“พวกเราคนแก่แข้งขาไม่แข็งแรง ก็ไม่ได้หมายความว่าจะทำงานไม่ไหวหรอกนะ พวกนั้นได้เงินค่าจ้างแล้ว จะให้เรียกกลับมาก็ไม่ได้! เช่นนั้นก็ให้พวกเรากับเด็กหนุ่ม ๆ ลงมือทำกันเองเถอะ!”
บ้านที่สร้างด้วยหิน ผสมดินอัดและหลังคามุงหญ้านั้น สร้างขึ้นได้เร็วไม่น้อย
สี่ผู้เฒ่ากับเด็กหนุ่มหกเจ็ดคน พากันลงมืออย่างคึกคัก ขุดดิน ก่ออิฐ ตักน้ำ ไม่มีใครว่างมือเลยแม้คนเดียว แม่เฒ่าสวี่ก็พาหลานสะใภ้ทั้งสองกับหลานสาวสองคน นำแป้งสาลีขาวที่บ้านฟางส่งมาออกมา นวดแป้งแล้วตั้งหม้อนึ่งหมั่นโถว
เมื่อเพื่อนบ้านมาช่วยสร้างบ้าน ถึงจะไม่ได้พูดถึงค่าจ้าง ก็ต้องจัดหาอาหารเลี้ยงตอบแทนตามธรรมเนียม แม้ตอนนี้สภาพชีวิตไม่เอื้ออำนวย จะจัดเหล้าอาหารไม่ได้ แต่หมั่นโถวคนละสองลูกนั้น ยังไงก็ต้องมีให้ครบทุกคน
ข้างนี้กำลังทำงานกันอย่างแข็งขัน ก็มีบางครอบครัวในหมู่บ้านเดินผ่านมาเห็นเข้า แล้วอาสาช่วยทำบ้าง ผู้เฒ่าสวี่เกรงใจจะปฏิเสธไม่ได้ พวกนั้นพอเข้ามาก็ลงมือทำเลย พอให้กลับก็ไม่กลับ ทำให้ไล่ไม่ลงจริง ๆ
ชาวบ้านพวกนี้ก็รู้กันอยู่ว่า ไม่ได้กินอิ่มมานานแล้ว จะมาช่วยทำงานหวังอะไร เขาเองก็เข้าใจดีอยู่ในใจ จึงได้แต่ถอนหายใจ แล้วหันกลับไปบอกแม่เฒ่าสวี่เสียงเบา ๆ ว่า “นึ่งหมั่นโถวเพิ่มอีกหน่อยเถอะ”
หมั่นโถวจึงนึ่งเพิ่มขึ้นอีกหลายเข่ง ผลที่ได้ก็เห็นชัด ไม่ถึงสองวัน บ้านหินสองห้องก็เสร็จเรียบร้อย แถมยังมีเหลือก่อเพิ่มได้อีกหนึ่งห้อง พร้อมทั้งต่อเติมห้องเล็กอีกห้องไว้เก็บของเบ็ดเตล็ด
ผู้เฒ่าโจวมองดูแล้ว ก็อดถามไม่ได้ว่าใช้แป้งสาลีไปเท่าไร หลังคำนวณคร่าว ๆ แล้วก็เริ่มวางแผนจะก่อบ้านบ้าง เพราะบ้านของเขามีคนมากกว่าบ้านสกุลสวี่อีก ที่อยู่ก็ยิ่งคับแคบ จากนั้นไม่กี่บ้านก็เริ่มทำตามกัน บางบ้านก่อเพิ่มหนึ่งห้อง บางบ้านสองห้อง ทำงานกันทั้งวันก็เอาเงินมารวมกันเพื่อซื้อแป้งสาลีมานึ่งหมั่นโถวกิน หลายวันผ่านไป พวกที่มาช่วยทำงานในหมู่บ้านก็ได้กินอิ่มกันบ้าง ทั้งยังแอบได้ยินมาว่าสวี่ชุนเหอกับพวกนั้นไปทำงานที่ไหน
พอรุ่งขึ้น พวกเขาก็แยกกันออกไปหางานเองที่อ่าวสกุลหวัง ตกเย็นกลับมาก็พูดกันเสียงดังว่า “พวกข้าได้ทำงานแล้วนะ! คนคุมงานเลือกพวกข้าแล้ว!”
