บิดาของจินเสี่ยวเยี่ยกับหลีเหล่าเกินอายุยังไม่ถึงห้าสิบปี แต่ฟันกลับแทบไม่เหลือแล้ว สาเหตุส่วนหนึ่งมาจากการไม่ใส่ใจความสะอาด อีกส่วนหนึ่งมาจากการตรากตรำทำงานหนักและขาดสารอาหาร
ยิ่งกว่านั้น ในหมู่บ้านแห่งนี้ การเสียชีวิตเมื่ออายุห้าสิบกว่าปีนับเป็นเรื่องปกติ ผู้ใดมีชีวิตถึงหกสิบปีได้ ก็ถือว่าอายุยืนแล้ว ท่านย่าของจินเสี่ยวเยี่ย ก็เป็นหนึ่งในผู้สูงอายุไม่กี่คนของหมู่บ้านที่มีอายุยืน
หลังรับประทานอาหารเสร็จ จินเสี่ยวเยี่ยตั้งใจจะไปดูที่นา แต่ไม่ได้ชวนหลีเหล่าเกิน เพราะวันนี้นางไม่ได้คิดจะลงมือทำงานอะไร ดังนั้นหลีเหล่าเกินจึงติดตามหลีชิงจื้อไปนั่งรับลมที่ท่าน้ำ
หลีชิงจื้อรู้เรื่องต่าง ๆ มาก อีกทั้งเต็มใจพูดคุยกับผู้คน เวลานี้จึงสนิทสนมกับท่านป้าสูงวัยในหมู่บ้านแล้ว ส่วนหลีเหล่าเกิน วันนี้ก็มีผู้คนล้อมวงพูดคุยกับเขาไม่น้อย เพราะหลีเหล่าเกินเพิ่งกลับมาจากอำเภอฉงเฉิงนั่นเอง
“อำเภอฉงเฉิงกว้างใหญ่มาก ถนนที่นั่นปูด้วยแผ่นหินทั้งสาย!”
“คราวนี้ข้าเห็นเรือใหญ่ที่ท่าเรือลำหนึ่ง สูงตั้งสามชั้น!”
“สินค้าที่ท่าเรือมีมากมายเหลือเกิน แถมยังมีคนตั้งแผงขายซาลาเปาอีกด้วย!”
“เสี่ยวเยี่ยรู้จักผู้คนไม่น้อย นางพาข้าไปเยี่ยมผู้คนหลายบ้าน พวกเขายังให้ปลาเค็มกับข้าด้วย”
....................................................................................
หลีเหล่าเกินเล่าเรื่องนั้นเรื่องนี้ไม่หยุด ทั้งยังยกเรื่องที่ตนเคยประสบมาเล่าอย่างออกรสออกรส น้ำเสียงเต็มไปด้วยความภาคภูมิใจ
ในเวลาเดียวกัน หลีต้าเหมากับหลีเอ้อร์เหมาก็กำลังอวดท่านพ่อของตนกับเด็กคนอื่นเช่นกัน
“วันนี้ท่านพ่อพาพวกข้าไปจับปลา ปลานั่นอร่อยมาก!”
“ท่านพ่อยังสอนพวกข้าท่องหนังสือด้วย ข้าจะท่องให้พวกเจ้าฟัง!”
“พวกเจ้าท่องตัวเลขเป็นหรือไม่? วันนี้ท่านพ่อสอนข้านับเลขแล้ว!”
...............................................................................
ผู้คนในหมู่บ้านเมี่ยวเฉียนแทบไม่มีใครอ่านหนังสือออก แต่การนับเลขนั้นล้วนทำเป็น เพียงแต่หลีต้าเหมากับหลีเอ้อร์เหมายังเล็ก เด็กวัยนี้ยังนับเลขไม่เป็นจริง ๆ
ดังนั้น เด็ก ๆ กลุ่มหนึ่งจึงมองหลีต้าเหมากับหลีเอ้อร์เหมาด้วยความชื่นชม หลีเอ้อร์เหมาตั้งใจอวดเต็มที่ ถึงกับเริ่มท่องขึ้นมาว่า “มนุษย์แรกเกิด ล้วนมีจิตใจดีงาม...”
