ตอนแรกเมื่อพวกเขาเพิ่งถูกจัดให้มาอยู่ที่นี่ใหม่ ๆ ทั้งยี่สิบเรือนต่างก็เคยทักทายกัน รู้ชื่อรู้แซ่กันไว้บ้าง เพราะอย่างไรเสียก็ต้องอยู่ร่วมหมู่บ้านเดียวกัน อย่างน้อยควรจะรู้จักหน้าค่าตากันบ้าง ผู้เฒ่าสวี่ก็ทราบดีว่า ผู้เฒ่าโจวผู้นั้น เดิมทีเคยเป็นผู้ใหญ่บ้านมาก่อน! มีคนที่เคยเป็นผู้ใหญ่บ้านอยู่แล้วแท้ ๆ แต่กลับไม่เลือกเขา แล้วมายุให้ตนเป็นแทนเช่นนั้นรึ? นี่มันเรื่องอะไรกัน!
ผู้เฒ่าโจว ผู้เฒ่าเจิ้ง และคนอื่น ๆ ก็พากันเห็นด้วย ใช่แล้ว! ควรเลือกผู้เฒ่าโจวสิ! ฝ่ายผู้เฒ่าโจวเคยเป็นผู้ใหญ่บ้านมาครึ่งค่อนชีวิต ย่อมติดใจในตำแหน่งนี้อยู่ไม่น้อย ในใจลึก ๆ ก็อยากรับอีกครั้ง ต่อให้ตอนนี้เหลือให้ดูแลแค่สิบเก้าครัวเรือน ก็ยังถือว่าเป็น “ผู้ใหญ่บ้าน” อยู่ดี!
แต่เมื่อวานพอถูกคนอื่นชักชวน เขาคนเดียวก็ไม่อาจต้านเสียงส่วนใหญ่ได้ จึงได้แต่จำใจยอมรับไปก่อน
ครานี้พอถูกผู้เฒ่าสวี่เอ่ยชื่อถึง เขาก็แอบมีแววตาเป็นประกายขึ้นมาทันที ถ้าเลือกเขาจริง ๆ ละก็ เขายินดีนัก! ทว่า พวกบ้านม่อที่ตั้งใจจะให้ผู้เฒ่าสวี่เป็นผู้ใหญ่บ้านกลับไม่ยินยอมเลย!
ก็พวกเขาอุตส่าห์ขวนขวายมาที่นี่ เพื่อจะให้ผู้เฒ่าสวี่เป็นผู้ใหญ่บ้านแท้ ๆ ถ้าผลออกมาไม่เป็นอย่างนั้น พวกเขาจะเหนื่อยกันไปทำไม? ไม่ได้มาว่างเล่นเสียหน่อย! พอเห็นท่าทีเริ่มเปลี่ยนไป คนหนึ่งซึ่งมาจากหมู่บ้านเดียวกับผู้เฒ่าโจว คือผู้เฒ่าหลิว ก็รีบส่งสายตาเป็นเชิงเตือนให้เขาเข้าใจ
ผู้เฒ่าโจวเลยยกมือโบกพลางว่า “ข้าไม่ไหวแล้วล่ะ แก่แล้ว แก่แล้ว ร่างกายก็ไม่ดี กลัวว่าจะทำหน้าที่ผู้ใหญ่บ้านได้ไม่ดีหรอก”
ผู้เฒ่าสวี่ถามขึ้นว่า “ปีนี้ท่านอายุเท่าไรแล้วหรือ?”
ผู้เฒ่าโจวตอบ “ปีนี้พอเปลี่ยนศักราช ก็เข้าสู่ห้าสิบปีพอดี”
ผู้เฒ่าสวี่หัวเราะเบา ๆ “อายุน้อยกว่าข้าตั้งห้าหกปีแน่ะ! ข้าดูแล้วท่านยังแข็งแรงดีนี่ คนเราน่ะ ต้องมีอะไรให้ทำถึงจะไม่แก่เร็ว ถ้าอยู่เฉย ๆ ทั้งคนทั้งสมองไม่ขยับ ก็จะยิ่งร่วงโรยเร็วเข้าไปใหญ่ ส่วนข้าน่ะ ไม่ไหวแล้วล่ะ ตอนหนีภัยโรคเล่นงานเอาจนเกือบไปพบบรรพบุรุษมาแล้ว กำลังแรงไม่มีพอจริง ๆ”
“อีกอย่าง ข้าไม่เคยเป็นผู้ใหญ่บ้านมาก่อนเลย ไม่รู้เรื่องอะไรทั้งนั้น จะเทียบกับเจ้าที่เคยเป็นมาตลอดครึ่งชีวิตได้อย่างไร? ข้าว่าผู้ใหญ่บ้านยังไงก็ต้องเป็นเจ้าถึงจะเหมาะ ทั้งกับหมู่บ้านที่สิบหกของพวกเรา ทั้งกับทุกคน มันถึงจะดีนะ!”
