ปี 1974 ฤดูร้อน
เขตที่พักครอบครัวของโรงงานเหล็กเฟิงหนิง
ติงกั่วไม่เคยคิดเลยว่านิยายเล่มหนึ่งจะมีอิทธิพลตามมามากขนาดนี้ ตัวอักษรที่อ่านผ่านตากลับกลายเป็นเสียงพูดเดือดพล่านอยู่ในหัวของเธอ แถมยังมาพร้อมแพ็กเสียงของตัวละครแต่ละคนอย่างครบถ้วน
อย่างเช่นตอนนี้ เป็นแพ็กเสียงของหญิงวัยกลางคน น้ำเสียงจริงจังจริงใจ เต็มไปด้วยอารมณ์ความรู้สึก
“เพื่อให้ลูกได้กลับเข้าเมือง บ้านเราครั้งนี้ติดหนี้บุญคุณคนอื่นไม่น้อยนะ พ่อของลูกปลายปีนี้ยังวางแผนจะแข่งตำแหน่งหัวหน้าสายการผลิตอยู่เลย ติดหนี้ใหญ่ขนาดนี้ จะเอาหน้าไปแข่งกับคนอื่นได้ยังไง พ่อของลูกยอมสละอนาคตของตัวเองก็ต้องให้ลูกกลับเข้าเมืองให้ได้”
“เด็กคนนั้นแค่สมองไม่ค่อยดี นอกนั้นก็ดีหมด บ้านเขาแบบนั้น ถ้าไม่มีจุดด้อยนี้ ลูกจะเอื้อมถึงได้เหรอ”
“จวินจวินถึงจะไม่ใช่ลูกที่แม่คลอดเอง แต่ก็ไม่ต่างจากลูกแท้ๆ นั่นคือน้องสาวแท้ๆ ของลูก ลูกตามไปแต่งด้วยกัน สองคนจะได้ดูแลกัน แม่ก็สบายใจ”
“ถึงลูกจะไม่ได้โตอยู่ข้างแม่ แต่แม่รู้ว่าลูกเป็นเด็กที่รู้ความที่สุด กตัญญูที่สุดในบ้าน ฟังแม่เถอะ ลูกแต่งไปเถอะ…”
คำพูดที่อัดแน่นไปด้วยอารมณ์แบบนี้ ฟังแล้วทั้งซาบซึ้ง ทั้งรู้สึกผิด แถมยังอึดอัดใจ
ราวกับอารมณ์ของตัวประกอบหญิงในหนังสือที่ชื่อแซ่เดียวกับเธอหลอมรวมเข้ามา ความรู้สึกอยากทุ่มเทเสียสละพุ่งขึ้นมาในอก อยากจะถวายชีวิตตอบแทนบุญคุณพ่อแม่ให้ได้
คิดไปคิดมา ปากก็อ้าออกโดยไม่รู้ตัว ราวกับถูกอะไรบางอย่างชักนำ เสียงพึมพำแผ่วเบาหลุดออกมา
“ขอบคุณพ่อแม่ที่ลำบากเพื่อหนู แม่…หนูจะ…”
สามีภรรยาวัยกลางคนที่นั่งอยู่ฝั่งตรงข้ามสบตากัน พร้อมกันนั้นก็ถอนหายใจโล่งอก
เย่วหงเหมยเลิกคิ้วให้สามีอย่างได้ใจ เห็นไหม เธอบอกแล้วว่าลูกสาวคนโตจัดการง่าย
แค่ให้ความรักความเอ็นดูนิดหน่อย ก็พร้อมจะทุ่มเททุกอย่างเพื่อครอบครัว
เมื่อหลายปีก่อนก็เป็นแบบนี้ ผ่านไปหลายปีก็ยังเหมือนเดิม ไม่เปลี่ยนเลย
รอยยิ้มพอใจปรากฏบนใบหน้าของเย่วหงเหมยก่อนใคร คำชมว่าลูกสาวคนโตรู้เรื่อง ว่านอนสอนง่าย เตรียมไว้พร้อมแล้ว
แต่ครั้งนี้ เธอต้องผิดหวัง
คำตอบของติงกั่วยังไม่ทันพูดจบ ก็สะดุ้งเฮือก ดวงตาที่หลับพริ้มอยู่ลืมขึ้นทันที กลืนคำพูดที่เหลือกลับลงคอไป
ให้ตายสิ เธอไปต่อบทพูดตามเนื้อเรื่องได้ยังไงกัน
เธอจึงด่าขึ้นอย่างไม่สบอารมณ์
“ตอบอะไรของเธอเล่า!”
