จ้าวเหล่าซานกับจ้าวเสี่ยวโต้วต่างก็น่าเวทนา ช่วงหลายปีมานี้จินโม่ลี่อยู่แต่ในหมู่บ้านเมี่ยวเฉียน ไม่เคยไปหมู่บ้านอื่น จึงลืมเรื่องนี้ไปเสียสนิท แต่พอเห็นจ้าวเสี่ยวโต้ว ความทรงจำทั้งหมดก็หวนกลับมาอีกครั้ง
ในตอนแรก หลีชิงจื้อเฝ้ามองจ้าวเสี่ยวโต้วเล่นกับหลีต้าเหมาและหลีเอ้อร์เหมาอยู่ตลอด
แต่เมื่อดูไปได้สักพัก เห็นว่าจ้าวเสี่ยวโต้วเป็นเด็กที่รู้จักดูแลผู้อื่น อีกทั้งยังเชื่อฟัง ไม่พาเด็กทั้งสองวิ่งไปไกล เขาจึงกลับเข้าไปในห้องของตนกับจินเสี่ยวเยี่ย หยิบม้านั่งตัวเล็กมาหนึ่งตัว ใช้เตียงไม้กระดานของจินเสี่ยวเยี่ยเป็นโต๊ะ แล้วเริ่มเขียนหนังสือของติงสี่
สำหรับหนังสือของจูเฉียน เขาตั้งใจจะคัดลอกและแก้ไขไปพร้อมกับฝึกคัดลายมือ แต่หากจะฝึกคัดลายมือ สภาพแวดล้อมที่วุ่นวายในตอนนี้เห็นได้ชัดว่าไม่เหมาะ ในเมื่อเป็นเช่นนั้น เขาจึงเริ่มเขียนหนังสือของติงสี่ก่อน
ครั้งนี้หลีชิงจื้อไม่ได้ตั้งใจฝึกคัดลายมือ จึงเขียนได้รวดเร็วเป็นพิเศษ พอถึงราวสิบโมงเช้า ตอนที่มารดาจินเรียกเขาไปกินข้าว เขาก็เขียนได้กว่าหนึ่งพันตัวอักษรแล้ว
มารดาจินไม่ได้แบ่งถั่วเหลืองกับปลาเค็มให้แต่ละคน แต่ตั้งไว้ให้ทุกคนใช้ตะเกียบคีบเอง ส่วนเนื้อหมูนั้นแบ่งให้คนละประมาณสองตำลึง เนื้อหมูสองตำลึงไม่ได้มากนัก แต่ทุกคนกินกันอย่างมีความสุข เพียงแต่แต่ละคนมีวิธีกินแตกต่างกัน
บางคนรีบกินเนื้อก่อน แล้วค่อยกินข้าว บางคนค่อย ๆ กินเนื้อสลับกับข้าวทีละคำ ขณะที่บางคนไม่แตะเนื้อเลย เก็บไว้ในชามจนกินข้าวหมด แล้วจึงค่อยกินเป็นอย่างสุดท้าย
จ้าวเหล่าซานกับจ้าวเสี่ยวโต้วก็เก็บเนื้อไว้กินเป็นอย่างสุดท้ายเช่นกัน อีกทั้งจ้าวเหล่าซานยังแบ่งเนื้อในชามของตนออกเป็นสองส่วน ยกให้จ้าวเสี่ยวโต้วครึ่งหนึ่ง เพื่อให้เด็กได้กินมากขึ้น
“ท่านพ่อ ข้ากินของตัวเองก็พอแล้ว” จ้าวเสี่ยวโต้วคีบเนื้อที่จ้าวเหล่าซานให้กลับคืนไปในชามของอีกฝ่าย
จ้าวเหล่าซานยังพยายามยกเนื้อให้บุตรชายอีกหลายครั้ง แต่ลูกก็ไม่ยอมรับ สุดท้ายเขาจึงยิ้มกว้างแล้วกินเองอย่างมีความสุข
หลังจากกินอิ่มแล้ว ทุกคนไม่ได้รีบกลับไปทำงาน แต่เติมน้ำลงในชามข้าวที่เพิ่งใช้กินอาหาร พลางดื่ม พลางพูดคุยกัน ในชามยังมีคราบน้ำมันติดอยู่ เมื่อน้ำถูกเติมลงไปจึงมีละอองน้ำมันลอยอยู่เล็กน้อย ดื่มแล้วอร่อยกว่าน้ำธรรมดาไม่รู้กี่เท่า