เมื่อผู้คนรอบข้างต่างเห็นด้วย แต่ผู้เฒ่าสวี่ก็ยืนกรานปฏิเสธไม่รับตำแหน่ง ยิ่งมีผู้เฒ่าโจวผู้ที่ลึก ๆ ก็อยากได้ตำแหน่งมาช่วยตีบทอีกคน ผลสุดท้าย ต่อให้หมู่บ้านฝั่งโม่ต้าโจ้วจะอ้อนวอนอย่างไร ตำแหน่งผู้ใหญ่บ้านก็ยังตกเป็นของผู้เฒ่าโจวอยู่ดี
________________________________________
ผู้ใหญ่บ้านของหมู่บ้านผู้ลี้ภัยที่สิบหกได้ถือกำเนิดขึ้นอย่างสด ๆ ร้อน ๆ และไหน ๆ ก็ขี่คลื่นอยู่แล้ว จึงรีบตั้งชื่อหมู่บ้านต่อทันที ฝ่ายม่อต้าจ้วงกับพวกแม้จะผิดหวัง แต่ก็ได้แต่อมยิ้มอย่างฝืดเคือง
สุดท้าย ภายใต้การนำของผู้เฒ่าสวี่ พร้อมเสียงสนับสนุนของอีกหกครัวเรือน หมู่บ้านก็ได้ชื่อใหม่ว่า “หมู่บ้านเสี่ยวเหอ” หมู่บ้านเล็กริมลำธาร ชื่อหมู่บ้านไม่ต้องอาศัยความรู้วิชาอะไรนัก ขอแค่เรียกง่าย ปากลื่นก็พอ เพราะหลังหมู่บ้านมีภูเขาอยู่ ส่วนข้าง ๆ ก็มีลำธารไหลผ่าน
แรกเริ่มมีคนเสนอชื่อ “ชิงซานชุน” หมู่บ้านเขียวขจี แต่หมู่บ้านข้าง ๆ ที่สิบห้าก็ใช้ชื่อนี้ไปแล้ว จึงตกลงเรียก “เสี่ยวเหอชุน” หมู่บ้านลำธารเล็กแทน ซึ่งก็ดูน่ารักดี เมื่อผู้ใหญ่บ้านคนใหม่เข้ารับตำแหน่ง ย่อมต้องมีการประชุมหมู่บ้านครั้งแรกเพื่อวางแนวทางชีวิตต่อไปของทุกครัวเรือน
ผู้เฒ่าโจว ซึ่งบัดนี้กลายเป็นผู้ใหญ่บ้านโจว ก็ยังคงคึกคักไม่แพ้สมัยก่อน คิดจะจัดประชุมในลานบ้านเลยทันที เพราะเห็นว่าทุกคนมารวมตัวอยู่กันพร้อมหน้า จึงถือโอกาสหารือถึงการดำรงชีพของ “หมู่บ้านเสี่ยวเหอ” ต่อไป
ลมหนาวยิ่งพัดแรงขึ้นทุกวัน ไม้ฟืนพอมีจากในเขา แต่ข้าวปลาอาหารกลับขาดแคลนอย่างยิ่ง จะให้กินแต่ผักป่าก็คงอยู่ไม่รอด ก่อนหน้านี้ทุกคนก็เคยเข้าเมืองไปหางานทำแล้ว แต่ไม่มีใครรับพวกเขาเลย หลายวันมานี้ มีเพียงเจ็ดครัวเรือนของบ้านสวี่เท่านั้นที่รวมกันแล้วมีแรงงานพอให้ไปแบกของใหญ่ ๆ ได้ เลยพอมีรายได้บ้าง แต่อย่างนั้นก็ยังไม่เพียงพอ
ม่อต้าจ้วงที่ไม่ละความพยายาม เห็นช่องจึงพูดขึ้นว่า
“เราทุกคนก็เป็นคนหมู่บ้านเสี่ยวเหอด้วยกันทั้งนั้น ควรจะช่วยเหลือกันเหมือนญาติไม่ใช่หรือ? ข้าดูบ้านพี่ชายสวี่นี่ ทั้งมีไก่ ทั้งมีสวนผัก แถมยังเพิ่งหว่านเมล็ดไว้ เห็นทีในมือคงมีเงินอยู่บ้างใช่ไหม?”