สติกลับมาเต็มที่ สายตาก็เริ่มโฟกัส แล้วก็เห็นใบหน้าตกตะลึงของชายหญิงวัยกลางคนตรงหน้า
“เอ่อ…”
หรือว่าเธอพูดความฝันออกไปจริงๆ?
ติงกั่วอายจนแทบมุดแผ่นดิน รีบขอโทษ
“ขอโทษทีนะ พูดละเมอไปหน่อย!”
ทำไมถึงเผลอหลับในร้านกาแฟได้กันนะ
พูดจบก็ยกมือปิดปากหาว เตรียมลุกหนี แต่ยังไม่ทันจะขยับตัว ใบหน้าทั้งสองฝั่งตรงข้ามกลับยิ้มขึ้นพร้อมกัน หญิงคนนั้นพูดตำหนิอย่างเอ็นดู
“เด็กคนนี้ แม่กำลังพูดอยู่ดีๆ ดันหลับไปซะได้ สงสัยจะง่วงจนงง คิดว่ายังอยู่บนรถไฟอยู่ล่ะสิ”
ชายวัยกลางคนก็หัวเราะเสียงดังสองครั้ง ก่อนทำท่าตำหนิภรรยา
“ผมก็บอกแล้วว่าเด็กนั่งรถไฟสองวันสองคืนยังไงก็ต้องเหนื่อย ให้ต้าไนเอ๋อร์ไปนอนพักก่อนก็ไม่ยอม ใจร้อนจริงๆ”
หญิงคนนั้นค้อนสามี
“ก็ฉันไม่ได้เจอลูกสาวคนโตมาหลายปี อยากคุยกับลูก อยากกอดให้หายคิดถึงบ้างนี่นา”
สองคนรับส่งคำพูดกันอย่างเข้าขา
แต่ติงกั่วกลับงุนงง
เรียกใครว่าต้าไนเอ๋อร์กัน?
เธอกวาดตามองไปรอบๆ แล้วสภาพแวดล้อมทั้งหมดก็เข้าสู่สายตา
ลางสังหรณ์ไม่ดีผุดขึ้นทันที หัวใจเต้นแรงขึ้นหลายจังหวะ
นี่มันยังเป็นร้านกาแฟอยู่เหรอ?
