แล้วเรื่องอะไรกันแน่ที่ทำให้ทุกคนยอมรับไม่ได้ถึงเพียงนี้
“สหกรณ์การเกษตรระดับสูงคืออะไร แล้วที่บอกว่าจะเรียกคืนที่ดินกลับเป็นของส่วนรวมหมายความว่าอย่างไร ที่ดินที่แบ่งให้พวกเรายังพอพูดกันได้ แต่ที่ดินที่แต่ละครอบครัวบุกเบิกเองทีหลังจะนับอย่างไร”
“นั่นสิ ผู้ใหญ่บ้าน นี่มันเรื่องอะไรกัน ทำไมยังจะเรียกที่ดินคืนอีก”
“เอาล่ะ อย่าบ่นกันนักเลย หรือพวกคุณจะกล้าต่อต้านเบื้องบนกัน” เพียงคำพูดเดียวของผู้ใหญ่บ้านหูก็ทำให้ทุกคนเงียบลงทันที
ใครจะกล้ากันเล่า ไม่เห็นหรือว่าคนที่ต่อต้านเมื่อไม่กี่ปีก่อนถูกวิพากษ์จนแทบไม่เหลือสภาพ โดยเฉพาะครอบครัวที่ทำเรื่องร้ายแรงที่สุด ตอนนี้ยังมีลูกหลานเหลืออยู่หรือไม่ก็ยากจะบอก
หลังระงับอารมณ์ต่อต้านของทุกคนลงแล้ว ผู้ใหญ่บ้านหูก็พูดต่อ “พวกคุณอย่ารู้สึกว่าไม่ได้รับความเป็นธรรมเลย ข้างนอกยังมีบางพื้นที่ที่เริ่มดำเนินการตั้งแต่ก่อนฤดูเก็บเกี่ยว ลองคิดดูสิ ก่อนฤดูเก็บเกี่ยวเชียวนะ”
“นั่นหมายความว่าอย่างไร คงไม่ต้องให้ฉันพูดออกมาตรง ๆ หรอก อย่างน้อยผลผลิตฤดูนี้ก็ยังเข้ากระเป๋าของพวกเราเอง”
เมื่อเห็นทุกคนเงียบ หวังเอ้อร์นีก็เอ่ยเตือนด้วยเสียงที่เหมือนจะเบา “แล้วสหกรณ์จะไม่กระทบกับการปลูกข้าวโพดหมายเลขหกในปีหน้าของพวกเราใช่ไหมคะ”
“แน่นอนว่าไม่กระทบ ปีหน้าทุกคนตั้งใจทำงานกันให้ดี พวกเราจัดแผนการเพาะปลูกให้เหมาะสม พยายามทำให้ปีหน้าเป็นปีอุดมสมบูรณ์ และเปิดฉากผลงานแรกของสหกรณ์ให้สวยงาม”
“ให้หมู่บ้านใกล้เคียงทั้งหมดได้เห็นกำลังของหมู่บ้านชุนซานของเรา อ้อ จริงสิ ต่อไปเวลาออกไปข้างนอก ต้องเรียกว่าสหกรณ์ชุนซานแล้ว”
“เข้าใจแล้ว ผู้ใหญ่บ้าน”
“สหายทั้งหลาย อย่าท้อแท้กัน ที่ดินแม้จะไม่ได้อยู่ในชื่อของตัวเองแล้ว แต่ผลผลิตยังมีส่วนแบ่งสำหรับทุกคน”
“จะต้องอดท้องหรือกินอิ่ม หรือกระทั่งจะได้เงินสดจำนวนไม่น้อยหรือไม่ ล้วนขึ้นอยู่กับพวกคุณแล้ว”
“ฉันฟังผู้ใหญ่บ้าน ขอเพียงพวกเราทุกคนร่วมแรงร่วมใจกัน ไม่เพียงต้องกินให้อิ่ม แต่ยังต้องกินให้อยู่ดีกินดี ปีหน้าปลูกข้าวโพด ปีถัดไปพยายามปลูกข้าวพันธุ์ให้ผลผลิตสูง ทุกคนมีความมั่นใจไหม”
ความจริงแล้ว ไม่ว่าจะจัดตั้งสหกรณ์หรือเข้าสู่ระบบกองผลิตในภายหลังโดยตรง สำหรับหวังเอ้อร์นีล้วนมีข้อดีทั้งนั้น
อย่างไรเสียเรื่องนี้ก็ต้องมาถึง สู้เผชิญหน้าให้เร็วกว่านี้ย่อมดีกว่า เมื่อที่ดินเปลี่ยนจากกรรมสิทธิ์ส่วนบุคคลกลับเป็นของส่วนรวม เธอก็สามารถก้าวได้กว้างขึ้นอีกหน่อย
ขอเพียงผู้ใหญ่บ้านสนับสนุน ไม่ต้องมาก แค่แบ่งที่ดอนไร่กับนาข้าวให้เธออย่างละร้อยหมู่กว่า ๆ กระบวนการวิจัยเมล็ดพันธุ์ก็จะรวดเร็วขึ้นได้ครึ่งหนึ่ง