ว่าแล้วเขาก็ยิ้มกว้าง “คือข้ามีฝีมือทำขนมกว๋าถัง (ขนมอ้อย) เป็นตำรับสืบทอดจากบรรพบุรุษ แต่ไม่มีทุนจะเริ่ม พี่ชายสวี่ช่วยให้ข้ายืมเงินหน่อยเถอะ ไม่ต้องมาก แค่หนึ่งตำลึงก็พอ ข้ารับรอง ขายขนมอ้อยไม่ขาดทุนแน่ พอขายได้เงินเมื่อไร ข้าจะรีบใช้คืนทันที!”
ยืมเงินหรือ? ผู้เฒ่าสวี่ถึงกับถลึงตา พูดกันดี ๆ ว่าจะอยู่กันอย่างครอบครัวเดียว ข้าก็ต้องยืมเงินให้เจ้าด้วยหรือไง? เรื่องอื่นพอคุยได้ แต่ “ยืมเงิน” นี่…คงต้องขอปฏิเสธโดยสิ้นเชิง!
แม้แต่คนในเครือญาติใกล้ชิดยังไม่แน่ว่าจะให้ยืม แล้วนี่คนอื่นจะให้ได้อย่างไร เขามีเงินอยู่เพียงน้อยนิด ที่ตั้งใจเก็บไว้เพื่อให้หลานชายคนเล็กไปเรียนหนังสือ ต่อให้พูดเพราะแค่ไหน ก็ไม่มีทางยอมควักออกมาแน่
“เจ้าทำขนมกว๋าถังเช่นนั้นรึ? นั่นฝีมือดีเชียวนะ เจ้าหากินได้แน่ ข้าเชื่อ!” ผู้เฒ่าสวี่หัวเราะบางเบา “แต่จะให้ข้ายืมเงินล่ะก็ เจ้าคงหาคนผิดแล้วล่ะ ถ้าข้ามีเงินมากขนาดนั้น ป่านนี้ลูกชายทั้งสามคงไม่ต้องออกไปแบกของให้เหนื่อยหรอก! จะให้ยืมตั้งหนึ่งตำลึง เจ้าคงเห็นข้าเป็นเศรษฐีไปแล้ว”
ม่อต้าจ้วงหัวเราะฝืด ๆ “เช่นนั้น…ห้าร้อยเหรียญก็ได้สิ?”
ผู้เฒ่าสวี่ส่ายหน้า “ไม่มีจริง ๆ” บรรยากาศเริ่มตึงเครียดขึ้นเล็กน้อย ม่อต้าจ้วงหน้าตึงไปในทันที เขาไม่คาดคิดเลยว่าบ้านสวี่ที่ดูมั่งมีจะตระหนี่ถึงเพียงนี้ หนึ่งตำลึงก็ไม่ยอมปล่อยมือ พอเห็นม่อต้าจ้วงหน้าเจื่อนลง คนอื่น ๆ ที่เดิมก็คิดจะลองขอยืมบ้าง จึงพากันเงียบงันไม่กล้าอ้าปากอีก
ในใจของแต่ละคนล้วนมีความขุ่นเคือง เดิมทีพวกเขาหวังว่า ถ้าเลือกผู้เฒ่าสวี่เป็นผู้ใหญ่บ้าน เขาก็จะต้องดูแลชาวบ้านและให้ความช่วยเหลือ แต่ตอนนี้ทุกอย่างกลับตรงกันข้าม! ถ้าไม่ใช่เพราะผู้เฒ่าโจวล่ะก็ พวกเขาอาจกล่อมจนได้ผลแล้วแท้ ๆ!
เมื่อคิดเช่นนี้ ม่อต้าจ้วงและพรรคพวกก็เริ่มรู้สึกเคืองผู้เฒ่าโจวขึ้นมาทันที ในที่สุดทุกคนก็หันไปมอง “ผู้ใหญ่บ้านโจว” อย่างคาดหวัง ชีวิตต้องดำเนินต่อไป ท่านเป็นผู้ใหญ่บ้านแล้ว ก็ต้องคิดหาทางให้พวกเราด้วยสิ! ผู้ใหญ่บ้านโจวได้แต่นั่งเหงื่อตกในใจ... ว่าแต่ตำแหน่งผู้ใหญ่บ้านนี่ มันไม่ใช่งานง่ายเลยนะ?
ตอนนี้...ยังจะทันไหมถ้าจะขอถอนตัว?