ห้องรับแขกขนาดไม่ใหญ่ ผนังปูนสีเหลืองซีด กรอบรูปไม้บนผนังกับภาพถ่ายขาวดำเรียงราย เฟอร์นิเจอร์โต๊ะเก้าอี้โซฟารูปแบบเก่า… ทุกอย่างชัดเจนเกินกว่าจะเป็นความฝัน
ติงกั่วกดความตื่นตระหนกไว้ ฝืนมองไปที่สองคนตรงหน้าอีกครั้ง สำรวจการแต่งกายของพวกเขา
หญิงวัยกลางคนไว้ผมสั้นระดับหู แสกข้าง หน้าผากกว้างโล่ง ใช้กิ๊บดำเล็กๆ สองอันหนีบไว้ สวมเสื้อกั๊กผ้าฝ้ายแขนสั้นลายดอกทรงหลวม กางเกงขายาวสีดำตัวใหญ่ และรองเท้าผ้าใบสีดำ
ฝ่ายชายสวมชุดทำงานสีน้ำเงินที่สีเริ่มซีด หน้าอกพิมพ์คำว่า “โรงงานเหล็กเฟิงหนิง” ไว้ ตัดผมสั้นเกรียน ผิวคล้ำเล็กน้อย แววตาคมกริบ
เหมือนคนงานยุคเจ็ดสิบแปดสิบไม่มีผิด
‘โรงงานเหล็กเฟิงหนิง’ ‘จวินจวิน’ ‘ต้าไนเอ๋อร์’ ‘แต่งไป’ และการแต่งกายแบบยุคเจ็ดสิบแปดสิบ…
หัวใจของติงกั่วเต้นรัวขึ้นเรื่อยๆ เหมือนมีเหตุการณ์เหนือวิทยาศาสตร์เกิดขึ้นกับตัวเธอ
“ต้องเป็นฝันร้ายแน่ๆ” ติงกั่วปลอบตัวเอง ก่อนจะแอบบีบต้นขาแรงๆ ความเจ็บแปลบไม่ได้ทำให้ตื่นขึ้นเลย กลับทำให้ตาพร่า ก่อนจะหมดสติล้มลงไป
“อ๊าย!” เย่วหงเหมยร้องตกใจ มือทาบอก มองลูกสาวคนโตที่ล้มลงบนโซฟาอย่างแข็งทื่อ ใจเต้นไม่เป็นจังหวะ
ทั้งสองคนรู้สึกขนลุก
เมื่อครู่นี้ สายตาของลูกสาวที่เต็มไปด้วยเส้นเลือดฝอยสีแดงจ้องมองพวกเขาตรงๆ แววตานั้นประหลาดจนทำเอาสองคนไม่กล้าหายใจแรง
“ฝันร้ายแน่ๆ ต้องฝันร้ายแน่ เด็กคนนี้บนรถไฟคงไม่ได้หลับมาสองวันสองคืนแล้วล่ะมั้ง ติงจื้อกัง เร็วๆ มาช่วยยกหน่อย” เย่วหงเหมยตั้งสติได้ รีบเร่งเสียง
ใบหน้ายังแดงจากความตกใจ
ติงจื้อกังหยิบผ้าขนหนูมาเช็ดเหงื่อบนศีรษะ
“คุณอย่าขยับ เดี๋ยวผมจัดการเอง”
เขาเองก็เพิ่งถูกสายตาของลูกสาวทำเอาตกใจ เหงื่อแตกพลั่ก
ลุกขึ้นไป อุ้มร่างลูกสาวขึ้นมาแทบไม่ต้องออกแรง ชั่งน้ำหนักในอ้อมแขนแล้วพูด
“เด็กคนนี้ไปอยู่ชนบท ทำไมไม่กินให้อิ่มเลย ตัวเหลือแต่กระดูก”
เย่วหงเหมยพูดอย่างรำคาญ
“ก็โง่น่ะสิ อยู่กับไร่นายังไม่อ้วน ไม่โง่แล้วจะเรียกว่าอะไร”
แต่ทั้งคู่กลับลืมไปว่า ลูกสาวคนโตมักส่งเสบียงกลับมาที่บ้านอยู่เสมอ