แม้เด็กเหล่านั้นจะฟังไม่ออกว่าเขากำลังท่องอะไร แต่ก็ไม่ได้ทำให้พวกเขาหยุดมองเขาด้วยความอิจฉา
เมื่อหลีชิงจื้อเห็นภาพทั้งหมดนี้ ก็อดอยากหอมแก้มดำ ๆ ของเด็กทั้งสองอีกครั้งไม่ได้
นี่คือลูกของเขา ลูกของเขาเอง!
ขณะทุกคนกำลังนั่งรับลม ก็เห็นเหล่าเหยาคนพายเรือพาเหยาเจิ้นฟู่กลับมาอีกครั้ง
ทันทีที่เรือเทียบท่า เหยาเจิ้นฟู่ก็ได้ยินหลีต้าเหมากับหลีเอ้อร์เหมากำลังท่อง《สามอักษร》
ก่อนหน้านี้หลีชิงจื้อบอกว่าจะสอนเด็กทั้งสองท่องหนังสือ บัดนี้ดูเหมือนจะเป็นความจริง ได้ยินว่าหลายวันที่ผ่านมา เด็กทั้งสองก็อยู่ในการดูแลของหลีชิงจื้อตลอด บุรุษตัวโตกลับทำได้เพียงอยู่บ้านเลี้ยงเด็ก ช่างไร้ความสามารถเสียจริง!
“พี่เหยา” หลีชิงจื้อยิ้มพลางทักทายเหยาเจิ้นฟู่ ก่อนหันไปมองหลีต้าเหมากับหลีเอ้อร์เหมาที่กำลังท่องหนังสือ
“ขอบคุณพี่เหยาที่ให้ข้ายืมหนังสือ ช่วงหลายวันนี้ข้าว่าง ไม่มีอะไรทำ ก็เลยสอนเด็ก ๆ ไปบ้าง”
“เด็กวัยนี้ถึงเวลาต้องเริ่มเรียนแล้ว ตอนนั้นข้าเองก็เสียเปรียบเพราะเริ่มเรียนช้าเกินไป” เหยาเจิ้นฟู่กล่าว สมัยนั้นเขาอายุแปดขวบจึงได้เข้าเรียน ก่อนหน้านั้นเอาแต่วิ่งเล่นอยู่ชนบท ไม่รู้อะไรเลย พอเข้าโรงเรียนครั้งแรกก็ทำเรื่องน่าอายไว้ไม่น้อย
ทุกครั้งที่เหยาเจิ้นฟู่นึกถึงเรื่องนี้ก็อดอึดอัดไม่ได้ โชคดีที่เวลานี้เขาคุ้นเคยกับอำเภอฉงเฉิงเป็นอย่างดี จนแทบไม่ต่างจากคนในเมืองแล้ว
“ข้าก็แค่ให้พวกเขาท่องเล่น ๆ” หลีชิงจื้อยิ้ม “พี่เหยา 《สามอักษร》 ข้าอ่านจบแล้ว วันนี้จะนำมาคืนให้พี่ พี่ยินดีให้ข้ายืมหนังสืออีกสักเล่มหรือไม่?”