ผู้เฒ่าสวี่ฟังแล้วก็ไม่ได้พูดอะไรเพิ่มเติม อย่างไรเสีย พวกเขาก็ไปหางานกันเอง อีกทั้งคนคุมงานที่อ่าวสกุลหวังก็กำลังต้องการแรงงานพอดี เช่นนี้ก็ดีแล้วทั้งสองฝ่าย ในเมื่อเป็นคนหมู่บ้านเดียวกัน หากทุกครอบครัวอยู่ดีกินดีขึ้นได้บ้าง หมู่บ้านก็จะสงบสุข ไม่ต้องมีเรื่องขโมยของหรือทะเลาะเบาะแว้งให้รำคาญใจ
——
สวี่ต้าจวิ้นเองไม่รู้เลยว่าที่บ้านกำลังยุ่งวุ่นวายกับการก่อสร้างอยู่ เขานั่งเกวียนเข้ามาในเมืองตามปกติ พอมาถึงสำนักศึกษา ก็เจอฟางอวี้ซิงที่เพิ่งเดินลัดทางมาเหมือนกัน เมื่อเจอกัน ฟางอวี้ซิงก็ยื่นตะกร้าใส่หนังสือคืนให้เขา พร้อมยื่นถุงเงินใบหนึ่งมา “นี่คือค่าเล่าเรียนของเจ้า พ่อข้าให้ข้านำมาส่ง”
สวี่ต้าจวิ้นรับไว้ ทั้งสองเดินเข้ามาพร้อมกัน พอถึงห้องเรียน เขาก็แวะไปส่งเงินให้ท่านอาจารย์ก่อน ระหว่างทางพลางเขย่าถุงเงินดู ก็พบว่าข้างในไม่ใช่ห้าตำลึงอย่างที่ปู่พูดไว้จริง ๆ เป็นอย่างที่เขาคิดไว้ไม่มีผิด เมื่อส่งเงินเสร็จ เขากลับเข้าไปในห้องเรียน ขณะนั้นเพื่อนร่วมชั้นทุกคนมาครบแล้ว ต่างนั่งก้มหน้าอ่านหนังสือกันอยู่ เขารีบหาที่นั่งของตน วางตะกร้าหนังสือลง หยิบหนังสือออกมาเริ่มอ่านช่วงเรียนเช้า
อาจารย์เริ่มสอนหนังสือ แต่สวี่ต้าจวิ้นก็ยังอดเผลอใจลอยไม่ได้อยู่ดี การอ่านนั้นช่างน่าเบื่อยิ่งนัก จะให้จิตใจจดจ่อก็ไม่ใช่เรื่องง่าย สิ่งที่เขาทำได้ดีที่สุดคือ “พยายามไม่เหม่อซ้ำอีกครั้ง” เท่านั้นเอง พอหมดช่วงเช้า ถึงเวลาอาหารกลางวัน สวี่ต้าจวิ้นก็เหมือนฟื้นคืนชีพ ทั้งร่างเต็มไปด้วยพลัง กระโดดลุกขึ้นอย่างตื่นเต้น รีบตรงดิ่งไปที่โรงอาหารคนแรก
คนกินข้าวจะยอมล้าหลังได้อย่างไร! เขาตักข้าวสามทัพพี กับกับข้าวเต็มชามเช่นเคย คนในโรงอาหารต่างก็ชินเสียแล้ว สวี่ต้าจวิ้นกินอย่างเอร็ดอร่อยไม่หยุด มือขวาตัก มือซ้ายยกชาม จนไม่นานก็เห็นก้นชาม พวกนักเรียนที่กินจุยากอย่างฟางจื้ออันมองแล้วถึงกับรู้สึกแน่นท้องไปด้วย
อดเอ่ยขึ้นว่า “เจ้ากินเก่งจริง ๆ เลยนะ”
สวี่ต้าจวิ้นยิ้ม ตักคำสุดท้ายจนหมดชาม ไม่เหลือแม้แต่เมล็ดเดียว กินเสร็จเขาไปล้างปากด้วยน้ำชา พลางนึกขึ้นได้ว่าเช้านี้เขาเพิ่งขอแปรงสีฟันกับยาสีฟันจากสวี่อินอินมา แปรงอย่างละเอียดทุกซอกทุกมุม รับรองได้ว่าไม่มีคราบเหลืองหลงเหลือแน่
กลับเข้าห้องเรียน เขาเดินไปหาฟางฉงอวิ๋น “ศิษย์พี่ฟาง”
ฟางฉงอวิ๋นเงยหน้ามอง เห็นคนตรงหน้ากำลังยิ้มจนเห็นฟันขาวแวววับ ก็อดเม้มริมฝีปากไม่ได้ “มีเรื่องอันใดหรือ?”
