับคนถึงได้มากขนาดนี้
แน่นอนว่าหยางกุ้ยอิงกับเฉินล่าเหมยไม่รู้ว่าเด็ก ๆ ได้กินบิสกิตของเจียงพั่นอวี๋ไปแล้ว ถึงเด็กจะยังเล็ก แต่ก็รู้ว่ากินของคนอื่นแล้วก็ควรตอบแทน ช่วยเขาทำงานสักหน่อยจึงจะถูก
ทั้งสองจึงลุกเดินเข้าไปดูว่าทำไมเด็ก ๆ ถึงสนิทกับเจียงพั่นอวี๋นัก เพิ่งเดินเข้าไปได้ไม่กี่ก้าว ก็ได้ยินเจียงพั่นอวี๋กำลังเล่านิทานอย่างออกรสออกชาติ
พอเดินเข้าไปใกล้อีกสองก้าว เสียงของเจียงพั่นอวี๋ก็ดังเข้าหูชัดเจน
“กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีหมู่บ้านแห่งหนึ่ง ในหมู่บ้านนั้นมีไก่ตัวผู้ตัวหนึ่งที่ไม่ซื่อสัตย์ มันชอบไก่ตัวเมียหน้าตาดีเป็นที่สุด คอยเกี้ยวพาไก่ตัวเมียให้มาวางไข่ให้มันอยู่บ่อย ๆ”
“แต่ภรรยาของมันซึ่งเป็นแม่ไก่ตัวใหญ่ดุมาก ถ้าแม่ไก่จับได้เมื่อไร ไก่ตัวผู้จะต้องถูกถอนขนไปไม่น้อย เพราะอย่างนั้นมันจึงแอบทำทุกอย่างลับ ๆ”
“จนวันหนึ่ง ขณะที่ไก่ตัวผู้กำลังเล่นอยู่ในป่ากับไก่ตัวเมีย แม่ไก่ก็ตามมาหา ไก่ตัวผู้ตกใจจนวิ่งหนีขึ้นไปบนต้นไม้”
“ต้นไม้นั้นสูงมาก สูงมากจริง ๆ ถ้ามันตกลงมา มีหวังต้องบาดเจ็บแน่”
“มีคนตะโกนบอกให้ไก่ตัวผู้ลงมา แต่ไก่ตัวผู้คิดว่าตัวเองต้องทำให้แม่ไก่ยกโทษให้ก่อน ไม่อย่างนั้นต่อให้ลงไปก็ต้องถูกตีอีก”
“เพราะอย่างนั้น มันจึงตะโกนจากบนต้นไม้ว่า ‘เมียจ๋า ฉันไม่กล้าแล้ว!’”
“แต่เพราะต้นไม้สูงเกินไป พอเสียงดังลงมาถึงพื้น กลับกลายเป็น ‘เมียจ๋า ฉันไม่เอาเธอแล้ว!’”
“แม่ไก่โกรธจนกระทืบเท้า แต่ก็กลัวว่าไก่ตัวผู้จะตกจากต้นไม้ จึงรีบตะโกนบอกว่า ‘อย่าเพิ่งพูดเลย ลงมาก่อน!’”
“แต่พอเสียงลอยขึ้นไปถึงบนต้นไม้ ไก่ตัวผู้กลับได้ยินเป็น ‘ถ้าแน่จริงก็กระโดดลงมาเลย!’”
“ไก่ตัวผู้ตัวสั่นด้วยความกลัว รีบตะโกนกลับว่า ‘เมียจ๋า ฉันไม่กล้าไปหาไก่ตัวเมียแล้ว ฉันกลัวตาย!’”
“แต่แม่ไก่กลับได้ยินเป็น ‘ฉันจะไปหาไก่ตัวเมีย ฉันไม่กลัวตาย!’”
“แม่ไก่จึงตะโกนกลับไปว่า ‘รีบลงมาก่อน ฉันจะไม่ขัดขวางไม่ให้เธอไปหาไก่ตัวเมียแล้ว!’”
“แต่ไก่ตัวผู้กลับได้ยินเป็น ‘กระโดดลงมาสิ ฉันจะตีเธอให้ตาย แล้วค่อยไปตีไก่ตัวเมียให้ตายด้วย!’”
“ไก่ตัวผู้ตัวสั่นเทิ้ม ก่อนร้องไห้ตะโกนออกมาว่า ‘ฉันไม่กล้าไปเกี้ยวไก่ตัวเมียอีกแล้ว ปล่อยฉันเถอะ!’”
“แต่แม่ไก่กลับได้ยินเป็น ‘ฉันจะไปเกี้ยวไก่ตัวเมีย ฉันไม่เอาเธอแล้ว!’”
“แม่ไก่พอได้ยินก็โมโหจัด รีบคว้าขวานมาฟันต้นไม้จนล้ม ไก่ตัวผู้ที่อยู่บนต้นไม้จึงตกลงมาตายทันที”
“ก่อนตาย ไก่ตัวผู้ยังคิดอยู่เลยว่า ก็เขารู้ว่าตัวเองผิดแล้วแท้ ๆ ทำไมแม่ไก่ยังต้องโค่นต้นไม้อีก แบบนี้ไม่ยุติธรรมเลย!”
เด็ก ๆ หัวเราะจนตัวโยนไปมา ส่วนหยางกุ้ยอิงกับเฉินล่าเหมยก็หัวเราะเสียงดังลั่น หยางกุ้ยอิงหันมาพูดกับเจียงพั่นอวี๋ว่า “จือชิงเจียง เรื่องที่เธอเล่าน่าสนใจดีจริง ๆ สมแล้วที่เป็นคนมีการศึกษา เล่านิทานออกมาได้น่าฟังมาก”
เจียงพั่นอวี๋กะพริบตาปริบ ๆ “เรื่องนี้ฉันไม่ได้แต่งขึ้นเองนะ เป็นเรื่องจริงต่างหากค่ะ”
“เพียงแต่กลัวจะสอนเด็ก ๆ ไม่ดี ก็เลยเปลี่ยนคนในเรื่องให้กลายเป็นไก่ตัวผู้กับไก่ตัวเมียเท่านั้นเอง”
ดวงตาของหยางกุ้ยอิงกับเฉินล่าเหมยสว่างวาบขึ้นทันที เป็นประกายแบบเดียวกับคนชอบฟังเรื่องชาวบ้านโดยแท้
“เป็นเรื่องจริงด้วยหรือ! หนูเจียง รีบเล่าให้พวกป้าฟังละเอียด ๆ เร็ว ว่ามันเกิดอะไรขึ้นกันแน่”