เหยาเจิ้นฟู่ตอบรับทันที “ได้”
หลีชิงจื้อฝากหลีเหล่าเกินช่วยดูเด็กทั้งสอง ก่อนจะเดินตามเหยาเจิ้นฟู่กลับไป
ที่จริงในหมู่บ้าน หากเด็กทั้งสองไม่ลงน้ำ ก็มักไม่เกิดอันตรายใด ๆ คนในหมู่บ้านต่างรู้จักกันหมด หากมีคนแปลกหน้าเข้ามา ทุกคนก็จะจับตาดูทันที
หลังจากหลีชิงจื้อนำ《สามอักษร》ไปคืนแล้ว ก็ยืม《พันบทกวี》ซึ่งเป็นหนังสือสำหรับเริ่มเรียนมาจากเหยาเจิ้นฟู่อีกเล่ม หนังสือเล่มนี้เช่นเดียวกับ《สามอักษร》 เจ้าของร่างเดิมเคยท่อง เคยเรียน และยังจำได้ค่อนข้างดี เขานำกลับมาศึกษาอีกไม่กี่วันก็น่าจะท่องได้ อีกทั้งยังใช้สอนเด็กทั้งสองท่องบทกวีได้ด้วย
เมื่อยืมหนังสือมาแล้ว หลีชิงจื้อกล่าวขอบคุณเหยาเจิ้นฟู่ ก่อนเดินกลับบ้าน แต่เพิ่งมาถึงหน้าประตูบ้าน ก็พบสตรีวัยกลางคนผู้หนึ่ง ดูแล้วค่อนข้างคุ้นหน้า หลีชิงจื้อนึกอยู่ครู่หนึ่ง จึงจำได้ว่านี่คืออาหญิงเล็กของจินเสี่ยวเยี่ย หรือก็คือน้องสาวของบิดาจินเสี่ยวเยี่ยที่แต่งงานอยู่ในหมู่บ้านเดียวกัน
ท่านปู่กับท่านย่าของจินเสี่ยวเยี่ยมีบุตรชายสองคนก่อน จึงมีบุตรสาวอีกสองคนภายหลัง อาหญิงเล็กของจินเสี่ยวเยี่ยผู้นี้อายุเพียงสามสิบกว่าปี แต่รูปร่างหน้าตากลับดูราวกับคนวัยห้าสิบกว่า ผมเผ้ายุ่งเหยิง หางตาเต็มไปด้วยริ้วรอย
“อาหญิงเล็ก!” หลีชิงจื้อร้องเรียกอย่างกระตือรือร้น “อาหญิงเล็กมามีธุระหรือ? เชิญเข้ามาดื่มน้ำชาก่อนเถิด”
อาหญิงเล็กจินยังไม่คุ้นกับความกระตือรือร้นของหลีชิงจื้อ “เสี่ยวเยี่ยอยู่บ้านหรือไม่?”
“นางไปที่นาแล้วขอรับ แต่คงใกล้จะกลับมาแล้ว” หลีชิงจื้อตอบ
อาหญิงเล็กจินพยักหน้า เมื่อเห็นหลีชิงจื้อยกเก้าอี้มาให้นาง จึงนั่งลง จากนั้นหยิบผักจำนวนหนึ่งส่งให้หลีชิงจื้อ แล้วถามว่า “ได้ยินว่าวันนี้เหยาจู่หมิงมาหาเรื่องเจ้าหรือ?”
หลีชิงจื้อกล่าวว่า “จะเรียกว่ารังแกก็คงไม่ถึงเพียงนั้น แค่มีเรื่องโต้เถียงกันเล็กน้อยขอรับ”
อาหญิงเล็กจินกล่าวว่า “ทำให้เจ้าต้องลำบากใจแล้ว เหยาจู่หมิงผู้นั้นไม่ใช่คนดีเลย บ้านของพวกข้าช่างโชคร้ายถึงแปดชาติที่ต้องมาเป็นเพื่อนบ้านกับครอบครัวนั้น...”
อาหญิงเล็กจินบ่นต่อเนื่อง พร้อมไล่เล่าเรื่องเกินเลยที่ครอบครัวของเหยาจู่หมิงเคยทำไว้ทีละเรื่อง
ทั้งแอบขโมยมูลสัตว์ของบ้านพวกเขา ขโมยผัก ขโมยไข่ในเล้าไก่ของบ้านพวกเขา ที่เกินไปกว่านั้นคือ เมื่อไก่ของบ้านสกุลเหยาออกไข่น้อยลง กลับใส่ร้ายว่าบ้านของพวกเขาเป็นคนขโมย
หลีชิงจื้อ “...”