สวี่ต้าจวิ้นยิ้มกว้างจนเห็นฟันทั้งปาก แล้วส่ายหน้า “ไม่มีอะไรหรอก แค่อยากมาขอบคุณพี่ที่ให้ตัวอย่างอักษรเมื่อวาน ข้าขอตัวไปฝึกเขียนต่อละ”
พูดจบก็หมุนตัวกลับไปที่โต๊ะของตน ฟางฉงอวิ๋นมองตาม แววตาพลันเปล่งประกาย “เด็กคนนี้ยิ้มเก่งจริง ๆ ...แต่ยิ้มจนตาแทบหายเลย ควรเตือนดีไหมนะ”
สวี่ต้าจวิ้นหยิบกระดาษกับพู่กันออกมา บดหมึกแล้วเริ่มฝึกคัดตัวอักษรตามตัวอย่าง ฟางจื้ออันหาวพลางหลับตาพักสักครู่ ก่อนจะลืมตาขึ้นมามองสวี่ต้าจวิ้นเขียนตัวอักษรอย่างตั้งใจ
“เจ้ามองข้าทำไม?” สวี่ต้าจวิ้นถามโดยไม่เงยหน้า
“วันนี้ไม่อยากเขียนหนังสือเลย” ฟางจื้ออันตอบ
สวี่ต้าจวิ้นฟังแล้วรู้สึกเห็นอกเห็นใจทันที นี่แหละเพื่อนร่วมโต๊ะที่แท้จริง ทั้งคู่ต่างก็มีนิสัยขี้เกียจเรียนอยู่ในตัว แต่ความรู้สึกแบบนี้แพร่เชื้อได้ง่าย เขาจึงรีบตั้งสมาธิกลับมาจดจ่อกับตัวหนังสือ กลัวจะเผลอขี้เกียจตามอีกคน
ฟางจื้ออันนั่งมองอย่างเบื่อหน่าย สายตาเผลอเหลือบไปเห็นในตะกร้าหนังสือของสวี่ต้าจวิ้น มีหนังสือเล่มหนึ่งที่ตนเองกำลังอ่านอยู่แต่ยังไม่จบ ทว่าเช้าวันนี้ดันลืมเอามา
“ขอยืมดูเล่มนี้หน่อยได้ไหม?” อย่างน้อยก็ดีกว่านั่งเหม่อ เผื่ออาจารย์เดินมาตรวจจะไม่โดนดุ
“หยิบเองเลย” สวี่ต้าจวิ้นตอบโดยไม่เงยหน้า ยืมหนังสือเท่านั้น ไม่ใช่เรื่องใหญ่ ฟางจื้ออันได้ยินดังนั้นจึงเอื้อมมือไปหยิบหนังสือขึ้นมา แต่พอหนังสือถูกยกออก ก็เห็นว่าข้างใต้มีหม้อดินเล็ก ๆ ซ่อนอยู่
เขา “หืม?” ขึ้นเสียงเบาอย่างแปลกใจ “นี่อะไรหรือ? กินได้ไหม?”
ในตะกร้าหนังสือของนักเรียนคนอื่น ๆ มีแต่หมึก กระดาษ พู่กัน ไม่มีใครใส่ของอื่นไว้แน่ ๆ แต่ของสวี่ต้าจวิ้นกลับมีหม้อดิน... หรือว่าจะเป็นของกินอะไรดี ๆ กันแน่?