พาลูกสาวไปวางบนเตียงในห้องนอนแล้วออกมาปิดประตู สองสามีภรรยาสบตากัน ติงจื้อกังเช็ดเหงื่ออีกครั้ง บ่นว่า
“คุณน่ะ ปากไวเกินไป”
เย่วหงเหมยก็รู้ว่าตัวเองรีบร้อนเกิน
เดิมทีตั้งใจจะทำตัวเป็นแม่ใจดี แต่พอเห็นลูกสาวคนโตเดินเข้าบ้านด้วยท่าทางหดหู่ ไม่เอาไหน ก็โมโหขึ้นมาทันที รู้สึกรังเกียจสุดๆ
คิดว่าด้วยนิสัยแบบนี้ แค่เล่นบทซึ้งๆ นิดหน่อย ยังไงก็ต้องยอม เลยพูดให้จบเร็วๆ จะได้ไม่ต้องเสียเวลาประจบหรือเอาใจ
ท่าทางแบบนี้ มีค่าพอให้เธอไปเอาใจงั้นหรือ
เย่วหงเหมยพูด
“บ้านพานกำลังรอข่าวอยู่ เราแค่ฝากคนช่วยหาความสัมพันธ์ ดึงตัวคนกลับมา ก็ยุ่งไปเป็นเดือนแล้ว กลัวถ้าลากนานไป ฝั่งนั้นจะเกิดเรื่องจุกจิกอะไรขึ้นมาอีก”
พูดไปก็นั่งลงบนโซฟา เหลือบเห็นห่อสัมภาระพองๆ บนพื้น ก็ย่นจมูก ใช้เท้าเขี่ยออกไปไกลๆ อย่างรังเกียจ
“ยังไงก็เถอะ โอกาสไต่เต้าขึ้นที่สูงแบบนี้ จวินจวินเป็นคนหามาให้เรา ยังไงก็ต้องคว้าไว้”
พูดถึงจวินจวิน ใบหน้าของเย่วหงเหมยอ่อนโยนลง
“ก็มีแต่จวินจวินเท่านั้น ถ้าหวังพึ่งคนที่นอนอยู่ในห้องนั่น ชาตินี้อย่าหวังเลยว่าจะได้เป็นอะไรสักอย่าง”
ติงจื้อกังหยิบบุหรี่มาจุด สูบเงียบๆ
คำพูดของภรรยามีเหตุผล เด็กที่มีอนาคตเท่านั้น ถึงจะหาคู่ที่มีอนาคตได้
ลูกสาวคนโต นิสัยแบบนั้น เขาไม่หวังเลยว่าจะหาลูกเขยที่มีหน้ามีตาให้ครอบครัวได้ แต่เนี่ยนจวินไม่เหมือนกัน
เนี่ยนจวินถึงจะไม่ใช่ลูกแท้ๆ แต่เลี้ยงมาตั้งแต่เล็ก ปากหวาน พูดเก่ง แถมยังเก่งกาจ ถึงกับคบหากับลูกหลานข้าราชการชั้นสูงจากเมืองหลวงได้
พ่อของฝ่ายชายเป็นนายทหารระดับผู้บังคับการ แม่เป็นหัวหน้าฝ่ายอะไรสักอย่างของคณะศิลปวัฒนธรรม ตัวเด็กเองก็เก่ง หน้าตาดี เข้ากับเนี่ยนจวินได้เป็นอย่างดี
ถ้าได้เป็นเครือญาติกันจริง ลูกๆ คนอื่นในบ้านก็จะได้อานิสงส์ไปด้วย
เขาเองก็จะได้อาศัยบารมีนี้
ไม่ต้องพูดถึงตำแหน่งหัวหน้าสายการผลิต ต่อให้เป็นหัวหน้าโรงงานย่อย เขายังกล้าคิด
งานของเจี้ยนกั๋วกับเจี้ยนเช่อก็ไม่ค่อยดี อยากย้ายงานมานาน แต่เส้นสายมีจำกัด เลยค้างคาอยู่แบบนี้
ถ้าเรื่องบ้านพานสำเร็จ ด้วยเครือข่ายของเขา แค่ย้ายงานจะไปยากอะไร