หลีชิงจื้อก็นั่งพูดคุยกับทุกคนด้วย ทำให้ได้รู้เรื่องราวอีกหลายอย่างที่เมื่อก่อนตนไม่เคยรู้
ระหว่างที่ทุกคนกำลังสนทนากัน จินโม่ลี่ก็เดินเข้ามา เรียกจินหลิ่วซู่ว่า “พี่” แล้วเรียกบิดาจินว่า “ท่านอา”
จินหลิ่วซู่เป็นบุตรชายคนโตของลุงใหญ่จิน เดิมทีเขาไม่ได้อยากมาช่วยจินเสี่ยวเยี่ยนัก ไม่ใช่เพราะรังเกียจนาง แต่เพราะเขาเป็นคนเกียจคร้าน ไม่อยากทำงาน แต่หลังจากมาถึงแล้วพบว่าอาหารที่จินเสี่ยวเยี่ยเตรียมไว้ดีมาก เขาก็ไม่รังเกียจที่จะมาช่วยอีก แน่นอนว่าจะแอบอู้งานบ้างก็เป็นเรื่องเลี่ยงไม่ได้
ในบรรดาคนที่มาช่วยครั้งนี้ คนที่ขยันที่สุดคือบิดาจินกับจ้าวเหล่าซาน ส่วนคนที่ขยันน้อยที่สุดก็คือจินหลิ่วซู่กับหลีเหย่าฟง จินหลิ่วซู่ขี้เกียจ ส่วนหลีเหย่าฟงไม่อยากเห็นหลีเหล่าเกินมีชีวิตที่ดี จึงจงใจทำงานให้น้อยลง
“โม่ลี่ ช่วงนี้เจ้าเป็นอย่างไรบ้าง?” จินหลิ่วซู่ถามน้องสาวทันทีที่เห็นหน้า
“ก็ดีเจ้าค่ะ...”
“โม่ลี่ หากคนบ้านนั้นทำให้เจ้าต้องลำบากใจ อย่าลืมบอกพี่นะ ถึงตอนนั้นพี่จะไปทวงความยุติธรรมให้เจ้า!” จินหลิ่วซู่พูดพลางเหลือบมองไปทางบ้านสกุลเหยาอย่างไม่พอใจ
“พี่ ข้าสบายดี พี่ทำงานเหนื่อยหรือไม่?” จินโม่ลี่ชวนจินหลิ่วซู่คุย
“ทำงานไม่เหนื่อยหรอก ครั้งนี้จินเสี่ยวเยี่ยใจกว้างมาก ถึงกับเลี้ยงเนื้อพวกเราด้วย” จินหลิ่วซู่เล่าต่อไม่หยุด ทั้งเรื่องบ้านของหลีชิงจื้อที่สร้างเสร็จแล้วจะกว้างขวางเพียงใดและเรื่องอื่น ๆ อีกมากมาย
เขาเป็นคนไม่ชอบทำงาน แต่มีสหายมาก บางครั้งเมื่อไปรับจ้างในอำเภอฉงเฉิงแล้วได้เงิน ก็จะแวะกินข้าวที่ร้านอาหารเล็ก ๆ ในอำเภอ คุยกับใครก็ได้ทั้งนั้น และยังคิดว่าตนเองมีความรู้กว้างขวางอีกด้วย
จินโม่ลี่รู้จักนิสัยของจินหลิ่วซู่ดี จึงค่อย ๆ ชวนคุยเรื่องในอำเภอ ก่อนจะถามว่า
“พี่ ท่านรู้จักบ้านสกุลหงในอำเภอหรือไม่?”
“รู้จักสิ นั่นเป็นตระกูลใหญ่ในอำเภอ มีร้านค้าหลายแห่ง บรรพบุรุษก็เคยรับราชการเป็นขุนนาง” จินหลิ่วซู่ตอบ “ได้ยินว่าคุณชายใหญ่ของบ้านสกุลหงเรียนหนังสือเก่งมาก ทั้งที่ยังอายุน้อยก็สอบได้เป็นซิ่วไฉแล้ว อนาคตอาจสอบได้เป็นจิ้นซื่อก็เป็นได้”
จินโม่ลี่กล่าวว่า “พี่ ข้าได้ยินมาว่าคุณชายน้อยบ้านสกุลหงเป็นคนวิกลจริต แล้วยังชอบทำร้ายคนด้วย จริงหรือไม่?”
