กินข้าวเสร็จแล้ว ผู้ที่ต้องเฝ้ายามก็ลุกขึ้นประจำที่ ส่วนคนอื่นต่างพากันเอนตัวพักผ่อน วันนี้พวกที่ออกไปทำงานเหนื่อย ส่วนคนที่อยู่เฝ้าค่ายก็ไม่แพ้กัน เมื่อเช้าเพิ่งมีเรื่องต่อสู้ ตอนบ่ายยังต้องเดินไปตักน้ำที่อยู่ห่างออกไปอีกหลายลี้
ทุกคนอ่อนแรงจนแทบขยับไม่ไหว พอล้มตัวลงก็หลับเป็นตาย
ครั้นฟ้าเริ่มสาง ผู้เฒ่าสวี่กลัวว่าจะมีพวกผู้ลี้ภัยย้อนกลับมาปล้นข้าวอีก จึงไม่กล้าให้แรงงานทั้งหมดเข้าเมืองไปทำงานเหมือนก่อน แบ่งไว้ครึ่งหนึ่งอีกเช่นเคย วันนี้เป็นตาของลุงใหญ่จางกับพวก อากาศยามเช้ามีลมเย็นบางเบา พวกคนงานยืนเบียดกันรอหน้าประตูเมือง
ไม่นาน ประตูก็เปิดออก เจ้าหน้าที่ออกมาคัดแรงงานตามปกติ ใช้เวลาไม่นานนักก็เลือกคนครบแล้วพาเข้าไปในเมือง จากนั้นก็ปิดประตูอีกครั้ง เหมือนทุกวันที่ผ่านมา
ลมหนาวพัดแผ่วผ่าน เสียงชายคนหนึ่งดังขึ้นท่ามกลางฝูงชน “วันนี้ก็ไม่ได้ถูกเลือกอีกแล้ว รอมาหลายวันแล้วนะ ถ้ายังไม่ได้ทำงานอีก ข้ากับลูกคงต้องอดตายอยู่นอกเมืองฮวาหยางแน่ ๆ”
คำพูดนั้นเหมือนเป็นชนวนจุดอารมณ์ของเหล่าผู้ลี้ภัยที่ยืนรออยู่รอบ ๆ
“ไหนว่าท่านเจ้าเมืองมีเมตตาจะช่วยเหลือผู้ลี้ภัย เหตุใดไม่เปิดครัวแจกข้าวเสียเลย ต้องคัดคนเข้าทำงานจึงจะให้กินเล่า! ข้าไม่ได้ว่าไม่อยากทำงาน แต่เขากลับไม่เคยเลือกข้าเลย แบบนี้จะให้ข้าหากินอย่างไรได้!”
“นั่นสิ! บอกว่าจะช่วยเหลือ แต่กลับทำอย่างนี้ ช่างเหมือนเล่นล้อคนยากจนเราเสียจริง!”
“ในเมืองมีข้าวมากมาย แต่กลับไม่เปิดประตูให้พวกเราสักที!”
เสียงวิพากษ์วิจารณ์ดังขึ้นรอบทิศ กลางกลุ่มนั้นมีชายวัยกลางคนคนหนึ่งก้าวออกมาพูดเสียงดังชัด “ถ้าเช่นนั้นข้าว่าพวกเราบุกเข้าเมืองไปเสียเลย! ปล้นข้าวให้รู้ดำรู้แดงสักครั้ง ยังดีกว่านั่งรออดตายอยู่นี่!”