เจี้ยนตั่งกับติงเซียงเรียนจบก็สามารถเข้ากองทัพได้ มีบ้านพานหนุนหลัง อย่างน้อยก็ไม่ถูกส่งไปลำบากตามชายแดน
แถมอนาคตในกองทัพก็มีหวังเลื่อนตำแหน่ง
ถ้าสองคนนี้ขยันขันแข็งขึ้นอีกหน่อย ได้เป็นผู้นำใหญ่ บ้านติงของเขาก็จะก้าวกระโดด เปลี่ยนชนชั้นไปโดยสิ้นเชิง
คิดไปคิดมา นิ้วที่คีบบุหรี่ของติงจื้อกังก็สั่นเล็กน้อย
แต่แล้วก็คิดถึงเงื่อนไขที่บ้านพานเสนอมา
ข้อเสียเพียงอย่างเดียวของการแต่งงานครั้งนี้ คือ ลูกชายคนโตของบ้านพานตอนเด็กเคยป่วยจนสมองเสีย สติปัญญามีปัญหา ตอนนี้บ้านพานเสนอว่า หากเนี่ยนจวินจะแต่งเข้าบ้าน ต้องพาเจ้าสาวอีกคนไปให้ลูกชายคนโต เป็นผู้หญิงที่ขยัน มือไม้ปกติ สติปัญญาไม่บกพร่อง
เนี่ยนจวินได้ของดีไปแล้ว แล้วคนโง่ที่เหลือล่ะ จะโยนให้ใคร ใครจะยอม ไม่ด่ากันยกบรรพบุรุษถึงสิบแปดชั่วโคตรก็บุญแล้ว
แต่บ้านนั้นเป็นตระกูลข้าราชการชั้นสูงนะ เป็นชนชั้นที่ติงจื้อกังฝันก็ไม่กล้าเอื้อมถึง ตอนนี้โอกาสวางอยู่ตรงหน้า ถ้าไม่คว้าไว้ ก็ไม่ยอมใจจริงๆ
คิดไปคิดมา สุดท้ายก็นึกถึงลูกสาวคนโตที่ถูกส่งไปชนบท
ลูกสาวคนนี้ไม่ได้โตอยู่ข้างกายตั้งแต่เล็ก จะบอกว่าไม่มีความรู้สึกก็ไม่ใช่ ยังไงก็เป็นลูกแท้ๆ แต่จะบอกว่าผูกพันลึกซึ้งมาก ก็ไม่ถึงขั้นนั้น
ตอนอยู่ใกล้ก็ไม่ได้รู้สึกสำคัญอะไร จากบ้านไปหลายปี ก็แทบไม่คิดถึง เหมือนแค่มีตำแหน่งว่าเป็น ‘ลูกสาว’ เท่านั้น
ให้ลูกแท้ๆ แต่งกับคนปัญญาอ่อน จะว่าไปก็ทำใจไม่ค่อยลง แต่ความคิดอยากพึ่งพาบ้านพานกลับแรงกล้ายิ่งกว่า แผดเผาใจเขาจนร้อนรุ่ม
เฮ้อ ถ้าบ้านพานไม่เสนอเงื่อนไขที่ไม่สมเหตุสมผลนี้ก็คงดี
ติงจื้อกังถอนหายใจอย่างเสียดาย
เห็นสามีครุ่นคิดขมวดคิ้ว เย่วหงเหมยก็ทำหน้าหนักใจเล็กน้อย คว้าพัดใบลานมาพัดเบาๆ แล้วเอนตัวเข้าไปพูดเสียงต่ำ
“ติงจื้อกัง คุณโกรธฉันหรือเปล่า ต้าไนเอ๋อร์เป็นเนื้อที่หลุดออกจากตัวฉัน จัดการแบบนี้ฉันก็เจ็บใจ แต่คุณก็รู้ว่านิสัยเธอเป็นยังไง บ้านดีๆ ก็เอื้อมไม่ถึง บ้านธรรมดาก็ช่วยอะไรครอบครัวเราไม่ได้ แถมแต่งเข้าไป ยังต้องถูกแม่สามีกับสามีกดหัวอีก ต่อให้โดนรังแกก็ไม่กล้ากลับมาบอก