เพราะระหว่างเพาะพันธุ์ หากเพิ่มพื้นที่อีกเพียงไม่กี่หมู่ ก็เพียงพอครอบคลุมที่ดินทั้งหมดของกองผลิตแล้ว
นอกจากนี้ เธอยังให้ผู้ใหญ่บ้านคัดเลือกคนที่มีแววดีในหมู่บ้านได้ ไม่ต้องมีความสามารถพิเศษอะไร ขอเพียงไม่โง่เกินไปและทำตามคำสั่งได้ก็พอ แน่นอนว่าการรู้หนังสือก็เป็นปัจจัยหนึ่งที่ต้องคำนึงถึง เพราะนี่เป็นทั้งการทดลองและการเผยแพร่ หากไม่มีข้อมูลกับบันทึกจะทำได้อย่างไร
“ในเมื่อเอ้อร์นีพูดแบบนี้ พวกเราก็ไม่ใช่คนขี้ขลาด กัดฟันทำสักปีแล้วค่อยดูผลกัน”
“ดี พูดได้ดี ฉันเห็นด้วย”
“ฉันก็เห็นด้วย”
สหกรณ์ชุนซานมีผลผลิตสูงเป็นเหมือนหัวไชเท้าที่แขวนล่ออยู่ตรงหน้า จึงผ่านเรื่องเรียกคืนที่ดินไปได้อย่างราบรื่น ไม่เกิดความวุ่นวายแม้แต่น้อย ต่างจากกองผลิตอื่นที่ต่างคนต่างงัดสารพัดวิธีออกมารับมือ
แต่เรื่องทั้งหมดนี้ไม่เกี่ยวอะไรกับลูกชายสองคนของตระกูลหู ซึ่งเป็นศิษย์ใหญ่และศิษย์รองของหวังเอ้อร์นี เพราะคนดวงซวยทั้งสองกำลังเกาหัวเกาหูเพื่อทำงานที่อาจารย์มอบหมายให้เสร็จ
งานแรกคือคัดลอกหัวใจสำคัญของเทคนิคปลูกข้าวอินดิกาหมายเลขสาม และยังมีกำหนดเวลาชัดเจนว่าต้องคืนต้นฉบับเมื่อไร
เรื่องนี้ยังไม่นับว่าเป็นอะไร เพราะเป็นเพียงการคัดลอก ถึงลายมือจะเหมือนรอยตีนไก่ แต่ขอเพียงพวกเขาอ่านออก หวังเอ้อร์นีก็คร้านจะทำให้ลำบาก
สิ่งสำคัญคือหลังเธอรับต้นฉบับคืนแล้ว ยังมอบหมายงานอีกอย่าง นั่นคือสรุปการปลูกข้าวโพดหมายเลขหก งานนี้ไม่มีใครช่วยพวกเขาได้ ต้องเค้นออกมาด้วยตัวเองเท่านั้น
นอกจากนั้น ทั้งสองยังต้องติดตามอยู่ข้างกายอาจารย์ เพื่อเรียนรู้วิธีทำปุ๋ยเกษตรสูตรเฉพาะ เพราะหวังเอ้อร์นีบอกไว้แล้วว่า ต่อไปงานชี้แนะสมาชิกสหกรณ์ก็เป็นหน้าที่ของพี่น้องทั้งสองด้วย
พวกเขายังปฏิเสธไม่ได้ เพราะพ่อกำลังยืนจ้องอยู่ข้าง ๆ หากรู้สึกว่าท่าทีไม่ถูกต้อง มือที่ถือไม้ก็พร้อมจะขยับขึ้นมาทันที
พวกเขาโตขนาดนี้แล้ว ไม่อยากแสดงฉากถูกไล่ตีต่อหน้าทุกคนจริง ๆ
แน่นอนว่านี่เป็นเพียงข้ออ้างปากแข็งของทั้งสอง เหตุผลลึก ๆ ที่แท้จริงคือไม่ยอมให้คนอื่นมาแย่งตำแหน่งของตัวเองต่างหาก
คิดจริงหรือว่าพวกเขาไม่รู้ว่าติดตามอาจารย์แล้วได้เรียนรู้ความรู้ที่มีประโยชน์มากเพียงใด ตำแหน่งศิษย์ใหญ่ไม่มีทางยอมให้ใครมาสั่นคลอนได้เด็ดขาด
ส่วนเหตุผลว่าทำไมทั้งสองถึงเป็นศิษย์ใหญ่ ก็เพราะเข้ามาเป็นศิษย์พร้อมกัน ไม่มีใครยอมเป็นศิษย์รอง สุดท้ายหลังพี่น้องเจรจากันอย่างเป็นมิตร จึงตกลงร่วมกันครองตำแหน่งนี้
สิ่งที่ทำให้หวังเอ้อร์นีคาดไม่ถึงคือ เทอมนี้ผิงอันนำข่าวดีกลับมา
“ลูกหมายความว่า ครูบอกว่าปีหน้าลูกไปสอบเข้าโรงเรียนมัธยมต้นได้แล้วหรือ เก่งจริง ๆ ไม่พูดไม่จาแต่กลับทำเรื่องใหญ่สำเร็จเสียแล้ว”