ชายคนนั้นชื่อ หยางหย่งเสวี่ย เป็นชาวหมู่บ้านหยาง อำเภอหรง เมืองอวี้หนิง มณฑลอวิ๋นโจว ครั้งนี้ออกจากบ้านมาพร้อมชาวหมู่บ้านทั้งหมู่ แม้มีคนตายไปมากระหว่างทาง แต่ก็ยังเหลือผู้คนจำนวนหนึ่งมาถึงที่นี่ได้
หยางหย่งเสวี่ยเป็นบุตรชายของหัวหน้าตระกูล เดิมทีได้รับการยกย่องให้เป็นหัวหน้าคนต่อไป อีกทั้งยังเคยร่ำเรียนหนังสือมาบ้าง จึงเป็นที่เคารพของชาวบ้านหยางทั้งหมู่
ชายที่พูดตัดพ้อว่า “ไม่ได้ถูกเลือก” เมื่อครู่ ก็เป็นคนในหมู่บ้านเดียวกัน รวมทั้งเสียงที่ช่วยเสริมอีกหลายคนก็เป็นพวกเดียวกันทั้งหมด คำพูดของหยางหย่งเสวี่ยจึงเหมือนแทงเข้ากลางใจของทุกคน พากันมองหน้ากันไปมา ไม่นานก็เริ่มมีเสียงเห็นด้วยดังขึ้น
“จริง! สู้มันเลย! เราบุกเข้าไปปล้นข้าวกัน!”
“ใช่! ถึงตายก็ขอตายอิ่มท้องเถอะ!”
“พวกในเมืองได้กินได้อยู่สุขสบาย แต่พวกเราต้องอดอยาก ถ้าเช่นนั้นก็ให้มันลิ้มรสความทุกข์บ้างเถอะ! เอาเลย!”
เสียงปลุกเร้าโหมกระพือทั่วบริเวณ
หยางหย่งเสวี่ยยกมือขึ้น พูดด้วยน้ำเสียงสงบแต่มั่นคง “ดี ทุกคนฟังข้าก่อน...”
……
เช้าวันนี้สวี่ชุนซานเข้าเมืองไปทำงาน ส่วนสวี่ต้าจวิ้นเฝ้าระวังอยู่ที่ค่ายอย่างไม่วางใจ ตั้งแต่เกิดเรื่องเมื่อวานเขาก็หูตั้งอยู่ตลอด ไม่พลาดแม้แต่เสียงลมที่พัดผ่านผู้คน เสียงกระซิบที่กระจายอยู่ท่ามกลางกลุ่มผู้ลี้ภัยลอยมากับสายลม เขาฟังอยู่นานจนแน่ใจว่าตนไม่ได้ฟังผิด จึงรีบลุกขึ้น
สวี่ต้าจวิ้นวิ่งไปที่กระท่อมฟางอีกหลัง รีบเรียกผู้เฒ่าสวี่ออกมา แล้วเล่าทุกอย่างที่ได้ยินให้ฟังอย่างรวบรัด
ผู้เฒ่าสวี่ตกใจแทบพูดไม่ออก — อะไรนะ! มีคนคิดจะรวมตัวกันก่อการยึดเมืองฮวาหยาง ทั้งยังจะชวนพวกเขาให้ร่วมมืออีกหรือ! นี่มันกบฏชัด ๆ!