แต่ถ้าเธอแต่งเข้าบ้านพาน มันไม่เหมือนกัน ครอบครัวข้าราชการระดับนั้น แม่สามีคงไม่ใช่พวกบ้านนอกใจร้าย อย่างแย่ก็ยังมีจวินจวินอยู่ จวินจวินเก่งเรื่องเอาใจคน มีเธอช่วยประคอง ชีวิตต้าไนเอ๋อร์จะไม่แย่หรอก
ฉันรู้ว่าการตัดสินใจนี้พูดออกมาไม่เพราะ แต่คุณต้องคิดถึงอนาคตของลูกๆ คนอื่นด้วย เจี้ยนกั๋วคบกับคนที่บ้านทำงานในคณะปฏิวัติเมือง ถ้าสองบ้านนั่งคุยเรื่องแต่งงานกัน เราจะต้องก้มหัวต่ำกว่าเขาไหม
อีกอย่าง นี่ก็เพื่อประโยชน์ของต้าไนเอ๋อร์เอง นิสัยเธอ ต่อให้แต่งกับใครก็เป็นใหญ่ในบ้านไม่ได้ บ้านพานไม่เหมือนกัน รอพ่อแม่สามีจากไป คนโง่นั่นไม่ยอมให้เธอปั้นจะปั้น ปั้นจะคลึงหรือ ชีวิตคู่เล็กๆ นั่น สุดท้ายก็ยังเป็นเธอที่คุมอยู่ดี…”
ติงจื้อกังนึกถึงนิสัยลูกสาวคนโต ก็ถอนหายใจ
“ไปชนบทหลายปี ก็ยังไม่โตขึ้นเลย”
พูดจบก็ตบเข่าฉาดหนึ่ง เหมือนจะย้ำความตั้งใจ แล้วหัวเราะ
“ไปซื้อเนื้อมาทำของดีๆ ให้ต้าไนเอ๋อร์กินหน่อย เย็นนี้คุณแม่ลูกคุยกันดีๆ ใส่ใจเธอสักหน่อย คุณไม่รู้หรอก แค่คุณใส่ใจสักคำ ชมสักประโยค เด็กคนนี้ก็ดีใจไปครึ่งวันแล้ว เธอรักคุณจะตาย”
เพราะตั้งแต่เล็กไม่มีแม่อยู่ข้างกาย ความรู้สึกเลยขาดแคลน ช่วงที่อยู่ในเมือง เธอมักพยายามแสดงตัวต่อหน้าเย่วหงเหมย ชอบเข้าไปใกล้แม่ แค่ได้รับคำยอมรับหนึ่งประโยค หน้าเธอก็แดงด้วยความตื่นเต้น
คิดถึงเรื่องพวกนี้ ติงจื้อกังก็ส่ายหน้าหัวเราะ ความผูกพันของแม่ลูก ไม่ใช่แค่คำพูดจริงๆ
วันนี้เขาลางานเพื่อไปรับลูกสาว ช่วงบ่ายก็ไม่เข้ากะแล้ว
“ผมช่วยคุณทำอาหารด้วย บำรุงเธอสักหน่อย ดูผอมสิ…”
เย่วหงเหมยโล่งอก รีบลุกไปหยิบเงินกับคูปอง ใบหน้าเต็มไปด้วยรอยยิ้ม
“ควรซื้อเนื้อจริงๆ วันนี้จวินจวินก็กลับมาด้วย สัปดาห์ก่อนเจอ ฉันยังเห็นว่าเธอผอมลงเลย”
“เหรอ เด็กคนนี้แพ้หน้าร้อน งั้นผมทำซุปสาหร่ายให้จวินจวิน บำรุงเนื้อที่หายไป ให้ขาวอวบเลย!” ติงจื้อกังหัวเราะอย่างอารมณ์ดี
เย่วหงเหมยเข้ามาหยอก
“ไปๆ ไปซื้อของกับฉัน”
สองสามีภรรยาหัวเราะไปด้วยกัน เดินออกจากบ้านไปพร้อมกัน แผ่นหลังดูอบอุ่นกลมเกลียว