“มีเรื่องอย่างนั้นด้วยหรือ? ข้าเคยได้ยินเพียงว่าคุณชายน้อยบ้านสกุลหงสติไม่ค่อยสมประกอบ ส่วนเรื่องทำร้ายคนหรือไม่นั้น ข้าไม่รู้” จินหลิ่วซู่ตอบ
จินโม่ลี่กล่าวว่า “น่าจะเป็นเรื่องจริง...คนที่เล่าเรื่องนี้ให้ข้าฟังบอกว่า คุณชายน้อยบ้านสกุลหงรูปร่างอ้วนแรงเยอะ เวลาลงมือก็ไม่รู้จักเบามือ มักทำให้คนบาดเจ็บอยู่เสมอ”
จินโม่ลี่เองก็ไม่รู้ว่าจะเตือนจ้าวเหล่าซานอย่างไร จึงทำได้เพียงพูดเรื่องนี้ออกมาอ้อม ๆ
จ้าวเหล่าซานรักจ้าวเสี่ยวโต้วมาก หากรู้ว่าคุณชายน้อยบ้านสกุลหงชอบทำร้ายคน ก็คงไม่ส่งจ้าวเสี่ยวโต้วไปบ้านสกุลหงแล้ว ต่อให้ส่งไปจริง ๆ...จ้าวเสี่ยวโต้วก็ไม่ได้เสียชีวิตในทันที นางเพียงหาคนไปฝากข่าวถึงจ้าวเหล่าซาน ให้รีบไปรับจ้าวเสี่ยวโต้วกลับมาก็พอ
จินโม่ลี่เกลียดหลีเหล่าเกิน อยากให้เขาตายเร็ว ๆ แต่กับจ้าวเหล่าซานนางไม่มีความแค้น อีกทั้งจ้าวเสี่ยวโต้วยังเป็นเพียงเด็กคนหนึ่ง...นางไม่อยากให้เด็กต้องประสบเคราะห์ร้าย
หลังจากพูดทุกอย่างออกมา จินโม่ลี่ก็รู้สึกโล่งใจขึ้นมาก แต่เมื่อหันไปเห็นบ้านหลังใหม่ที่บ้านสกุลหลีกำลังจะสร้าง นางก็รู้สึกขุ่นเคืองขึ้นมาอีก ตลอดมา นางภูมิใจเสมอที่บ้านสกุลเหยามีบ้านหลายหลัง แต่ตอนนี้บ้านของจินเสี่ยวเยี่ยก็กำลังจะมีบ้านหลายหลังเช่นกัน!
จินโม่ลี่ไม่ได้พูดกับหลีชิงจื้อหรือหลีเหล่าเกินแม้แต่คำเดียว คุยเสร็จก็หันหลังจากไปทันที
หลีชิงจื้อชินกับเรื่องนี้มานานแล้ว ภายนอกจินโม่ลี่ดูอ่อนโยน แต่เขารับรู้ได้ว่านางไม่ชอบจินเสี่ยวเยี่ย และพลอยไม่ชอบทั้งเขากับหลีเหล่าเกินไปด้วย
หลังจากพูดเรื่องคุณชายน้อยบ้านสกุลหงให้คนอื่นได้ยิน เพื่ออ้อม ๆ เตือนจ้าวเหล่าซานแล้ว จินโม่ลี่ก็กลับไปยังบ้านสกุลเหยา ซึ่งคนในบ้านก็กำลังเริ่มกินอาหารกลางวันพอดี
ตอนเช้ามารดาเหยาหุงข้าวไว้มากหน่อย เวลานี้จึงเติมน้ำลงในหม้อที่ยังเหลือข้าวอยู่ไม่น้อย ต้มจนเดือด กลายเป็นข้าวต้มจากข้าวสวย การนำข้าวสวยที่เหลือกับข้าวตังมาต้มกับน้ำ หรือเพียงราดน้ำเดือดให้พองแล้วกิน
ชาวหมู่บ้านเมี่ยวเฉียนต่างเรียกว่า “ข้าวแช่น้ำร้อน” และเป็นอาหารที่ทุกคนกินกันอยู่บ่อยครั้ง
นอกจากข้าวแช่น้ำร้อนแล้ว มารดาเหยายังล้างผักกาดดองหัวหนึ่งแล้วหั่นเป็นกับข้าว
“ยกไปให้เจิ้นฟู่หนึ่งชาม” มารดาเหยาตักข้าวแช่น้ำร้อนหนึ่งชาม แล้วใส่ผักกาดดองลงไปหนึ่งชิ้น
จินโม่ลี่ยกชามข้าวไปที่หน้าห้องหนังสือของเหยาเจิ้นฟู่ วางไว้บนเก้าอี้ตัวเล็กหน้าประตู “อาหารวางไว้ข้างนอกแล้ว”
และทันทีที่จินโม่ลี่หันหลัง ประตูด้านหลังก็เปิดออก
เหยาเจิ้นฟู่ขังตัวอยู่ในห้อง เพราะรู้สึกว่าตนเองเสียหน้า ไม่มีหน้าจะออกไปพบผู้คน แต่หลังจากเก็บตัวอยู่ในห้องมาครึ่งเดือน เขาก็เริ่มทนไม่ไหว เพราะอยู่แต่ในห้องทั้งอาบน้ำไม่ได้ นอกจากอ่านหนังสือแล้วก็ไม่มีอะไรให้ทำ
เหยาเจิ้นฟู่ครุ่นคิดอยู่นาน สุดท้ายก็รู้สึกว่าตนเองจะต้องสร้างผลงานอะไรสักอย่างให้ได้ และเมื่อถึงวันที่ประสบความสำเร็จ ก็จะไม่มีใครกล้าหัวเราะเยาะเขาอีก
ส่วนจะทำอะไรน่ะหรือ...เขาจะไปสอบเป็นซิ่วไฉ!