ผู้เฒ่าสวี่ไม่ต้องคิดให้มากก็รู้ว่านี่ไม่ใช่เรื่องที่ควรข้องเกี่ยวเด็ดขาด
ไม่นานก็เห็นกลุ่มชายผู้ลี้ภัยเจ็ดแปดคนเดินตรงมาทางนี้
สวี่ชุนเหอกับพวกที่เพิ่งได้ยินข่าวเรื่องต่อสู้เมื่อวานต่างรู้ดีว่าอาจเกิดเรื่อง จึงรีบคว้าอาวุธเตรียมพร้อมจ้องมองกลุ่มคนที่กำลังเข้ามาอย่างระแวดระวัง
พวกนั้นรายล้อมชายวัยกลางคนคนหนึ่งไว้กลางวง เขาสวมเสื้อผ้าขาดรุ่งริ่งแต่ท่าทางสงบมั่น ใบหน้ามีหนวดเครารุงรัง แต่เสียงพูดนั้นกลับสุภาพราวกับนักอ่านหนังสือ
ผู้เฒ่าสวี่เพียงเห็นก็เดาได้ทันทีว่าชายคนนั้นคงเป็นคนที่หลานของตนพูดถึง—หัวหน้าผู้คิดก่อการนั้นเอง
หยางหย่งเสวี่ยยิ้มอย่างเป็นมิตร น้ำเสียงนุ่มนวลไม่ก้าวร้าว แต่พอผู้เฒ่าสวี่ฟังจบทั้งบท ก็บอกได้คำเดียวว่า “ขนหัวลุก”
เขารีบพูดตัดบทก่อนอีกฝ่ายจะพูดจบว่า “เราตั้งใจจะออกเดินทางแต่เช้า พูดกันไปก็เท่านั้นเถิด ท่านอย่าถือเลย ข้าไม่ได้ยินอันใดทั้งสิ้น”
หยางหย่งเสวี่ยหรี่ตาลงทันที เขาจำได้ว่าคนกลุ่มนี้มีกำลังมาก แถมสามัคคี วันก่อนเห็นกับตาว่าแม้แต่พวกมาปล้นก็สู้กลับจนอีกฝ่ายต้องถอย บรรดาผู้ลี้ภัยที่มาค้างอยู่นอกเมืองส่วนใหญ่ล้วนเป็นคนกระจัดกระจาย บางกลุ่มเป็นเพียงครอบครัวสองสามบ้านเท่านั้น มีแต่คนของเขาหมู่บ้านหยาง และพวกของสกุลสวี่ ที่มากันเป็นกลุ่มใหญ่ แข็งแรงและมีชายฉกรรจ์หลายสิบคน
ยิ่งไปกว่านั้น คนของสกุลสวี่ยังถูกเลือกเข้าทำงานในเมืองแทบทุกวัน รวมกันแล้วสิบกว่าคน ถือเป็นกำลังสำคัญไม่น้อย หากสามารถดึงคนกลุ่มนี้มาร่วมมือได้ แผนของเขาย่อมมีโอกาสสำเร็จมากขึ้นหลายส่วน
ไม่คาดคิดว่าผู้เฒ่าสวี่กลับตอบปฏิเสธรวดเร็วเช่นนี้ ซ้ำยังพูดว่าจะหนีไปเสียแต่เช้า เขาจึงเปลี่ยนน้ำเสียงเป็นจริงจังขึ้น
“ท่านลุง ข้ามาถึงก่อนหลายวัน ย่อมรู้สถานการณ์มากกว่าพวกท่าน — ตั้งแต่ออกมาจากมณฑลอวิ๋นโจวพวกท่านก็คงเห็นแล้วว่าทุกเมืองทุกอำเภอในมณฑลชิงโจวล้วนปิดประตูไม่รับผู้ลี้ภัยเข้าเมือง ไม่ใช่แค่ที่เมืองฮวาหยางแห่งนี้เท่านั้น”
“ตอนนี้ได้ยินมาว่าอ๋องเข่าซานบุกถึงมณฑลอวิ๋นโจวแล้ว ส่วนทางเหนือพวกตงหูเองก็เริ่มก่อหวอด ฮ่องเต้ชราในเมืองหลวงยังมัวจัดงานวันเฉลิมพระชนม์ ไม่มีเวลามาเหลียวแลพวกผู้ลี้ภัยอวิ๋นโจวเราเลย ข้ากลัวว่าแม้แต่ถึงวันขึ้นปีใหม่ พวกเราก็คงยังไม่ได้เห็นทานข้าวพระราชทานแน่!”
เขาหยุดหายใจสั้น ๆ แล้วพูดต่อด้วยน้ำเสียงแฝงการชักชวน
“ข้าดูแล้ว พวกท่านก็มากันทั้งครอบครัว ยังมีเด็กเล็กอีกมาก กว่าจะรอนแรมมาถึงมณฑลชิงโจวได้คงเหนื่อยยากไม่น้อย ท่านย่อมไม่อยากมาตายอดอยากอยู่ที่นี่หรอกใช่หรือไม่?”