หวังเอ้อร์นีย่อมดีใจ ตั้งแต่ผิงอันเริ่มเรียนหนังสือ เธอแทบไม่เคยต้องกังวลเรื่องการเรียนของเขาเลย คิดไม่ถึงว่าเขาจะพัฒนาตัวเองจนเก่งได้
ไม่เลว ๆ เด็กคนนี้เรียนหนังสือได้ดี ทางที่ดีที่สุดคือสอบเข้ามหาวิทยาลัยให้ได้ เมื่อเขามีอนาคตขนาดนี้ คะแนนภารกิจสุดท้ายคงไม่ต่ำใช่ไหม
ดีจริง ๆ ภารกิจส่วนของผิงอันสำเร็จไปเองมากกว่าครึ่งแล้ว จากนี้เธอเพียงรับประกันว่าเขาจะไม่เกิดอุบัติเหตุ และพยายามให้มีชีวิตยืนยาวขึ้นอีกหน่อย ก็ไม่ต้องให้เธอเข้าไปดูแลมากนักแล้ว
“ฮ่า ๆ เด็กดี ทำได้ไม่เลว พยายามต่อไป”
“ผมรู้แล้วครับ แม่ รอผมเรียนจบแล้วจะกลับมาเป็นลูกศิษย์ของแม่”
“ทำไม ตัดสินใจแน่นอนแล้วหรือ”
“ครับ ผมชอบทำไร่ทำนา คนอาจหลอกเรา หรือทำร้ายเราได้ แต่ที่ดินไม่มีวันทำแบบนั้น เราทุ่มแรงไปเท่าไร มันก็ให้ผลตอบแทนกลับมาเท่านั้น”
ทำไมคำพูดของเด็กคนนี้ถึงฟังดูเหมือนอาการตกค้างหลังเผชิญบาดแผลทางใจนัก อย่างไรก็ตาม แบบนี้ก็ดี ต่อไปเมื่อเข้าสู่ช่วงเวลานั้น หากเขาไปอยู่ไกล เธอก็คงกังวลว่าจะดูแลไม่ทั่วถึง
แต่หากเขาติดตามเธอคอยช่วยงานอยู่ข้างหลัง ก็ไม่ต้องเป็นห่วงแล้ว ต่อให้อยากเกิดเรื่องก็คงยาก
“ได้ ถ้าอย่างนั้นลูกต้องตั้งใจเรียน ทางที่ดีที่สุดคือสอบเข้ามหาวิทยาลัยให้ได้ แม่ได้ยินว่ามีวิทยาลัยเกษตรแห่งหนึ่ง ศึกษาเรื่องการเพาะปลูกโดยเฉพาะ”
“อย่าเห็นว่าแม่เหมือนจะประสบความสำเร็จมาก แต่บางครั้งหลายอย่างก็อาศัยเพียงสัญชาตญาณกับประสบการณ์ในการลงมือทำ ความจริงแล้วเหตุผลว่าทำไมต้องทำแบบนั้น แม่กลับไม่เข้าใจหลักการ”
“เพราะฉะนั้น หากลูกตัดสินใจจะสืบทอดงานของแม่จริง ก็ต้องตั้งใจเรียน ทำความเข้าใจหลักการให้ถ่องแท้ ต่อไปถึงจะมีความคิดของตัวเอง ไม่ใช่แม่พูดอะไรลูกก็ทำตาม แบบนั้นใช้ไม่ได้”
เธอยินดีสอนอยู่แล้ว แต่ไม่มีทางสอนความรู้ที่เกินกว่าความเข้าใจของตัวเองได้ อีกทั้งต่อให้สิ่งที่เธอสอนถูกต้องเพียงใด หากไม่มีใบประกาศนั้น คนอื่นก็ไม่ยอมรับอยู่ดี
“แม่ ผมเข้าใจแล้ว ผมจะตั้งใจเรียนให้ดี” ผิงอันถอนหายใจโล่งอก เพราะครั้งแรกเธอเคยคัดค้าน เขาจึงคิดว่าครั้งนี้ผลลัพธ์คงเหมือนเดิม
คิดไม่ถึงว่าแม่จะยอมตกลง ในเมื่อยอมแล้วก็ดี แค่สอบเข้ามหาวิทยาลัยเท่านั้น เขาต้องทำได้แน่นอน
หลังได้พูดคุยกับผิงอันอย่างเท่าเทียม ดูเหมือนเขาจะพบเป้าหมายในชีวิตแล้ว ต่อให้ปิดภาคเรียนฤดูหนาวก็ไม่อยากออกไปข้างนอก วันทั้งวันเอาแต่ประคองหนังสืออ่าน
เมื่อเห็นเขาเป็นเช่นนี้ หูเสี่ยวซานก็ไม่ออกไปเที่ยวเตร่เช่นกัน ทุกวันมารายงานตัวตรงเวลา หากยังไม่พยายามอีก พี่น้องของเขาคงบินไปไกลเพียงลำพังแล้ว