ก่อนหน้านี้ตอนเขาป่วย อาหญิงเล็กจินไม่ได้แวะมาเยี่ยมโดยเฉพาะ และไม่ได้เอาของมาให้ แต่วันนี้กลับมาหาถึงบ้าน...หรือว่าอาหญิงเล็กจินตั้งใจมาที่นี่เพื่อบ่นเรื่องเหยาจู่หมิงให้พวกเขาฟัง?
แต่เขากลับยินดีจะรับฟังเสียด้วย เรื่องจุกจิกเล็ก ๆ น้อย ๆ ในชีวิตประจำวันเหล่านี้ สำหรับเขาแล้ว ล้วนเป็นกลิ่นอายของชีวิตมนุษย์ทั้งสิ้น
อาหญิงเล็กจินเป็นคนช่างพูด ชอบพูดคุยเป็นที่สุด ตอนแรกนางบ่นเรื่องเหยาจู่หมิงให้หลีชิงจื้อฟัง จากนั้นก็เริ่มบ่นเรื่องคนในบ้านของตนเอง บอกว่าพ่อสามีกับแม่สามีทะเลาะกันอยู่เสมอ สามีก็ไม่สนใจเรื่องใดเลย ส่วนบุตรชายก็เป็นคนโง่งม
หลีชิงจื้อ “...”
เรื่องราวชีวิตของอาหญิงเล็กจินช่างมีสีสันเสียจริง! แต่เขากลับชอบฟังมาก...หลีชิงจื้อจึงแกล้งถามเรื่องของจินเสี่ยวเยี่ยไปอย่างแนบเนียน
อาหญิงเล็กจินเริ่มเล่าทันที! นางบอกว่าจินเสี่ยวเยี่ยอารมณ์ร้อน ตั้งแต่เล็กก็ชอบแข่งขันกับผู้อื่น บอกว่าจินโม่ลี่เกียจคร้านมาตั้งแต่เด็ก อีกทั้งยังบอกว่ามารดาของนาง หรือก็คือท่านย่าของจินเสี่ยวเยี่ย ลำเอียงและเอ็นดูบ้านของลุงใหญ่จินมากกว่า...
หลีชิงจื้อสรุปใจความได้คร่าว ๆ ว่า ท่านปู่กับท่านย่าของจินเสี่ยวเยี่ยต่างให้ความสำคัญกับบ้านของลุงใหญ่จินมากกว่า ก่อนที่บุตรชายทั้งสามของลุงใหญ่จินจะเติบโตพอช่วยงานได้ งานแทบทั้งหมดในบ้านล้วนตกเป็นของครอบครัวจินเสี่ยวเยี่ย
บิดาและมารดาของจินเสี่ยวเยี่ยต่างยอมทน ไม่เคยปริปากบ่น แต่จินเสี่ยวเยี่ยเป็นคนอารมณ์ร้อน ถึงกับโต้เถียงกับท่านย่าอยู่บ่อยครั้ง
หลีชิงจื้อนึกภาพจินเสี่ยวเยี่ยตั้งแต่อายุยังน้อยคอยออกหน้าปกป้องบิดามารดา ก็อดหัวเราะออกมาไม่ได้
เขาชอบนิสัยของจินเสี่ยวเยี่ยมาก หลังผ่านวันสิ้นโลกมา เขาเข้าใจอย่างถ่องแท้ว่า มนุษย์พึ่งพาได้ก็มีเพียงตนเอง แต่เขาไม่ชอบคนที่เห็นแก่ตัว โหดเหี้ยม ไร้เมตตา และทำร้ายผู้อื่นเพื่อประโยชน์ของตนเอง
คนอย่างจินเสี่ยวเยี่ยนี่แหละ ดีมากแล้ว
เมื่อจินเสี่ยวเยี่ยกลับถึงบ้าน ก็เห็นหลีชิงจื้อกำลังพูดคุยกับอาหญิงเล็กของนางอย่างออกรสออกรส จนชั่วขณะหนึ่งนางไม่รู้ว่าจะพูดอะไรดี