เมื่อตัดสินใจได้แล้ว หลายวันมานี้เหยาเจิ้นฟู่จึงตั้งใจอ่านหนังสืออย่างจริงจัง แต่พออ่านหนังสือไป เขาก็รู้สึกหิว เมื่อก่อนตอนอยู่สำนักศึกษา เขากินดีอยู่ดี ยังซื้อของกินมากินเพิ่มเป็นครั้งคราว ในท้องมีน้ำมีนวล พอตกเย็นกลับถึงบ้านจะกินอาหารจืด ๆ ก็ยังพอรับได้ แต่ช่วงนี้เขากินข้าวอยู่แต่ที่บ้าน แม้ทุกสองสามวันจะมีเนื้อติดอยู่ในกับข้าวบ้าง แต่ก็มีเพียงนิดเดียว!
เหยาเจิ้นฟู่เป็นคนกินจุ แค่เท่านั้นย่อมไม่อิ่ม หลายวันที่ผ่านมาเขาจึงหิวอยู่ตลอด พอได้ยินเสียงข้างนอก ก็รีบออกมารับอาหารทันที ผลปรากฏว่ามีเพียงข้าวแช่น้ำร้อนหนึ่งชาม!
เหยาเจิ้นฟู่อดเรียกจินโม่ลี่ไว้ไม่ได้ “จินโม่ลี่ ข้าได้กลิ่นเนื้อ แล้วเนื้ออยู่ที่ไหน?”
“บ้านเราไม่มีเนื้อ กลิ่นนั้นมาจากบ้านสกุลหลีข้าง ๆ ที่กำลังตุ๋นเนื้ออยู่” จินโม่ลี่ตอบ
“บ้านนั้นได้เศษอาหารเหลือกลับมากินอีกแล้วหรือ? ช่างเสียเกียรติของบัณฑิตเสียจริง...”
“ที่เขาตุ๋นเป็นเนื้อสด หลีชิงจื้อไม่ได้ไปคัดลอกหนังสือที่บ้านสกุลจูแล้ว”
“เขาไม่ได้ไปคัดลอกหนังสือที่บ้านสกุลจูแล้วหรือ? เช่นนั้นก็แปลว่าไม่มีงานทำแล้วสินะ?” เหยาเจิ้นฟู่รีบถามทันที
“ข้าจะไปรู้เรื่องของบ้านคนอื่นได้อย่างไร!” น้ำเสียงของจินโม่ลี่ไม่ค่อยดีนัก
เมื่อได้ยินคำตอบของจินโม่ลี่ เหยาเจิ้นฟู่ก็รู้สึกโล่งใจขึ้นมาทันที
จู่ ๆ เขาก็นึกขึ้นได้ว่า หากตนสอบได้เป็นซิ่วไฉ ก็ย่อมเหนือกว่าหลีชิงจื้อ!
หลีชิงจื้อไม่ได้มีความสามารถอะไรนัก ก่อนหน้านี้แม้แต่หนังสือ《สามอักษร》ก็ยังท่องไม่ได้ หากไม่ใช่เพราะจูเฉียนเห็นใจ เขาก็คงไม่มีโอกาสได้ไปคัดลอกหนังสือที่บ้านสกุลจู
ตอนนี้บ้านสกุลจูไม่ให้เขาคัดลอกหนังสือแล้ว...เกรงว่าหลีชิงจื้อคงทำได้เพียงอยู่บ้านเลี้ยงลูกเหมือนเมื่อก่อน แต่เขาไม่เหมือนกัน วิชาความรู้ของเขายังนับว่าใช้ได้ ที่ผ่านมาสอบไม่ผ่านการสอบระดับอำเภอ ก็เป็นเพียงเพราะไม่ได้ตั้งใจอ่านหนังสือเท่านั้น